III SA/Łd 59/18

PostanowienieWSA w Łodzi2018-05-15

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, pomimo wezwania sądu. Brak wykazania w dostateczny sposób trudnej sytuacji materialnej i odmowa przekazania żądanych informacji czynią niewiarygodnym powoływanie się na brak możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie odmowy zarejestrowania motocykla. W toku postępowania wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pomimo wezwania do uzupełnienia informacji o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 15 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania motocykla postanawia odmówić przyznania prawa pomocy a.l. III SA/Łd 59/18 Uzasadnienie K. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania motocykla. W toku postępowania strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przedkładając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z konkubiną, synem i córką. Jest właścicielem mieszkania o powierzchni 56,5 m2 oraz w 1/3 części nieruchomości o powierzchni 0,75 ha. W kwestii dochodów wykazał, że prowadzi działalność gospodarczą, która obecnie przynosi straty. Dochody w gospodarstwie domowym uzyskuje natomiast jego konkubina – z tytułu umowy o pracę w kwocie 2.350 zł. Wskazał także na fakt posiadania samochodu osobowego marki Doge Calibra oraz marki Mercedes Veneo – służący do prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazał ponadto na fakt ponoszenia bieżących kosztów utrzymania, w tym spłaty kredytu, które to koszty wyliczył na kwotę przekraczając faktycznie osiągane dochody. W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie strony skarżącej o jej stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji referendarz wezwał stronę skarżącą, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do nadesłania w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. Zażądano w związku z tym: poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych za lata 2016-2017 lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych w tych latach dochodów (w sposób umożliwiający ustalenie wysokości przychodów i kosztów uzyskania przychodów); złożenia odpisu deklaracji podatkowej VAT-7 za ostatnie 6 miesięcy; raportów skróconych okresowych (miesięcznych) dotyczących dochodów z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej za okres ostatnich sześciu miesięcy; poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu zeznania podatkowego konkubiny skarżącego (pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym) za lata 2016-2017 lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych w tym roku dochodów (w sposób umożliwiający ustalenie wysokości przychodów i kosztów uzyskania przychodów); złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego lub jego konkubinę rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy; przedstawienia zaświadczenia z banku(ów), w których skarżący zaciągnął wskazany we wniosku kredyt, z określeniem informacji o terminach i wysokości spłacanych rat; złożenia odpowiedniego zaświadczenia od pracodawcy o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia konkubiny skarżącego wraz z oświadczeniem pracodawcy, czy wynagrodzenie przelewane jest na rachunek bankowy konkubiny skarżącego czy też wypłacane do rąk własnych; sprecyzowania szacunkowej wartości i rocznika produkcji wskazanych we wniosku pojazdów, których właścicielem jest skarżący i jego konkubina; przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt uiszczania – wskazanych we wniosku – alimentów. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 6 marca 2018 r. Pełnomocnik skarżącego, mimo przedłużenie terminu do udzielenia żądanych informacji nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie mimo upływu wskazanego w wezwaniu terminu na odpowiedź. W piśmie wzywającym do uzupełnienia informacji o stanie rodzinnym, majątku i dochodach znalazło się pouczenie, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przekazał wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jego stanu majątkowego informacji. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem. W szczególności nie przedstawił zeznań podatkowych, czy tez innych dokumentów obrazujących skalę i dochodowość prowadzonej działalności gospodarczej, wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych. Nie przekazano także zaświadczeń z banku o warunkach na jakich skarżący zaciągnął kredyt i informacji o wysokości i terminach spłat rat tego kredytu. Nie udzielił także odpowiedzi i nie przekazał stosownych dokumentów związanych z posiadanymi pojazdami (oszacowanie wartości) i o wysokości opłacanych alimentów. Wszystkie te informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony. W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącego na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym skarżący pozbawił referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny ich zdolności płatniczych. Wskazać w związku z tym należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że niedopełnienie w całości lub choćby w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 744/09). W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem strona skarżąca odmówiła przekazania dodatkowych informacji w związku z wezwaniem do ich przedłożenia. Brak precyzyjnych i pełnych informacji o stanie majątkowym skarżącego może zatem w takiej sytuacji stanowić o odmowie przyznania mu prawa pomocy, na co wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie. W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący nie wykazał w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. a.l.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło