III SA/Łd 586/05

WyrokWSA w Łodzi2005-11-09

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Janusz Nowacki, Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba będąca współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, nawet jeśli jej udział jest mniejszy, może być uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba będąca współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytkowej przekraczającej 2 ha przeliczeniowe nie może być uznana za osobę bezrobotną, niezależnie od wielkości jej udziału. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych jest uzależnione od niespełniania tego kryterium, a fakt współwłasności nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej wskazany próg jest wystarczającą przesłanką do odmowy przyznania statusu bezrobotnego.
Stan faktyczny
Skarżący K.D. zarejestrował się jako bezrobotny i został uznany za osobę bezrobotną z przyznaniem zasiłku. Następnie przedłożył zaświadczenie o współwłasności nieruchomości rolnej o łącznej powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Organ I instancji wydał decyzję o odmowie uznania go za osobę bezrobotną. Po wznowieniu postępowania i uchyleniu pierwotnej decyzji, organ I instancji ponownie odmówił przyznania statusu bezrobotnego, wskazując na przekroczenie limitu powierzchni nieruchomości rolnej. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący kwestionował zasadność decyzji, podnosząc, że jego udział we współwłasności jest mniejszy niż 2 ha przeliczeniowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi K.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną o d d a l a s k a r g ę III SA/Łd 586/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art.138 § l pkt l w związku z art. 145 § l pkt 5, art. 151 § l pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) oraz art. 2 ust. l pkt 2 lit d, art. 10 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2004 r., nr 99 poz. 1001 z późn. zm), po rozpatrzeniu odwołania K.D., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że K.D. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Filia w S. w dniu 4 maja 2005 r. Na mocy decyzji ostatecznej z dnia [...] Nr [...] Starosta [...] uznał K.D. za osobę bezrobotną z dniem 4 maja 2005 r. i przyznał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 maja 2005 r. do dnia 11 maja 2006 r. w wysokości 605,10 zł miesięcznie. W dniu 8 czerwca 2005 r. K.D. przedłożył w Urzędzie Pracy zaświadczenie Urzędu Miasta-Gminy S. z dnia 3 czerwca 2005 r., iż jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 4,30 ha fizycznych, tj. 2,1495 ha przeliczeniowych oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 2,10 ha fizycznych, co stanowi 0,3615 ha przeliczeniowych. Organ I instancji orzekł o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną w dniu 4 maja 2005 r. (decyzja z dnia [...], nr [...]). Od powyższej decyzji K.D. złożył odwołanie do Wojewody [...]. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, iż organ I instancji powinien stosownie do treści art. 145 § l pkt 5 k.p.a. wznowić postępowanie administracyjne w sprawie przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, a następnie wydać decyzję, o której mowa w art. 151 § l k.p.a. Starosta [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania K.D. za osobę bezrobotną z dniem 4 maja 2005 r. i przyznania prawa do zasiłku od dnia 12 maja 2005 r. do dnia 11 maja 2006 r. w wysokości 605, 10 zł. miesięcznie, zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...]. Nr [...] postanowieniem z dnia [...], Nr [...]. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta [...] zgodnie z art. 151 § l pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję ostateczną z dnia [...], Nr [...] orzekającą o uznaniu K.D. za osobę bezrobotną z dniem 4 maja 2005 r. i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 12 maja 2005 r. do dnia 11 maja 2006 r. w wysokości 605, 10 zł miesięcznie i orzekł o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 4 maja 2005r. Organ I instancji wskazał, iż K.D. w dniu rejestracji tj. 4 maja 2005 r. nie spełniał przesłanek do uznania go za osobę bezrobotną, a w związku z tym i przyznania prawa do zasiłku, ponieważ zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu [..]. K.D. wniósł w dniu 20 lipca 2005 r. odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody [...], w którym kwestionując zasadność ww. rozstrzygnięcia, podniósł, iż jest jedynie współwłaścicielem połowy gospodarstwa o powierzchni 4,30 ha, tj. 2,1495 ha przeliczeniowe, a jego udział w ww. nieruchomości rolnej wynosi jedynie 1,0747 ha przeliczeniowe. Każda z działek posiada swoją odrębną księgę wieczystą. Podał, iż z uwagi na ciężką sytuację materialną nie jest w stanie rozdzielić tej nieruchomości i ustanowić odrębną własność swojej części. Organ odwoławczy wskazał, iż w myśl przepisów art. 2 ust. l pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pojęcie bezrobotny oznacza osobę, o której mowa w art. l ust. 3 pkt l i 2 lit. a-d lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, bądź jeśli jest osobą niepełnosprawną zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych lub szkół wyższych w systemie wieczorowym albo zaocznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli m. in.: nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Organ II instancji stwierdził, iż status osoby bezrobotnej może być przyznany tylko takiej osobie, która w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy nie jest ani właścicielem, ani posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Sam fakt bycia właścicielem lub posiadaczem nieruchomości rolnej powyżej 2 ha przeliczeniowych bez względu na stosunek prowadzonej działalności do reguł opłacalności i zysku oraz bez względu na to, czy właściciel lub posiadacz sprawuje faktycznie władztwo nad rzeczą jest wystarczającym warunkiem do wydania decyzji o odmowie uznania za bezrobotnego przez organy administracji - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1999 r. sygn. akt II SA/Wr 469/98. Organ II instancji wskazał, iż z akt przedmiotowej sprawy wynika, że K.D. jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,30 ha, tj. 2,1495 ha przeliczeniowe. Potwierdza to zaświadczenie wystawione przez Urząd Miasta-Gminy w S. z dnia 3 czerwca 2005 r. K.D. figuruje również jako współwłaściciel nieruchomości rolnej w rejestrach łącznego zobowiązania pieniężnego za grunty o powierzchni 2,1000 ha, co stanowi 0,3615 ha przeliczeniowego. Zdaniem Wojewody [...] słusznie stwierdził organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, iż K.D. jest posiadaczem gospodarstw rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej ponad 2 ha przeliczeniowe, tj. 2, 511 ha przeliczeniowe. Organ odwoławczy wskazał, iż na dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Filia w S. (5 maja 2005 r) K.D. nie spełnił warunków niezbędnych do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Organ stwierdził, że nie ma znaczenia fakt, iż ww. nieruchomość stanowi współwłasność kilku osób, a każdy ze współwłaścicieli posiada odpowiednie udziały. Zgodnie z przepisy art. 199-207 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny (Dz. U 1964, Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli/.../ Każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną. Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów, w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Zdaniem Wojewody [...] K.D. (mimo, iż jego udział w ww. nieruchomościach wynosi ½) może korzystać i zarządzać całością tych nieruchomości. Istotą współwłasności w częściach ułamkowych jest to, że własność rzeczy przysługuje wszystkim współwłaścicielom niepodzielnie tzn., iż żaden z nich nie ma fizycznie wydzielonej rzeczy na swoją wyłączną własność i dopóki nie zostanie zniesiona współwłasność nie można ocenić, czy udział skarżącego przekracza 2 ha przeliczeniowe czy też nie - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2001 r. sygn. akt II SA/Łd 1571/99. W tej sytuacji osoba, która jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 2 ha przeliczeniowych, bez względu na to, czy gospodarstwo to sama prowadzi czy też nie, nie jest uznawana za osobę bezrobotną - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 1998 r. sygn. akt II SA 97/98. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja organu I instancji, wydana po wznowieniu postępowania, jest prawidłowa. W dniu rejestracji K.D. nie informował Urzędu, iż posiada gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Po uzyskaniu informacji o posiadaniu przez skarżącego gospodarstwa rolnego o ww. powierzchni, organ I instancji miał ustawowy obowiązek wznowić postępowanie administracyjne, przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i wydać decyzję, o której mowa w art. 151 § l pkt 2 kpa. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, iż nie zgadza się z decyzją odmawiającą uznania go za osobę bezrobotną. Podał, że nie jest nigdzie zatrudniony i nie utrzymuje się z gospodarstwa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. l tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004 r., Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-d, lub cudzoziemiec – członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej, bądź, osoba niepełnosprawna, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych lub szkół wyższych w systemie wieczorowym albo zaocznym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe. Skarżący składając w dniu 4 maja 2005 r. oświadczenie, że nie jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych powyżej 2 ha przeliczeniowych, nie podał Powiatowemu Urzędowi Pracy w Z. informacji o tym, że jest w ½ części współwłaścicielem nieruchomości rolnej położonej w miejscowości K. gm. S. Skarżący złożył oświadczenie niezgodne z prawdą co do własności nieruchomości rolnej i twierdził, że jego udział nie odpowiada wielkości nieruchomości rolnej powyżej 2 ha przeliczeniowych. Zauważyć należy, że każdy współwłaściciel zgodnie z art. 195, 206 Kodeksu cywilnego jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Oznacza to, że współwłaściciel nie jest ograniczony we władaniu rzeczą wspólną tylko do swojej części. Zatem współwłaściciel gospodarstwa rolnego może użytkować to gospodarstwo w zakresie, jakim uzgodni z pozostałymi współwłaścicielami. Okoliczność, iż skarżący nie może korzystać z całości gospodarstwa nie ma znaczenia w aspekcie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Osoba, która jest właścicielem lub współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 2 ha przeliczeniowe bez względu na to, czy gospodarstwo to sama prowadzi, czy je wydzierżawia, nie jest uznawana za osobę bezrobotną (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 1998 r. sygn. akt II SA 97/98 Lex nr 41844, wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998 r. sygn. akt II SA 565/98 Lex 41865 ). Organy administracji obu instancji trafnie więc doszły do wniosku, iż skarżący nie spełniał warunków do uznania go za osobę bezrobotną. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skarżącego nie są zasadne. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło