III SA/Łd 591/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-07-02
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli nie wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Strona korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi może ubiegać się o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jednakże musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku, gdy strona posiada stały dochód umożliwiający poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, a jego udział nie jest obowiązkowy, odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest uzasadniona.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wniosła skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. odmawiającą przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który następnie rozszerzyła o ustanowienie adwokata. Skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, a ich miesięczny dochód wynosi około 4.000 zł netto. Posiada mieszkanie i samochód, spłaca kredyt hipoteczny i pożyczkę, a także ponosi koszty studiów syna. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe ze względu na ustawowe zwolnienie strony, a odmówił ustanowienia adwokata, uznając, że skarżąca nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Odmówiono A. K. prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 lipca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. odmówić A. K. prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. M.K.
W dniu 26 kwietnia 2013 roku A. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] odmawiającą skarżącej przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. W złożonym na wezwanie sądu urzędowym formularzu PPF skarżąca rozszerzyła swój wniosek o prawo pomocy domagając się także ustanowienia adwokata. W swoim oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał wspólnie ze studiującym synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest renta – emerytura policyjna w wysokości.3.300 zł brutto oraz wynagrodzenia za pracę – umowa zlecenia jej syna w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Skarżąca jest właścicielka mieszkania o powierzchni 43 m2 oraz samochodu marki Mazda rok produkcji 2004, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania skarżąca określiła na kwotę około 540 zł (czynsz, energia, gaz,). Dodatkowo wnioskodawczyni ponosi koszty opłaty abonamentu telewizyjno - internetowego w wysokości 100 zł, spłaca kredyt hipoteczny zaciągnięty za zakup mieszkania, którego miesięczna rata wynosi 650 zł, pożyczkę z KWP w Łodzi z ratą miesięczną w wysokości 100 zł. Rodzina ponosi także koszty opłaty za studia syna skarżącej w wysokości 350 zł miesięcznie.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) –dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d p.p.s.a. obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. W rozpoznawanej sprawie skarga A. K. dotyczy odmowy przyznania jej jako emerytowanej policjantce równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a zatem jest sprawą, w której strona wnosząca skargę stosownie do przepisu art. 239 pkt 1 lit. d powołanej ustawy korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z przepisem art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wobec tego, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie wolne jest od kosztów sądowych postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.
Przechodząc do oceny wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia adwokata należy podkreślić, iż zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że stronom korzystającym z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli spełniają określone w ustawie przesłanki. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. K. wskazała, że wspólnie ze studiującym synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 4.000 zł netto. Skarżąca jest właścicielka mieszkania o powierzchni 43 m2 oraz samochodu marki Mazda rok produkcji 2004, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania określiła na kwotę około 540 zł (czynsz, energia, gaz,). Dodatkowo wnioskodawczyni ponosi koszty opłaty abonamentu telewizyjno - internetowego w wysokości 100 zł, spłaca kredyt hipoteczny zaciągnięty za zakup mieszkania, którego miesięczna rata wynosi 650 zł, pożyczkę z KWP w Łodzi z ratą miesięczną w wysokości 100 zł. Rodzina ponosi także koszty opłaty za studia syna skarżącej w wysokości 350 zł miesięcznie. Łącznie stałe comiesięczne wydatki rodziny zamykają się kwotą ok. 1.750 zł . Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, posiada stały, pewny comiesięczny dochód umożliwiający jej poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, jeżeli tylko uzna jego ustanowienie za konieczne. W tym miejscu należy także podkreślić, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem wnikliwie bada sprawę, bez względu na fachowość, treść i konstrukcję samej skargi sporządzonej przez stronę skarżącą nie posiadającą wykształcenia prawniczego. Konieczność poniesienia ewentualnych kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, wobec okoliczności, iż jego udział, na obecnym etapie postępowania sądowego nie jest obowiązkowy, przy jednoczesnym ustawowym zwolnieniu wnioskodawczyni od kosztów sądowych w sprawie niniejszej nie naraża strony na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania i odpowiada fiskalnemu interesowi państwa, które swoją pomoc powinno gwarantować tylko najbardziej potrzebującym.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
M.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło