III SA/Łd 593/12

WyrokWSA w Łodzi2012-10-24

Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Janusz Furmanek, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uznał oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza Policji czynu o znamionach przestępstwa, co stanowiło podstawę do jego zwolnienia ze służby?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo wykonał zalecenia sądu z poprzedniego wyroku, uzupełniając postępowanie dowodowe. Zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, opinie kryminalistyczne (zwłaszcza badania DNA) oraz pierwotne przyznanie się funkcjonariusza do winy, jednoznacznie potwierdził oczywistość popełnienia przez niego czynu o znamionach przestępstwa (kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości), co uzasadniało jego zwolnienie ze służby. Sąd uznał, że organ właściwie ocenił dowody i zastosował przepisy prawa, a jego decyzja nie była dowolna.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji R. G. został zwolniony ze służby decyzją Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z powodu popełnienia czynu o znamionach przestępstwa (kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości). Po odwołaniu, Komendant Wojewódzki Policji utrzymał decyzję w mocy. WSA w Łodzi uchylił tę decyzję, wskazując na niewystarczające postępowanie dowodowe i brak jednoznacznych dowodów na oczywistość popełnienia czynu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, który uzupełnił postępowanie, wydano kolejny rozkaz personalny, tym razem zmieniając datę zwolnienia, ale utrzymując w mocy podstawę zwolnienia. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia faktyczne i ocenę dowodów przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 roku sprawy ze skargi R. G. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby oddala skargę. Rozkazem personalnym z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, Komendant Miejski Policji w Ł. zwolnił ze służby w Policji z dniem 11 lutego 2011r. st. sierżanta R. G.. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 11 lutego 2011 r. Prokuratura Rejonowa w Ł. postanowieniem nr [...] wszczęła w stosunku do st. sierż. R. G. śledztwo o czyn z art. 178a § 1 kk, polegający na tym, że w dniu 11 lutego 2011 r. około godziny 01.30/01.32 w Ł. na [...] kierował po drodze publicznej samochodem osobowym marki Opel Vectra nr rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości, wyrażającym się zawartością alkoholu we krwi odpowiednio 2,13 (promila) i 1,97 (promila) alkoholu etylowego. Mając powyższe na względzie oraz znaczną społeczną szkodliwość czynu jakiego dopuścił się st. sierż. R. G. organ stwierdził, że policjant popełnił czyn o znamionach przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, tj. z art. 178a §1 kk. W świetle przeprowadzonego badania stanu trzeźwości policjanta po zatrzymaniu - popełnienie czynu jest oczywiste, a jego ciężar gatunkowy oraz społeczna szkodliwość uniemożliwiają pozostawienie policjanta w służbie. Od powyższego rozkazu odwołał się R. G., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o uniewinnienie go od popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji. W uzasadnieniu odwołania policjant podał, że postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone w sposób wadliwy, ponieważ w jego toku pozbawiono go przysługujących praw zawartych w art. 135f ustawy o Policji. Ponadto podniósł, że nie został pouczony o przysługujących mu prawach, a jedynie został mu doręczony rozkaz personalny. Pozbawiono go również prawa do końcowego zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego. R. G. podał, że nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i będzie składał wnioski dowodowe. Rozkazem personalnym z dnia [...] r., Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...]r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na podstawie zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego, a w szczególności z treści wyjaśnień utrwalonych w protokole przesłuchania podejrzanego st. sierż. R. G. z dnia 11 lutego 2011 r., w którym przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i pouczony o treści art. 335 kpk - dobrowolnie poddał się karze, można stwierdzić, iż skarżący dopuścił się zarzucanego mu czynu. Zdaniem organu odwoławczego, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, Komendant Miejski Policji w Ł. prawidłowo stwierdził, że popełnienie czynu o znamionach przestępstwa wskazanego w art. 178a § 1 kk było oczywiste, a charakter czynu, jego ciężar gatunkowy oraz skutki uzasadniały uznanie niemożności pozostawienia w służbie funkcjonariusza Policji, który winien być postrzegany jako osoba zaufania publicznego. Ponadto organ II instancji wskazał, że stosownie do treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zasięgnięto opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, która nie wniosła uwag, co do sposobu i trybu zwolnienia ze służby w Policji st. sierż. R. G.. Organ stwierdził nadto, że uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] roku spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 k.p.a., gdyż organ I instancji przytoczył okoliczności potwierdzające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Biorąc pod uwagę fakt, że Komendant Miejski Policji w Ł. swojej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności odstąpiono od ustalenia nowej daty zwolnienia ze służby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie powyższego rozkazu oraz rozkazu organu I instancji oraz umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń dokonanych przez organ z zebranym w sprawie materiałem dowodowym przez przyjęcie, że popełnienie przez skarżącego czynu zabronionego ma charakter oczywisty, a w konsekwencji, że jego zwolnienie ze służby jest zasadne. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania co miało istotny wpływ na treść wydanej i decyzji, tj. art. 7,8,9,10,12,108 k.p.a. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 1078/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił rozkaz personalny z dnia [...] r. nr [...] oraz orzekł, że zaskarżony rozkaz nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie organy administracji nie przestrzegały wszystkich reguł procesowych, czego dowodem jest zebrany materiał dowodowy i uzasadnienie obu rozkazów personalnych. Zdaniem Sądu organ odwoławczy wprawdzie uzasadnił przesłankę niemożności pozostawienia w służbie skarżącego, jednakże brak jest przekonujących dowodów pozwalających na stwierdzenie, że popełnienie zarzucanego mu przez organy ścigania czynu jest oczywiste. Tym samym, zdaniem Sądu, nie zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Sąd podkreślił, iż oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości, co do znaczenia, wagi, prawdziwości, bezsporne i pewne. Natomiast w niniejszej sprawie w toku postępowania odwoławczego pojawiły się wątpliwości, co do oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa przez skarżącego. Skoro pojawiły się wątpliwości organu prowadzącego postępowanie karne, co do oczywistości popełnienia przestępstwa, a postępowanie organu administracji I instancji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby naruszało przepisy postępowania, to samo przekonanie organu administracji II instancji, co do oczywistości popełnienia czynu przez policjanta, nie było wystarczające do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Organ II instancji nie poczynił żadnych własnych ustaleń lecz poprzestał na pierwotnym przyznaniu się skarżącego do zarzucanego mu czynu i nawet nie odniósł się do sporządzonej w postępowaniu karnym opinii biegłego, która załączona została do akt sprawy. Analizując zaś, zgodnie z porządkiem chronologicznym zdarzeń, zgromadzoną w sprawie dokumentację Sad zwrócił uwagę, że akta sprawy zawierają telegram z IV Komisariatu Policji - stanowiącej impuls inicjujący postępowanie w niniejszej sprawie - Dyżurnego Komendy Miejskiej Policji w Ł., który oparty jest na notatce urzędowej strażnika miejskiego P. K.. W ocenie Sądu, nawet jeśli późniejsze zaprzeczanie przez skarżącego popełnienia przez niego zarzucanego mu czynu pozostaje bez wpływu na ocenę legalności kwestionowanej decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji, to jednak wobec podnoszonych przez stronę wątpliwości, co do pewności popełnienia przez nią przestępstwa, obowiązkiem organu odwoławczego było przesłuchanie w toku postępowania administracyjnego, w charakterze świadka – strażnika miejskiego P. K., który sporządził notatkę urzędową z miejsca zdarzenia w dniu 11 lutego 2011 r. oraz innych strażników miejskich obecnych na miejscu zdarzenia. Materiał dowodowy uzasadniał także uwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego o dopuszczenie dowodu z zeznań wskazanych przez niego świadków, w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Sąd podniósł, że organ odwoławczy nie sprawdził jak zakończyło się postępowanie karne, a akt oskarżenia został załączony do sprawy dopiero na rozprawie przed sądem w dniu 6 grudnia 2011 r. Z uzasadnienia aktu oskarżenia wynika, że oprócz badań osmologicznych były prowadzone badania chemiczne i biologiczne. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, bowiem ponownie nie rozpoznał i nie rozstrzygnął sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji, ograniczając się tylko do jej kontroli. Ponownie rozpoznając sprawę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. rozkazem personalnym z dnia [...] r. nr [...] uchylił rozkaz Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w części dotyczącej daty zwolnienia skarżącego ze służby w Policji i ustalił tę datę na dzień 31 maja 2012 r., natomiast w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji i wskazał, że oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, określonego w art. 178a § 1 kk, nie budzi wątpliwości. Podniósł, że przesłanki zawarte w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, precyzują okoliczności jakie właściwy przełożony winien rozważyć przy podjęciu decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego z policjantem. Organ zaznaczył przy tym, że okolicznością mającą kardynalne znaczenie dla sprawy jest ustalenie, czy st. sierż. R. G. kierował pojazdem będąc w stanie po spożyciu alkoholu w trakcie zdarzenia drogowego zaistniałego w dniu 11 lutego 2011 r. Zdaniem organu, bezsprzecznym jest fakt uczestnictwa strony w tym zdarzeniu, gdyż z zeznań samego zainteresowanego wynika, że znajdował on się wewnątrz pojazdu w chwili wypadku. Z uwagi na brak bezpośrednich świadków zdarzenia, rozważania dotyczące zarówno przebiegu samego zdarzenia jak i roli w nim st. sierż. R. G. należało oprzeć na dowodach z zeznań świadka P. K. i zeznań strony złożonych w dniu 11 lutego 2011 r. oraz na dowodach np. z opinii nr [...], a także treści aktu oskarżenia z dnia 22 sierpnia 2011 r. Organ zaznaczył, iż w dniu 22 sierpnia 2011 r. przeciwko st. sierż. R. G. skierowano do VI Wydziału Karnego Sądu Rejonowego dla w Ł. akt oskarżenia o przestępstwo z art. 178a § 1 kk (sygn. akt 2 Ds. 249/11). W dniu 11 i 18 kwietnia 2012 r. z Sądu Rejonowego w Ł. uzyskano kopie części materiałów śledztwa [...]. Z uzyskanych materiałów na szczególną uwagę zasługuje, zdaniem organu - protokół przesłuchania świadka P. K. z dnia 11 lutego 2011 r., protokół rozprawy głównej z dnia 11 stycznia 2012r., protokół oględzin z miejsca wypadku drogowego z dnia 11 lutego 2011 r., protokół oględzin pojazdu z dnia 11 lutego 2011 r., opinia kryminalistyczna nr [...] z zakresu badań osmologicznych, opinia kryminalistyczna nr [...] z zakresu badań chemicznych oraz opinia kryminalistyczna nr [...] z zakresu badań biologicznych. Organ wskazał jednocześnie, że postępowanie karne prowadzone przez Sąd Rejonowy w Ł. do chwili obecnej nie zostało zakończone. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., w przedmiotowej sprawie decydujące znaczenie ma opinia kryminalistyczna nr [...] z zakresu badań biologicznych zabezpieczonych na kole kierownicy, drążkach zmiany biegów oraz szybie w wyniku oględzin pojazdu marki Opel Vectra o nr rej. [...] dokonanych w dniu 11 lutego 2011 r., która pozwoliła na wyizolowanie DNA pochodzenia męskiego o profilu zgodnym z profilem DNA st. sierż. R. G.. Na kole kierownicy, drążkach zmiany biegów oraz szybie nie odnaleziono śladów DNA innych osób, w tym śladów DNA innego mężczyzny, który w dniu zdarzenia miał prowadzić pojazd, według relacji strony. Odnosząc się do dowodu z opinii kryminalistycznej nr [...] z zakresu badań osmologicznych zabezpieczonych z siedziska i oparcia fotela kierowcy organ wskazał, że ten dowód ma charakter poszlakowy z uwagi na czynniki utrudniające identyfikację zgodności zapachowej śladów zabezpieczonych na miejscu zdarzenia i pobranych od st. sierż. R. G. tj. ogromne zniszczenia pojazdu, którym sprawca się poruszał, spożycie alkoholu przez stronę i wyciek płynów eksploatacyjnych w pojeździe na skutek jego uszkodzenia, działanie poduszek powietrznych. Organ wyjaśnił także, że za wiarygodne uznał informacje wynikające z protokołu przesłuchania świadka strażnika miejskiego P. K. z dnia 11 lutego 2011 r., który pełnił służbę w patrolu zmotoryzowanym w dniu 10 lutego 2011 roku od godz. 18:00 do 6:00. Zeznał on, że w dniu 11 lutego 2011 r. około godz. 01:32 jadąc al. [...] zauważył wraz ze strażnikiem T. S. rozbity o drzewo pojazd Opel Vectra o nr rej. [...]. Z zeznań świadka wynika, że pojazd musiał jechać od strony ul. K., wyrzuciło go z drogi, przeleciał przez przeciwny pas drogi i uderzył w drzewo. W pojeździe znajdowała się tylko jedna osoba. Za kierownicą pojazdu siedział st. sierż. R. G. z głową opartą o poduszkę bezpieczeństwa, która wystrzeliła. Z zeznań P. K. i jego doświadczenia zawodowego jako ratownika medycznego wynika, że obrażenia jakich doznał na czole st. sierż. R. G. powstały w wyniku uderzenia głową w szybę. W dniu 2 kwietnia 2012 roku przesłuchano w charakterze świadka w postępowaniu administracyjnym P. K., który zeznał, że woń alkoholu od st. sierż. R. G. wyczuł również jego partner z patrolu T.S. i i lekarka pogotowia. Stwierdził on, że gdy przybyli na miejsce wypadku na zewnątrz pojazdu nikogo nie było. Organ odwoławczy nie dał natomiast wiary zeznaniom N. H. i A. B., ponieważ pozostawali oni w relacjach osobistych ze st. sierż. R. G.. Wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawarte w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 roku, sygn. akt III SA/Łd 1078/11 na etapie postępowania odwoławczego, w dniu 2 kwietnia 2012 roku przesłuchano w przedmiotowej sprawie 3 świadków, tj. P. K., N. H., A. B., a w dniu 11 kwietnia 2012 r. przesłuchano w charakterze strony st. sierż. R. G. oraz zapoznano stronę i pełnomocnika strony z materiałami postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że o fakcie oczywistości popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, świadczą przede wszystkim zeznania świadka strażnika miejskiego P. K. oraz opinia kryminalistyczna nr [...]. Także pierwotne przyznanie się st. sierż. R. G. do popełnienia zarzucanego mu czynu bezpośrednio po zatrzymaniu, świadczy zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., o oczywistości popełnienia przestępstwa. Bezpośrednio po wypadku st. sierż. R. Gr. przyznał się do prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Dopiero późniejsze jego wyjaśnienia w postępowaniu przygotowawczym l.dz. [...] sprowadziły się do faktu zakwestionowania prowadzenia pojazdu marki Opel Vectra o nr rej. [...] w stanie nietrzeźwości w dniu 11 lutego 2011 r., poprzez oświadczenie o prowadzeniu tego pojazdu przez nieznanego młodego mężczyznę ubranego na czarno. Zdaniem organu II instancji, wyjaśnienia te są niewiarygodne i stanowią przyjętą linię obrony strony w postępowaniu karnym i administracyjnym. Komendant wskazał, iż w przypadku popełnienia przez st. sierż. R. G. przestępstwa, a następnie zaprzeczeniu przez niego faktu jego popełnienia, nie jest możliwe pozostawienie go w służbie z uwagi na całkowitą utratę zaufania i obawy nierzetelnego wypełniania zadań służbowych. Organ odwoławczy podkreślił, że zebrany materiał dowodowy w postaci zeznań świadka P. K., treści dokumentów w postaci aktu oskarżenia z dnia 22 sierpnia 2011 r., wyników badań DNA z kierownicy pojazdu, wskazują jednoznacznie, że st. sierż. R. G. w dniu 11 lutego 2011 r. kierował samochodem marki Opel Vectra o nr rej. [...] w chwili zaistnienia wypadku, będąc w stanie nietrzeźwości. Organ wskazał także, że stosownie zaś do treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, Komendant Miejski Policji w Ł. pismem z dnia 11 lutego 2011 r. wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w Ł. z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji st. sierż. R. G. z uwagi na oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, którego popełnienie uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie. Uchwałą nr 66A//10 z dnia 17 marca 2011 roku Zarząd Wojewódzki w Łodzi Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów nie wniósł uwag co do sposobu i trybu zwolnienia st. sierż. R. G. ze służby w Policji. Wobec powyższego Komendant Wojewódzki Policji uznał, że organ l instancji dopuścił się naruszenia art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, jednakże powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ uzyskanie tejże opinii przez organ rozstrzygający w sprawie tj. organ odwoławczy i treść opinii, której konkluzją jest brak uwag co do sposobu i trybu zwolnienia nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. W skardze z dnia 14 czerwca 2012 r. R. G. wniósł o uchylenie powyższego rozkazu personalnego w całości, zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej w miejsce swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego polegającej na przyjęciu, że skarżący prowadził pojazd pod wpływem alkoholu. W wyniku powyższych naruszeń zaistniała sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności przez uznanie, że na poduszce powietrznej pasażera nie znajdują się ślady biologiczne oskarżonego oraz pominięcie okoliczności, iż skarżący od początku twierdził, że nie prowadził pojazdu. Strona zarzuciła także naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, przez uznanie, że do popełnienia czynu doszło w sposób oczywisty. Według skarżącego organ wadliwie ocenił dowody w postaci opinii biegłych oraz wyciągnął kategoryczne wnioski ponad ich treść. Zdaniem strony opinia biegłego [...], co zostało pominięte, wskazuje w punkcie 2, iż na poduszce pasażera znajdują się ślady DNA pochodzenia męskiego mające swoje odpowiedniki w zakresie oznaczonych układów w profilu DNA skarżącego. R. G. podkreślił, że fakt, iż leżał na fotelu pasażera jest jedynym wytłumaczeniem śladów pochodzących z poduszek na odzieży strony oraz śladów odzieży na poduszkach. W kwestii opinii osmologicznej skarżący wskazał, że brak jest identyfikacji śladu zapachowego pochodzącego z fotela kierowcy i próbki zapachowej pobranej od strony. Skarżący nie zgodził się przy tym ze stanowiskiem organu i wskazał, iż w pojeździe nie było żadnych wycieków mogących utrudnić badanie, co potwierdza protokół oględzin pojazdu. Zdaniem skarżącego, organ dokonał nieprawidłowej oceny powyższych dowodów, gdyż wnioski opinii biegłych, w szczególności w zakresie śladów biologicznych oraz badań chemicznych, korespondują z zeznaniami świadków oraz wyjaśnieniami strony. W ocenie skarżącego, decyzja w niniejszej sprawie została wydana w oparciu o wadliwą podstawę prawną, bowiem popełnienie czynu nie może być uznane za oczywiste. Komendant Miejski Policji winien był wszcząć postępowanie dyscyplinarne w oparciu o art. 41.1.3 ustawy o Policji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie personalnym. W dniu 21 sierpnia 2012 r. do akt sprawy wpłynął nieprawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Ł. VI Wydziału Karnego z dnia [...] r. sygn. akt [...], uznający R. G. za winnego popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 178 a § 1 k.k. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga R. G.nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając w niniejszej sprawie zgodność zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie zwolnienia R. G. ze służby w Policji, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Punktem wyjścia dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonego rozkazu personalnego muszą być rozważania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 1078/11. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast, art. 170 powołanej wyżej ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. Sąd uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] r., wskazując, że organy administracji nie przestrzegały wszystkich reguł procesowych, o czym świadczyć miał zebrany materiał dowodowy i uzasadnienie obu rozkazów personalnych. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy wprawdzie uzasadnił przesłankę niemożności pozostawienia skarżącego w służbie, jednakże nie przedstawił przekonujących dowodów pozwalających na stwierdzenie, że popełnienie zarzucanego stronie przez organy ścigania czynu jest oczywiste. Tym samym, zdaniem Sądu, nie zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Sąd podkreślił wówczas, iż organ II instancji nie poczynił żadnych własnych ustaleń lecz poprzestał na pierwotnym przyznaniu się skarżącego do zarzucanego mu czynu i nawet nie odniósł się do sporządzonej w postępowaniu karnym opinii biegłego, która została załączona do akt sprawy. Analizując zaś, zgodnie z porządkiem chronologicznym zdarzeń zgromadzoną w sprawie dokumentację, Sąd zwrócił uwagę, że wobec podnoszonych przez stronę wątpliwości, co do pewności popełnienia przez nią przestępstwa, obowiązkiem organu odwoławczego było przesłuchanie w toku postępowania administracyjnego, w charakterze świadka – strażnika miejskiego P. K., który sporządził notatkę urzędową z miejsca zdarzenia w dniu 11 lutego 2011 r. oraz innych strażników miejskich obecnych na miejscu zdarzenia. Materiał postępowania winien ponadto uwzględniać wnioski dowodowe skarżącego o dopuszczenie dowodu z zeznań wskazanych przez niego świadków w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Sąd podniósł, że organ odwoławczy nie sprawdził jak zakończyło się postępowanie karne, a akt oskarżenia został załączony do akt sprawy dopiero na rozprawie przed sądem w dniu 6 grudnia 2011 r. Z uzasadnienia aktu oskarżenia wynika, że oprócz badań osmologicznych prowadzone były badania chemiczne i biologiczne. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, bowiem ponownie nie rozpoznał i nie rozstrzygnął sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji, ograniczając się tylko do jej kontroli. Sąd wskazał zatem, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uzupełnić postępowanie wyjaśniające, oraz ponownie ocenić zebrany materiał dowodowy. Zdaniem Sądu w składzie obecnym, powyższe zalecenia zostały przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. wykonane. Organ podjął bowiem niezbędne czynności, zmierzające do prawidłowego rozpatrzenia odwołania strony. W ocenie Sądu ustalony stan faktyczny w sprawie zwolnienia skarżącego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.) nie budzi żadnych wątpliwości, a materiał dowodowy został oceniony przez organ odwoławczy zgodnie z zasadami prawidłowej oceny dowodów. W poczet materiału dowodowego włączono uzyskane z Sądu Rejonowego dla w Ł. kopie części materiałów śledztwa [...], takich jak: protokół przesłuchania świadka – strażnika miejskiego – P. K. z dnia 11 lutego 2011 r., protokół rozprawy głównej z dnia 11 stycznia 2012 r., protokół oględzin z miejsca wypadku drogowego z dnia 11 lutego 2011 r., protokół oględzin pojazdu z dnia 11 lutego 2011 r., opinia kryminalistyczna nr [...] z zakresu badań osmologicznych, opinia kryminalistyczna nr [...] z zakresu badań chemicznych oraz opinia kryminalistyczna nr [...] z zakresu badań biologicznych. Ponadto, w dniu 2 kwietnia 2012 r. przesłuchano w charakterze świadków: P. K., N. H. i A. B., a w dniu 11 kwietnia 2012 r. w charakterze strony przesłuchano st. sierż. R.G.. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił, iż o fakcie oczywistości popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa świadczą przede wszystkim zeznania świadka strażnika miejskiego P. K., opinia kryminalistyczna nr [...] z zakresu badań biologicznych oraz przyznanie się st. sierżanta R. G. do popełnienia zarzucanego mu czynu bezpośrednio po zatrzymaniu po wypadku. Późniejsze wyjaśnienia skarżącego złożone w postępowaniu przygotowawczym w sprawie [...] oraz w odwołaniu od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] r., zmierzające do zakwestionowania faktu prowadzenia w stanie nietrzeźwości w dniu 11 lutego 2011 r. pojazdu marki Opel Vectra nr rej. [...] oraz do wskazania jako sprawcy wypadku nieznanego młodego mężczyzny ubranego na czarno, trafnie organ ocenił jako niewiarygodne i nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym sprawy. Jeśli bowiem samochód prowadziłaby inna osoba, to także ona podczas wypadku doznałaby obrażeń ciała. Obrażenia te uniemożliwiłyby jej – podobnie jak skarżącemu - samodzielne wydostanie się z mocno rozbitego pojazdu i natychmiastowe oddalenie z miejsca zdarzenia. Powstałe urazy, choćby w wyniku uderzenia o kierownicę pojazdu, byłyby zbliżone do tych, jakie stwierdzone zostały u skarżącego. Gdyby przyjąć niezwykle mało prawdopodobną wersję zdarzenia prezentowaną w toku postępowania odwoławczego przez skarżącego, iż pojazd prowadzony był przez innego, nieznanego mężczyznę, to na poduszce powietrznej po stronie kierowcy winna znajdować się co najmniej mieszanina śladów strony i innej osoby. Tymczasem nie ujawniono tam mikrośladów genetycznych innej osoby, poza skarżącym. Z załączonej do akt opinii kryminalistycznej [...] z zakresu badań biologicznych materiałów zabezpieczonych w dniu wypadku na kole kierownicy, drążkach zmiany biegów oraz szybie pojazdu marki Opel Vectra, bezspornie wynika, iż na powyższych elementach odnaleziono wyłącznie ślady DNA zgodne z profilem DNA R. G.. Śladowa ilość materiału biologicznego skarżącego na poduszce pasażera, w sytuacji nieujawnienia na poduszkach powietrznych pojazdu śladów genetycznych innej osoby, pozostaje, zdaniem Sądu, bez znaczenia dla uznania faktu oczywistości zajmowania w dniu 11 lutego 2011 r. fotela kierowcy przez skarżącego w momencie zdarzenia. Jednocześnie, o wykluczeniu sprawstwa R. G. nie może świadczyć brak śladów włosów i krwi na poduszkach powietrznych samochodu. Z opinii z zakresu badań biologicznych wynika tylko, iż na dowodach rzeczowych w postaci poduszek powietrznych nie ujawniono zabrudzeń mogących pochodzić od krwi oraz włosów, co wskazuje jedynie, że takich śladów nie zostawił skarżący jak również żadna inna obca osoba. Powyższa opinia nie potwierdza zatem wersji prezentowanej przez skarżącego, zwłaszcza w sytuacji znalezienia na poduszce powietrznej kierowcy materiału biologicznego pochodzącego od strony. Dowodem wykluczającym oczywistość popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu nie jest także przytaczana przez pełnomocnika strony opinia osmologiczna (opinia kryminalistyczna nr [...]). Zgodzić się należy z organem, iż dowód z badań śladów zapachowych na miejscu zdarzenia, wobec innych zgromadzonych materiałów, ma jedynie charakter poszlakowy. Na brak identyfikacji śladu zapachowego pochodzącego z fotela kierowcy i próbki zapachowej skarżącego niewątpliwie mogły mieć wpływ takie czynniki jak: ogromne zniszczenie samochodu Opel Vectra oraz spożycie alkoholu przez stronę, co mogło doprowadzić do zanieczyszczenia oraz degradacji materiału dowodowego niezbędnego do takiego badania. Trafnie zdaniem Sądu, organ odwoławczy ocenił również zeznania złożone w toku postępowania karnego i administracyjnego przez strażnika miejskiego P. K. oraz zgłoszonych przez skarżącego świadków: N. H. i A. B.. P. K., który był na miejscu zdarzenia jako pierwszy zeznał, że zobaczył rozbity o drzewo pojazd Opel Vectra, w którym znajdowała się tylko jedna osoba. Za kierownicą pojazdu siedział st. sierż. R. G. z głową opartą o poduszkę bezpieczeństwa, która wystrzeliła. Z zeznań P. K. i jego doświadczenia zawodowego jako ratownika medycznego wynika także, że obrażenia jakich doznał na czole st. sierż. R. G. powstały w wyniku uderzenia głową w szybę. Zeznał on ponadto, że od skarżącego czuć było woń alkoholu, którą wyczuł również jego partner z patrolu T. S. i lekarka pogotowia. Stwierdził on, że gdy strażnicy przybyli na miejsce wypadku na zewnątrz pojazdu nikogo nie było. Słusznie organ odwoławczy nie dał przy tym wiary zeznaniom N.H. i A. B., gdyż pozostawali oni w relacjach osobistych z R. G., a ponadto ich wypowiedzi nie zawierają żadnych konkretnych informacji lecz stanowią ogólne potwierdzenie wersji zdarzeń prezentowanej przez skarżącego. Podkreślić należy, iż wątpliwości co do oczywistości popełnienia przez skarżącego przestępstwa i okoliczności tego zdarzenia nie miał również Sąd Rejonowy w Ł. VI Wydział Karny, który wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...], uznał R. G. za winnego popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 178 a § 1 k.k. (k. 21-27 akt sądowych). Zaznaczyć ponadto trzeba, że użycie przez ustawodawcę w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zwrotu, iż policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie, oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało uznaniu administracyjnemu. Skoro treść powołanego wyżej przepisu wskazuje na to, iż podejmowane na jego podstawie decyzje mają charakter uznaniowy, organ posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Powszechnie aprobowany jest pogląd, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakres badania zgodności decyzji uznaniowej z prawem ogranicza się do sprawdzenia, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia – tzn. czy wyjaśniono wszelkie okoliczności sprawy, czy w sposób prawidłowy oceniono dowody, czy prawidłowo zinterpretowano przesłanki (w tym przypadku przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji) oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Stwierdzenie, że decyzja nie jest dowolna, gdyż ma oparcie w zebranym materiale dowodowym i jego ocenie, wyklucza ingerencję sądu w swobodny wybór dokonany przez organ administracji. Powyższy przepis pozostawia bowiem uznaniu organu zwolnienie policjanta ze służby z Policji w przypadku kumulatywnego wystąpienia przesłanek w nim określonych. Tak więc Sąd kontrolując legalność zaskarżonego aktu administracyjnego zobligowany był jedynie zbadać, czy organy Policji w oparciu o zebrany materiał dowodowy zasadnie uznały oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a fakt jego popełnienia uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. W odniesieniu do drugiej z przesłanek, tj. wykazania przez organ, że fakt popełnienia przestępstwa uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie, należy podnieść, iż w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 1078/11 Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Łodzi, uchylając rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] r., wyraźnie zaznaczył, iż organ odwoławczy należycie uzasadnił przesłankę niemożności pozostawienia skarżącego w służbie. Jako nieprzekonywujące uznał jedynie dowody pozwalające na stwierdzenie, że popełnienie zarzucanego stronie przez organy ścigania czynu jest oczywiste. Rozpoznając obecnie sprawę, Sąd zobligowany był zatem do oceny prawidłowości wykonania przez organ zaleceń Sądu, dotyczących konieczności wykazania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., iż popełnienie zarzucanego skarżącemu przez organy ścigania czynu jest oczywiste. Zauważyć przy tym należy, że ustawa nie definiuje pojęcia oczywistości, gdyż każdorazowo przesłanka ta musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy. Jak zaznaczył Sąd w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r., oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do znaczenia, wagi, prawdziwości, bezsporne i pewne. Biorąc pod uwagę opisany wyżej materiał dowodowy, jaki został zgromadzony w niniejszej sprawie na podstawie ustaleń czynionych w postępowaniu przez organem odwoławczym oraz w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko skarżącemu, nie można uznać, aby organ dopuścił się naruszenia zasad prawidłowej oceny dowodów, przyjmując w konkluzji oczywistość popełnionego przez skarżącego czynu, stanowiącego podstawę do zwolnienia go ze służby w Policji. Sąd podziela stanowisko organów, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie przesądza, iż skarżący w dniu 11 lutego 2011 r. kierując samochodem marki Opel Vectra o nr rej. [...] znajdował się w stanie nietrzeźwości, doprowadzając do kolizji drogowej. W konsekwencji powyższego przyjąć należało, iż organy orzekające w sprawie trafnie uznały, że została udowodniona oczywistość popełnienia przez R. G. czynu o znamionach przestępstwa. Tym samym, nie ulega wątpliwości Sądu, że w sprawie zostały wykazane przesłanki warunkujące możliwość zwolnienia skarżącego ze służby. Organy obu instancji w sposób wystarczający i przekonywujący uzasadniły też niemożność pozostawienia skarżącego w służbie w Policji. Dlatego Sąd stwierdził, że wymagania formalne warunkujące zwolnienie policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zostały w niniejszej sprawie spełnione. Odnosząc się do podniesionego przez pełnomocnika strony skarżącej zarzutu, iż zaskarżony rozkaz personalny wydany został w oparciu o wadliwą podstawę prawną, gdyż popełnienia czynu w niniejszym stanie faktycznym nie można uznać za oczywiste, wskazać należy, iż jest on niezasadny. Skoro bowiem, jak wyżej zaznaczono, Sąd uznał, że organy wykazały, iż oczywistość popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu jest bezsporna, to brak jest podstaw do kwestionowania przyjętej przez Komendanta podstawy prawnej zwolnienia st. sierż. R. G. ze służby w Policji. Ponadto, istotne jest również, iż w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 1078/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie dopatrzył się wadliwości trybu zwolnienia skarżącego ze służby, zastosowanego w niniejszej sprawie. Sąd nie zakwestionował przyjętej przez organ podstawy prawnej rozkazu personalnego z dnia 25 sierpnia 2011 r., lecz uznał, że postępowanie dowodowe w zakresie oczywistości popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu było niewystarczające i w tej części nakazał organowi odwoławczemu uzupełnienie postępowania. Ważne jest również, że taki tryb postępowania wynikał z faktu, iż w dniu 11 lutego 2011 r., tj. w dniu wszczęcia postępowania, skarżący przyznał się do stawianego mu zarzutu prowadzenia w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym i złożył oświadczenie o chęci dobrowolnego poddania się karze (k. 89 – 91 akt admin.). Dopiero w toku postępowania odwoławczego strona odmówiła przyznania się do zarzucanego jej czynu i przedstawiła swoją wersję wydarzeń. Siłą rzeczy postępowanie przed organem pierwszej instancji było zatem ograniczone, jeżeli chodzi o zakres postępowania dowodowego, jak również dotknięte pewnymi wadami procesowymi, na co zwrócił uwagę Sąd w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. Uznać jednak należy, że działanie organu odwoławczego, przeprowadzone zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w spr. sygn. akt III SA/Łd 1078/11, doprowadziło do konwalidacji tego postępowania. Reasumując, Sąd rozpoznając obecnie sprawę, nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów procedury administracyjnej w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. podjął wystarczające kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrał i rozpatrzył w wyczerpujący sposób materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia, jak również dokonał swobodnej ale nie dowolnej jego oceny, bez przekroczenia granic uznania administracyjnego. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło