III SA/Łd 580/05

WyrokWSA w Łodzi2005-12-22

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo określił kwotę referencyjną na zwolnienie z obowiązku składania gwarancji dla przewozów towarów w ramach wspólnotowej/wspólnej procedury tranzytu, uwzględniając przedstawione przez stronę dowody i współpracując z nią w procesie ustalania tej kwoty?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy celne nie wykazały należytej współpracy ze stroną w procesie ustalania kwoty referencyjnej, nie odniosły się do wszystkich przedstawionych dowodów (w tym zestawienia dokumentów tranzytowych z filii w Gdańsku) i nie zapoznały strony z istotnymi dla sprawy notatkami służbowymi, co narusza zasady postępowania dowodowego i czynnego udziału strony.
Stan faktyczny
Skarżący, wspólnicy spółki cywilnej A, złożyli wniosek o podwyższenie kwoty referencyjnej na zwolnienie z obowiązku składania gwarancji dla przewozów towarów w ramach wspólnotowej/wspólnej procedury tranzytu z 100.000 zł do 500.000 zł, uzasadniając to rozszerzeniem działalności. Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, który określił kwotę referencyjną ryczałtowo na 231.000 zł, uznając przedstawione przez stronę dowody za niewystarczające. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i błędną ocenę materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.),, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 roku sprawy ze skargi M. W. i A. K. wspólników spółki cywilnej prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą A w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podwyższenia kwoty referencyjnej na zwolnienie z obowiązku składania gwarancji dla przewozów towarów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz skarżących M. W. i A. K. wspólników spółki cywilnej prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą A w Ł. solidarnie kwotę 500 zł (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Decyzją dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1Ordynacji podatkowej po rozpatrzeniu odwołania M. W. i A. K. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą A z siedzibą w Ł. od decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku składania gwarancji dla przewozów towarów w ramach wspólnotowej/wspólnej procedury tranzytu - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, iż w dniu 2 marca 2005r. do Dyrektora Izby Celnej w Ł. wpłynął wniosek wspólników spółki cywilnej A w sprawie podwyższenia kwoty referencyjnej ustalonej w Pozwoleniu Nr [...] na zwolnienie z obowiązku składania gwarancji dla przewozów towarów w ramach wspólnotowej/wspólnej procedury tranzytu. W pozwoleniu powyższą kwotę ustalono na 100.000,00 zł. Strona wniosła o podwyższenie do 500.000,00 zł. Żądanie swoje Strona uzasadniła rozszerzeniem współpracy z kolejną firmą transportową i przewidywanym zwiększeniem ilości dokonanych odpraw w ramach wspólnej/wspólnotowej procedury tranzytu. Do wniosku Strona załączyła dowody w postaci aktualnych zaświadczeń o wpisie do działalności gospodarczej wspólników, zaświadczenie ZUS z dnia 29 marca 2005r., zaświadczenia z Urzędu Skarbowego, pismo z dnia 2 marca 2005r. z firmy B, porozumienie zawarte z firmą B zawarte w dniu 1 marca 2005r., kopię ewidencji realizowanych procedur tranzytowych za okres od miesiąca sierpnia 2004r. do lutego 2005r., oświadczenie o posiadanym majątku złożone przez M. W. i A. K., oświadczenie o majątku spółki cywilnej A, kopie gwarancji ubezpieczeniowych otrzymanych przez spółki A i C. W ocenie organu celnego materiał dowodowy nie dał podstaw do uwzględnienia wniosku Strony w całości. Mając na uwadze całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, kierując się również interesem Strony, Dyrektor Izby Celnej w Ł. określił kwotę referencyjną w sposób ryczałtowy na podstawie przepisu art. 379 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93, tj. równowartość w złotych kwoty 7000 EURO. Przyjmując na podstawie załączonej ewidencji realizowanych procedur tranzytowych za okres od miesiąca sierpnia 2004r. do lutego 2005r. największą liczbę operacji tranzytowych dokonanych w okresie jednego tygodnia, obliczona kwota referencyjna wyniosła 231.000,00 zł., w związku z czym do takiej kwoty udzielone zostało pozwolenie na zwolnienie z obowiązku składania gwarancji dla przewozów towarów w ramach wspólnotowej/wspólnej procedury tranzytu. Od niniejszej decyzji Strona wniosła odwołanie zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o błędne ustalenia stanu faktycznego i błędną ocenę materiału dowodowego oraz wnioskując o zmianę decyzji i wydanie decyzji zgodnie ze złożonym wnioskiem. Po rozpatrzeniu niniejszego odwołania Dyrektor Izby Celnej w Ł. podniósł, iż w świetle art. 379 ust. 4 zd. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 02.07.1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993r. z późniejszymi zmianami), zmiana kwoty referencyjnej jest zasadna, jeżeli okaże się niewystarczająca na pokrycie procedur tranzytu wspólnotowego realizowanego przez głównego zobowiązanego. Przy czym, zgodnie z art. 379 ust. 2 zd. 2 rozporządzenia kwotę tą określa urząd składania gwarancji we współpracy z osobą zainteresowaną na podstawie danych dotyczących towarów przewożonych w przeszłości i szacunku wielkości procedur tranzytu wspólnotowego, które będą realizowane, dokonanego w szczególności na podstawie dokumentacji handlowej i księgowej osoby zainteresowanej. Zgodnie z zapisem art. 379 ust. 1 w związku z art. 380 ust. 3 powyższego rozporządzenia , główny zobowiązany, aby mógł skorzystać ze zwolnienia z obowiązku składania gwarancji do wysokości kwoty referencyjnej powinien wykazać, że posiada wystarczające środki finansowe pozwalające na zapłacenie kwoty długu celnego, jaki może powstać w odniesieniu do towarów obejmowanych procedurą tranzytu. W postępowaniu przed organem I instancji Strona nie przedstawiła dokumentów, na podstawie których można dokonać szacunku wielkości procedur tranzytowych w przyszłości. Nie dysponując powyższymi danymi organ I instancji skorzystał z zapisu art. 379 ust. 1 rozporządzenia i określił kwotę referencyjną w sposób ryczałtowy, przyjmując z załączonej do akt ewidencji tranzytów największą liczbę operacji tranzytowych dokonanych w ciągu tygodnia. Jak to zostało podkreślone w uzasadnieniu decyzji, kierując się interesem Strony przyjęto taki sposób wyliczenia powyższej kwoty. Bowiem jak wynikało z ewidencji tranzytów załączonej do akt sprawy kwota referencyjna określona w pozwoleniu tj. 100 000,00 zł nie była w pełni wykorzystywana. W postępowaniu I instancji Strona nie przedstawiła dokumentów, na podstawie których można dokonać szacunku wielkości procedur tranzytu wspólnotowego w przyszłości, czyli np. dokumentacji handlowej i księgowej firmy, umów z klientami, którzy będą obejmować towar procedurą tranzytu, a firma A będzie występować jako główny zobowiązany. W trakcie postępowania przed organem II instancji Strona przedstawiła zestawienie dokumentów tranzytowych wystawionych na podstawie TC33 PLA0000515 w filii Spółki A w G. wskazujące zdaniem Spółki na konieczność gwarancji wskazanej we wniosku. Z zestawienia wynika, że saldo obciążenia w okresie od 8 czerwca 2005 r. do 20 czerwca 2005r. opiewa na kwotę 449.907,59 zł. Organ I instancji ustalając kwotę referencyjna badał, czy spełniona jest przesłanka wynikająca z art. 380 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia, tj. czy główny zobowiązany posiada wystarczające środki finansowe, aby wywiązać się ze swoich zobowiązań, czy posiada środki pozwalające mu na zapłacenie kwoty długu celnego, jaki może powstać w odniesieniu do danych towarów. W toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji ustalono, że M. W. i A. K. są udziałowcami dwóch istniejących spółek o nazwach A i C. Majątek wspólników spółki cywilnej A zaangażowany jest zatem również w działalność innej spółki cywilnej C M. J., M. W., A. K.. Ponadto środki finansowe obu spółek uwzględnione są przez instytucje ubezpieczeniową, która wydała na łączną kwotę 900.000,00 zł. gwarancje do posiadanych przez spółki zabezpieczeń generalnych. Przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty dotyczące sytuacji finansowej Spółki również zdaniem organu celnego II instancji nie stanowiły wystarczającej gwarancji zapewniającej pokrycie długu celnego i innych opłat, które mogą powstać w odniesieniu do towaru objętego procedurą tranzytu do wnioskowanej kwoty 500.000.00 zł. W tym stanie prawnym i faktycznym organy celne nie znalazły podstaw do pięciokrotnego podwyższenia kwoty referencyjnej. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. M. W. i A. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jej uchylenie w całości. Zakażonej decyzji zarzucono naruszenie art. 121 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że złożone przez Stronę dokumenty dotyczące sytuacji finansowej Spółki nie stanowią wystarczającej gwarancji zapewniającej pokrycie długu celnego i innych opłat, które mogą powstać w odniesieniu do towaru objętego procedurą tranzytu w kwocie 500.000,00 zł. Naruszenie art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego i nie uzupełnienie go w zakresie uzasadnionych wątpliwości, co do posiadania przez zobowiązanych wystarczających środków finansowych uzasadniających zwolnienie z obowiązku składania gwarancji dla przewozów towarów w ramach wspólnotowej/wspólnej procedury tranzytu do kwoty 500.000,00 zł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący A. K. poparł skargę. Oświadczył również, iż nie został zapoznany z notatką służbową znajdującą się na k-76 akt administracyjnych i zaprzeczył faktom w niej zawartym. Wyjaśnił także, iż składając dokumenty dotyczące obrotów filii w G. chciał udowodnić, iż kwota, którą wskazano we wniosku jest kwotą zasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna . Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy celne zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona - co wynika z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa ( Dz. U. 137 poz. 926 ze zm. ) –oraz zgodnie z art. 187 § 1 tej ustawy - muszą zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie jest bezsporne i wynika z akt administracyjnych, iż skarżący wystąpili do organu celnego z wnioskiem o zmianę pozwolenia nr 16/2004 na zwolnienie z obowiązku składania gwarancji dla przewozów towarów w ramach wspólnotowej /wspólnej procedury tranzytu z kwoty 100.000 zł na kwotę 500.000 zł. Wniosek umotywowano otwarciem filii agencji celnej w G. i przewidywanym zwiększeniem dokonywanych odpraw w ramach wspólnej/wspólnotowej procedury tranzytowej. Skarżący przedstawili szereg dokumentów mających w ich ocenie udowodnić zasadność wniosku. Załączono dowody w postaci : aktualnych zaświadczeń o wpisie do działalności gospodarczej wspólników, opinię bankową z dnia 22 marca 2005r.., zaświadczenie ZUS z dnia 29 marca 2005r., zaświadczenie z Urzędu Skarbowego dotyczące , pismo z dnia 2 marca 2005r. z firmy B, porozumienie zawarte z firmą B zawarte w dniu 1 marca 2005r., kopię ewidencji realizowanych procedur tranzytowych za okres od miesiąca sierpnia 2004r. do lutego 2005r., oświadczenie o posiadanym majątku złożone przez M. W. i A. K., oświadczenie o majątku spółki cywilnej A, kopie gwarancji ubezpieczeniowych otrzymanych przez spółki A i C. Z akt administracyjnych wynika, że organ celny wzywał skarżących do przedstawienia dodatkowych dokumentów do wniosku ( notatki służbowe z 22 i 24 marca 2005r.) i skarżący takie dokumenty złożyli. Pomimo złożenia żądanych dokumentów organ celny ocenił, iż nie złożono wystarczających dowodów pozwalających na uwzględnienie wniosku strony skarżącej w całości. Dowodem świadczącym o braku współpracy skarżących z organem celnym jest notatka służbowa sporządzona przez inspektora celnego J. K. w dniu 27 kwietnia 2005 r. ( k- 76 akt administracyjnych ). Z notatki tej wynika, iż inspektor celny zaproponowała przedstawienie kopii dokumentów potwierdzających wysokość zabezpieczanych należności kwot na podstawie posiadanego pozwolenia, ale A. K. odmówił przedstawienia takich dowodów. Ponadto oświadczył, iż nie złoży wniosku o zmianę kwoty wskazanej we wniosku na mniejszą. Z treścią tej notatki skarżący nie zostali zapoznani, a A. K. nie potwierdził faktów zawartych w tej notatce. Nie można zatem uznać, iż notatka ta stanowi dowód na to, co zostało w niej zawarte. Ponadto – jeśli skarżący nie zostali zapoznani z treścią tej notatki i nie mogli w trakcie postępowania przed organem celnym ustosunkować się do jej treści - a zawiera ona istotne argumenty w sprawie - stwierdzić należy, iż doszło do naruszenia art. 123 § 1 i art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa ( Dz. U. 137 poz. 926 ze zm. ). Skarżący wnosili o zmianę kwoty referencyjnej twierdząc, iż jest ona niewystarczająca na pokrycie procedur tranzytu wspólnotowego. Zgodnie z art. 379 ust. 2 zd.2 - rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993r. z późniejszymi zmianami) - kwotę referencyjną określa urząd składania gwarancji we współpracy ze stroną zainteresowaną na podstawie danych dotyczących towarów przewożonych w przeszłości – i ( szacunku) – ilości zamierzonych wspólnotowych procedur tranzytowych wykazywanych między innymi w jej dokumentacji handlowej i księgowej. Skarżący przedstawili w postępowaniu pierwszoinstancyjnym te dokumenty które ich zdaniem miały świadczyć o zasadności zmiany kwoty referencyjnej, a także te dokumenty , których organ zażądał. W postępowaniu odwoławczym skarżący dodatkowo – na zarzut zawarty w uzasadnieniu decyzji z dnia [...], iż strona nie przedstawiła dokumentów, na podstawie których można dokonać szacunku wielkości procedur tranzytu wspólnotowego w przyszłości - przedstawili zestawienie dokumentów tranzytowych z działającej już filii w Gdańsku z której wynikało, iż saldo obciążenia w okresie od 8 czerwca 2005 r. do 20 czerwca 2005 r. wynosiło 449. 907, 59 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wprawdzie ten fakt został odnotowany, ale organ celny nie odniósł się do tego dowodu i go nie ocenił. W tej sytuacji uznać należy zarzuty strony skarżącej za zasadne. Za zasadny należy uznać i ten zarzut skarżących, który dotyczy użytych w zaskarżonej decyzji sformułowań: " majątek spółki cywilnej A zaangażowany jest w działalność innej spółki cywilnej C ...." , a także " środki finansowe obu spółek uwzględnione są przez instytucję ubezpieczeniową......" . Sformułowania te są w istocie niejasne i nie wiadomo do jakiego wniosku maja one prowadzić, zwłaszcza w świetle złożonych przez skarżących oświadczeń dotyczących ich sytuacji majątkowej. Należy zwrócić uwagę, iż cytowany wyżej art. 379 ust. 2 zdanie 2 rozporządzenia wskazuje na konieczność współpracy organu ze stroną zainteresowaną. Współpraca to równe starania czynione przez obie strony - w tym wypadku skarżących i organ celny - w celu osiągnięcia określonego skutku - w tym wypadku określenia kwoty referencyjnej. W przedmiotowej sprawie skarżący czynili wszelkie możliwe starania (według własnego uznania i na żądanie organu) natomiast organ celny nie wykazał w sposób należyty i nie budzący wątpliwości, iż czynił równe starania, a w każdym razie nie wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Brak również jak wyżej wskazano odniesienia do starań czynionych przez skarżących. Podsumowując – w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 122, 123 § 1, 187 § 1, 191 i 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa ( Dz. U. 137 poz. 926 ze zm. i mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 tej ustawy . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł , że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło