III SA/Łd 583/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-09-09

Skład orzekający: Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która poniosła stratę, ma zablokowany rachunek bankowy z powodu egzekucji i zniszczony majątek, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała trudną sytuację finansową, w tym stratę w ostatnim roku obrotowym, zablokowany rachunek bankowy z powodu egzekucji, zniszczony majątek produkcyjny i zobowiązania wobec innych podmiotów, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Udzielenie prawa pomocy jest uzasadnione, gdy strona obiektywnie nie ma możliwości poniesienia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych z powodu trudnej sytuacji finansowej. Spółka przedstawiła dane dotyczące kapitału zakładowego, wartości środków trwałych, straty w ostatnim roku obrotowym, zablokowanego rachunku bankowego z powodu egzekucji, uszkodzenia majątku w wyniku pożaru oraz zobowiązań wobec innych podmiotów. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, spółka przedstawiła dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej - A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 września 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 9 września 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za kwiecień 2011 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej - A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. (MSi) A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za kwiecień 2011 roku. W skardze Spółka zawarła wniosek o udzielenie prawa pomocy poprzez zwolnienie kosztów postępowania, w tym od opłaty od skargi w całości, z uwagi na trudną sytuację finansową Spółki. W złożonym następnie na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest odzysk surowców z materiałów segregowanych. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 500.000 zł, wartość środków trwałych stanowi kwotę 1.507.825,25 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości -59.895,28 zł. Oświadczyła również, iż stan salda posiadanego przez nią rachunku wynosi 0 zł. Wskazała przy tym, że korzysta z kredytu inwestycyjnego na zakup instalacji do recyklingu, przy czym na dzień 30.06.2014 r. do spłaty pozostała jej kwota ok. 53.000 zł. Zabezpieczeniem powyższego kredytu jest zastaw na tej instalacji. Ponadto Spółka ma zobowiązania w stosunku do innych podmiotów w kwocie ok. 200.000 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej spowodowanej decyzjami organów celnych określającymi zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, w związku z którymi od 31 sierpnia 2012 roku prowadzona jest egzekucja z jej rachunku bankowego, uniemożliwiająca jej prawidłowe funkcjonowanie. Od dnia 31 sierpnia 2012 roku z uwagi na brak środków rachunek bankowy Spółki jest zablokowany, a jej działalność w podstawowym zakresie zawieszona. Okoliczności te spowodowały, że 2013 roku Spółka poniosła stratę w kwocie -59.895,28 zł. Skarżąca podkreśliła przy tym, że w październiku 2011 roku miał miejsce pożar w firmie, który spowodował zniszczenie części hali produkcyjnej oraz instalacji do recyklingu tworzyw sztucznych, tj. urządzenia stanowiącego podstawowe narzędzie produkcji. W efekcie Spółka musiała przerwać produkcję i zająć się usuwaniem zniszczeń hali, jak i odbudową linii produkcyjnej. Z uwagi na wyżej wskazaną egzekucję z rachunku bankowego, a w konsekwencji jego blokadę, a co za tym idzie, brak możliwości regulowania zobowiązań, odbudowa linii produkcyjnej do chwili obecnej nie została zakończona. Poza instalacją do recyklingu Spółka nie posiada innego majątku. Skarżąca podkreśliła przy tym, że wyrażona w bilansie wartość majątku trwałego odzwierciedla księgową wartość tej instalacji i poniesionych na jej odbudowę nakładów finansowych. Z uwagi jednak na uszkodzenia powstałe w wyniku pożaru, które nie zostały dotychczas usunięte, jej wartość została istotnie zdekapitalizowana i w chwili obecnej odbiega od wartości księgowej. Spółka dodała, że oprócz niniejszej sprawy spór dotyczy innych decyzji i postanowień organów celnych. Opłaty sądowe w tych sprawach znacząco przekraczają możliwości finansowe Spółki. Do wniosku Spółka załączyła m.in. protokół ustaleń z czynności kontrolno-rozponawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia [...] roku. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 29 lipca 2014 roku wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, a w szczególności do: przedstawienia wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenia odpisu aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat, nadesłania aktualnych deklaracji podatkowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie 3 miesiące prowadzenia tej działalności, wskazania kwoty i źródła środków przeznaczanych miesięcznie na finansowanie bieżącej działalności Spółki, nadesłania odpisu zeznania podatkowego Spółki za 2013 oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających wskazane we wniosku zobowiązania Spółki w stosunku do innych podmiotów w kwocie ok. 200.000 zł - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Spółka w drodze pisma z dnia 12 sierpnia 2014 roku nadesłała wymagane dokumenty źródłowe, a ponadto wyjaśniła, że środki przeznaczane na finansowanie bieżącej działalności Spółki pochodzą w głównej mierze z wykonywanych przez nią drobnych zleceń zewnętrznych podmiotów gospodarczych. Osiągane z tego tytułu miesięczne przychody Spółki wynoszą od 3.000 zł do 4.000 zł netto. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych dokumentów i informacji udzielonych przez skarżącą wynika, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest odzysk surowców z materiałów segregowanych. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 500.000 zł, wartość środków trwałych stanowi kwotę 1.507.825,25 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości -59.895,28 zł. Spółka korzysta z kredytu inwestycyjnego na zakup instalacji do recyklingu, na dzień 30.06.2014 r. do spłaty pozostała jej kwota ok. 53.000 zł. Zabezpieczeniem powyższego kredytu jest zastaw na tej instalacji. Od dnia 31 sierpnia 2012 roku z uwagi na brak środków rachunek bankowy Spółki jest zablokowany, a jej działalność w podstawowym zakresie zawieszona. Jednocześnie z oświadczeń skarżącej wynika, że w październiku 2011 roku miał miejsce pożar w firmie, który spowodował zniszczenie części hali produkcyjnej oraz instalacji do recyklingu tworzyw sztucznych, tj. urządzenia stanowiącego podstawowe narzędzie produkcji. W efekcie Spółka musiała przerwać produkcję i zająć się usuwaniem zniszczeń hali, jak i odbudową linii produkcyjnej. Z uwagi na egzekucję z rachunku bankowego i jego blokadę, a co za tym idzie, brak możliwości regulowania zobowiązań, odbudowa linii produkcyjnej do chwili obecnej nie została zakończona. Poza instalacją do recyklingu Spółka nie posiada innego majątku. Ponadto analiza wyciągów z posiadanych rachunków bankowych dowodzi, że skarżąca nie posiada środków, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W 2013 roku Spółka poniosła stratę w kwocie -30.042,54 zł (według CIT-8). Aktualnie Spółka pokrywa koszty swej działalności z wykonywanych drobnych zleceń zewnętrznych podmiotów gospodarczych. Osiągane z tego tytułu miesięczne przychody Spółki wynoszą od 3.000 zł do 4.000 zł netto. Jednakże jej zobowiązania w stosunku do innych podmiotów opiewają na kwotę ok. 200.000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza realne możliwości płatnicze skarżącej wynikające z przedstawionej sytuacji majątkowej, a także fakt, iż przed tutejszym Sądem zawisły aktualnie 3 sprawy ze skarg Spółki, w których łączna wysokość wpisów wynosi 300 zł należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło