III SA/Łd 588/09
PostanowienieWSA w Łodzi2010-02-19
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wymaganych informacji o swoim stanie majątkowym i dochodach, pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wymaganych informacji o swoim stanie majątkowym i dochodach, pomimo wezwania sądu. Brak wykazania trudnej sytuacji materialnej uniemożliwia ocenę zdolności płatniczych strony i tym samym przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), nie podając jednak żadnych informacji o swoim stanie majątkowym i dochodach. Referendarz wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dokumentów i informacji umożliwiających ocenę jego zdolności płatniczych. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy skarżącemu w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia organu I instancji i umorzenia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A.
III SA/Łd 588/09
Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 listopada 2009 r. L. O. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie uchylenia postanowienia organu I instancji i umorzenia postępowania. W wyniku wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że skarga złożona została jako inicjatywa społeczna. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący nie podał jakichkolwiek informacji.
W związku z powyższym, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym i rodzinnym nie zawierało żadnych informacji referendarz wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do nadesłania w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony.
W szczególności zażądano: wyjaśnienia źródeł utrzymania skarżącego i wyjaśnienia, czy skarżący osiąga dochody (w tym przypadku złożenia zaświadczenia od pracodawcy(ów) o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia); przedłożenia poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych skarżącego za 2008 i 2009 rok lub zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o osiąganych w tym okresie przychodach i dochodach; złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych kontach i lokatach bankowych oraz przedłożenia wyciągów i wykazów z posiadanych kont i lokat bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy. Wezwanie to zostało skarżącemu doręczone w dniu 11 stycznia 2010 r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04).
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przekazał żadnych informacji o swoim stanie majątkowym i dochodach, które byłyby w tym przypadku niezbędne do oceny jego możliwości płatniczych jako strony postępowania. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem Sądu. W szczególności nie podał swoich źródeł utrzymania, nie przedłożył poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych za 2008 i 2009 rok lub zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o osiąganych w tym okresie przychodach i dochodach; nie przekazał informacji o z banku(ów) o posiadanych kontach i lokatach bankowych ani ewentualnych wyciągów i wykazów z posiadanych kont i lokat bankowych.
Informacje te, w szczególności dotyczące osiąganych dochodów, zeznań podatkowych, posiadanych rachunków i lokat bankowych i zgromadzonych na nich środkach finansowych, czy zaświadczenia o wysokości osiąganego wynagrodzenia mogą mieć istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości zarobkowych skarżącego, a tym samym jego możliwości płatniczych. Skarżący nie odpowiedział także na wezwanie do wyjaśnienia, wobec istniejących wątpliwości, kto faktycznie pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i jakie osoby te uzyskują dochody. Przedmiotowe informacje również mają istotne znaczenie dla określenia sytuacji majątkowej skarżącego. Wszystkie te informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony.
W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącego na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym strona pozbawiła referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny jej zdolności płatniczych.
W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący nie wykazał w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Nadmienić jedynie należy na marginesie niniejszych rozważań, że nie może mieć tutaj znaczenia, podnoszony przez skarżącego fakt, iż sama skarga ma stanowić inicjatywę społeczną i występuje on w imieniu grupy mieszkańców, albowiem skarżącym w niniejszej sprawie jest sam wnioskodawca i to on – występujący jako strona skarżąca – zobligowany jest do pokrycia kosztów postępowania sądowego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło