III SA/Łd 583/05

Dnia 15 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w (odzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant: asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej w T. Oddział [...] w D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...], 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz A Spółka Akcyjna w T. Oddział [...] w D. kwotę 455 /czterysta pięćdziesiąt pięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III SA/Łd 583/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., po rozpatrzeniu wniosku A S.A. w T. Oddział [...] w D. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] Nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej u S.R., odmówił wznowienia postępowania w związku z tym, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § l pkt 5 k.p.a. Jako podstawę prawną powyższej decyzji organ I instancji wskazał art. 149 § 3 k.p.a. Od powyższej decyzji odwołała się A S.A. w T. Oddział [...] w D. Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. nr 90 poz. 575, nr 106 poz. 668 i nr 117 poz. 756,. z 1999 r. nr 70, poz. 778,. z 2000 r. nr 12 poz. 136 i nr 120 poz.1268, z 2001 r. nr 11 poz. 84, nr 29, poz. 320, nr 42 poz.473, nr 63 poz.634, nr 125 poz.1367, nr 126 poz.1382, nr 128 poz.1407 i 1408,. z 2002 r. nr 37 poz. 329 i nr 74 poz. 676, z 2004 r. nr 273 poz. 2703) i art. 138 § l pkt l k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 18 stycznia 2005 r. wpłynęło do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] stwierdzającą chorobę zawodową: "przewlekłe zapalenie oskrzeli w okresie niewydolności oddechowej o podłożu zawodowym" (poz. 4 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.) u S.R.. Podanie to zostało wniesione przez pełnomocnika A S.A. w T. Oddział [...] w D. będącej następcą prawnym Cukrowni B S.A., w której S.R. był zatrudniony w okresie od 4 lutego 1991 r. do 24 czerwca 2002 r. na stanowisku spawacza. Jako przesłankę wznowienia postępowania wnioskodawca wskazał przepis art. 145 § l pkt 5 k.p.a. twierdząc, że po wydaniu przedmiotowej decyzji wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowy dowód w postaci karty informacyjnej leczenia klinicznego w Klinice Chorób Zawodowych IMP w Ł. z dnia 13 lutego 2003 r., które w ocenie wnioskodawcy nie były prawdopodobnie znane organowi I instancji w dniu wydania decyzji, a które mają istotne znaczenie dla sprawy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]. znak: [...] odmówił wznowienia postępowania w trybie art. 145 § l pkt 5 k.p.a. z powodu braku podstaw do wznowienia postępowania. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji stwierdził, iż dokument w postaci karty informacyjnej leczenia klinicznego S.R. w okresie od 3 lutego 2003 r. do 13 lutego 2003 r., zawierający ustalenie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, nie może być uznany za nowe okoliczności lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Konsultacja w Klinice IMP w Ł. w powyższym okresie była zlecona przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł., który w oparciu o jej wynik wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej (astmy oskrzelowej) układu oddechowego wymienionej pod poz. 3 wykazu chorób zawodowych. Natomiast decyzja Nr [...] PPIS w K. została wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego Przychodni Chorób Zawodowych IMP w Ł. z dnia [...] Nr [...] rozpoznającego u S.R. chorobę: "przewlekłe zapalenie oskrzeli w okresie niewydolności oddechowej o podłożu zawodowym" wymienioną pod poz. 4 wykazu chorób zawodowych. Organ II instancji wskazał, iż w odwołaniu pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie przez organ I instancji szeregu przepisów postępowania administracyjnego poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodów wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania oraz w toku przedmiotowego postępowania takich jak: "dowód z dokumentu, dowód z przesłuchania świadka, dowód z opinii biegłego, czy dowód z przesłuchania strony", a także zarzucił naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W konkluzji odwołania wnosił o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji lub uchylenie jej i przekazanie do ponownego rozpoznania. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. stwierdził, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 145 § l pkt 5 wymienia jako jedną z przesłanek wznowienia postępowania ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Wskazany przez wnioskodawcę nowy w jego ocenie dowód pod postacią karty informacyjnej leczenia klinicznego z dnia 13 lutego 2003 r., aby mógł stanowić uzasadnioną podstawę wznowienia postępowania musiałby mieć istotne znaczenie dla sprawy i dodatkowo nie być znany organowi I instancji w dniu wydania decyzji, a brak choćby jednego z tych elementów nie pozwala na uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania. Istotność dla sprawy "nowych okoliczności faktycznych" lub "nowego dowodu" polega na tym, że nie tylko muszą one dotyczyć przedmiotu sprawy, ale ponadto muszą mieć znaczenie prawne, czyli spowodować odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem organu odwoławczego wskazany dowód nie jest istotny dla rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Nr [...], gdyż informacje (wnioski) zawarte w "karcie informacyjnej leczenia klinicznego" z dnia 13 lutego 2003 r. odnoszą się do zawodowej astmy oskrzelowej (poz. 3 wykazu chorób zawodowych.), bowiem w tym kierunku była przeprowadzana konsultacja w Klinice, a nadto zostały one uwzględnione i ujawnione w orzeczeniu WOMP z dnia [...] Nr [...] nie rozpoznającym u S.R. choroby zawodowej układu oddechowego wymienionej pod poz. 3 wykazu. W ocenie organ odwoławczego, gdyby organ I instancji wydał decyzję stwierdzającą u S.R. tę właśnie chorobę zawodową, to wówczas należałoby ocenić, że wskazany wyżej dowód ma istotne znaczenie dla sprawy, bowiem jego ujawnienie mogłoby doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia. Tymczasem wydana przez organ I instancji decyzja Nr [...] nie odnosi się w ogóle do choroby zawodowej z pozycji 3-ciej wykazu, lecz stwierdza u S.R. chorobę zawodową wymienioną pod pozycją 4 tego wykazu tj. "przewlekłe zapalenie oskrzeli w okresie niewydolności oddechowej". Chorobę tę rozpoznano u S.R. podczas badań przeprowadzonych w Przychodni Chorób Zawodowych IMP w Ł., w wyniku odwołania się przez S.R. od orzeczenia nr [...]. W czasie tych badań specjalista chorób płuc dr n. med. J.G. rozpoznał u badanego inną jednostkę chorobową uzasadniającą podejrzenie jej związku przyczynowego z warunkami pracy na stanowisku spawacza i wydał w tym zakresie orzeczenie lekarskie nr [...] oraz dokonał zgłoszenia Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w K. podejrzenia choroby zawodowej: "przewlekłe zapalenie oskrzeli w okresie niewydolności oddechowej o podłożu zawodowym". Orzeczenia tego nie można było uznać za sprzeczne z orzeczeniem Nr [...], gdyż w ogóle nie odniesiono się w nim do astmy oskrzelowej, która była przedmiotem rozpoznania zawartego w orzeczeniu [...]. Z kolei zaś orzeczenie [...] również nie odnosiło się w swej treści do choroby zawodowej wymienionej pod poz. 4 wykazu, a zatem nie można było ich traktować jako sprzecznych, czy wykluczających się. Informacje i wnioski zawarte w przedmiotowym dokumencie ( karcie informacyjnej leczenia klinicznego) były istotne dla rozpoznania zawartego w orzeczeniu [...], a nie były istotne dla rozpoznania zawartego w orzeczeniu [...], co zostało potwierdzone w piśmie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 10 lutego 2005 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wskazał, iż nie występuje w sprawie drugi wskazany wyżej niezbędny element, bo informacje i wnioski zawarte w dokumencie "karta informacyjna leczenia klinicznego" były znane organowi I instancji w dniu wydania decyzji Nr [...], zostały one bowiem powtórzone w orzeczeniu lekarskim [...]. Orzeczenie to organ I instancji otrzymał w maju 2003 r. i znajdowało się ono w aktach sprawy, które wnioskodawca miał udostępnione w dniu 1 października 2003 r. i do których nie wniósł zastrzeżeń. Organ odwoławczy stwierdził, że słusznie organ I instancji w zaskarżonej decyzji wskazał, iż wnioskodawcy przysługiwały środki odwoławcze od decyzji Nr [...], z których nie skorzystał, zatem podnoszenie obecnie zarzutów, które mogły być podniesione w trybie odwoławczym jest spóźnione. Organ II instancji wskazał, iż niesłuszny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania w związku z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji dowodów wskazanych przez wnioskodawcę, bowiem na etapie rozpatrywania wniosku o wznowienie postępowania zobligowany był do formalnej oceny, czy występują w sprawie przesłanki wznowienia z art. 145 § l pkt 5 k.p.a., a takiej oceny mógł dokonać na podstawie akt sprawy bez przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Zdaniem organu odwoławczego, gdyby organ I instancji przeprowadził wnioskowane dowody przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, to dopuściłby się rażącego naruszenia prawa, ponieważ podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia, a do tego zmierzał wniosek o przeprowadzenie wskazanych wyżej dowodów złożony przez wnioskodawcę, w szczególności wniosek o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego. Organ odwoławczy uznał za częściowo uzasadniony zarzut odnoszący się do lakoniczności uzasadnienia zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do przyczyn odmowy wznowienia postępowania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik A S.A. w T. Oddział [...] w D. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa, a w szczególności naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § l k.p.a. w zw. z art. 78 § l k.p.a. oraz w zw. z 77 § l k.p.a. poprzez uznanie za prawidłowe niedopuszczenie dowodów z dokumentów - karty informacyjnej leczenia szpitalnego wydanej przez Klinikę Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w Ł. w dniu 13 lutego 2003 roku oraz dokumentów załączonych do wniosku o wznowienie postępowania, nieprzesłuchanie świadka H.L., nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu chorób płuc, medycyny pracy i chorób zawodowych oraz nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, o przeprowadzenie których wnioskodawca wnosił w piśmie z dnia 14 marca 2005 roku. Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 145 § l pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie za prawidłową decyzję o odmowie wznowienia postępowania w sytuacji kiedy po wydaniu decyzji wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż nowe dowody przedłożone przez stronę nie miały istotnego znaczenia dla sprawy, oraz że były znane organowi w chwili orzekania. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, iż organ, który wydał zaskarżoną decyzję w toku postępowania o wznowienie winien w pierwszej, wstępnej fazie przeprowadzić badanie formalne wniosku o wznowienie pod kątem formy i terminu wniesienia wniosku oraz istnienia okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W dalszej kolejności organ powinien wydać postanowienie o wznowieniu i przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, po czym wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji lub uchylającą decyzję dotychczasową. W przedmiotowej sprawie organ nie wydał postanowienia o wznowieniu postępowania, lecz wyłącznie decyzję o odmowie wznowienia postępowania, przy czym z uzasadnienia decyzji wynika, iż organ przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem prawa procesowego. Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. l cyt. ustawy). Stosownie do treści art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sprawa niniejsza prowadzona była na wniosek A S.A. Oddział [...] w D. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej u S.R. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (art. 145 § 1 k.p.a.). Wznowienie postępowania z powodu braku udziału strony bez jej winy w postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też nie (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r. sygn. akt I SA 1289/99 Lex nr 54527). O wznowieniu postępowania organ orzeka w formie postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.), zaś odmowa wznowienia postępowania następuje w formie decyzji (§ 3 art. 149 k.p.a.). Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia. Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 k.p.a., może nastąpić tylko z trzech przyczyn :1 podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.; 2) podanie o wznowienie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 k.p.a.; 3) w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia, określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Dopiero kiedy brak jest przesłanek do wydania decyzji w trybie art. 149 § 3 k.p.a. istnieją podstawy do wydania postanowienia w trybie art. 149 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 419/00 Lex nr 50125). Podkreślić należy, iż po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 1 i § 2 k.p.a., a więc po ustaleniu, że nie zachodzi żadna z ww. przyczyn uzasadniających odmowę wznowienia postępowania, następuje badanie sprawy w zakresie określonym w art. 151 k.p.a. Dopiero w wyniku przeprowadzonego postępowania rozpoznawczego organ wydaje decyzję, w której zgodnie z art. 151 k.p.a. odmawia uchylenia decyzji ostatecznej, gdy stwierdzi brak podstaw do tego z mocy art. 145 § 1 k.p.a. , albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstawy do jej uchylenia w oparciu o art. 145 § 1 k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W niniejszej sprawie organ administracji na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania rozważając kwestię dowodu powołanego w sprawie przez skarżącego w kontekście art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ nie dokonał oceny przesłanek do wydania decyzji w trybie art. 149 § 3 k.p.a., których dopiero brak dawał podstawę do wydania postanowienia w trybie art. 149 § 1 k.p.a. Postanowienie to z kolei upoważniałoby do oceny, czy istnieje przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organy drugiej instancji nie skorygował błędów postępowania przed organem pierwszej instancji i utrzymał w mocy decyzję, która zapadła z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł, zgodnie z wynikiem postępowania, na podstawie art. 200 i 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt l lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.). Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy, Sąd stwierdził, iż ze względu na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.