III SA/Łd 593/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-07-23
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Skarżącej, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może być przyznane prawo pomocy w zakresie zastępstwa procesowego (ustanowienia radcy prawnego), jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Samo ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
W.R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe z córką, jej dochód wynosi 730 zł, a jedynym majątkiem jest mieszkanie komunalne. Uzasadniła wniosek chorobą psychiczną i niezdolnością do pracy. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ale oddalił wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na ustawowe zwolnienie.Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącej – W.R. prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2/ oddalono wniosek skarżącej w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 lipca 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W.R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W.R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – W.R. prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2/ oddalić wniosek skarżącej w pozostałym zakresie. (MSi)
W.R. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy.
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 19-letnią córką N. Na łączny dochód rodziny w kwocie 730 zł składają się wpływy z tytułu renty chorobowej i zasiłku rodzinnego. Jedyny przy tym majątek rodziny stanowi mieszkanie komunalne o pow. 36 m2. Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym.
Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że jest osobą chorującą na schizofrenię. Nie posiada żadnych środków finansowych oprócz renty chorobowej. Jest całkowicie niezdolna do pracy.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Problematyka zwolnienia od kosztów sądowych została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. e powołanego przepisu, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z kolei jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 252 p.p.s.a., stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 19-letnią córką N. Skarżąca choruje na schizofrenię, jest całkowicie niezdolna do pracy. W związku z tym na łączny dochód rodziny w kwocie 730 zł składają się wpływy z tytułu przyznanej jej renty chorobowej i zasiłku rodzinnego jej córki. Jedyny przy tym majątek rodziny stanowi mieszkanie komunalne o pow. 36 m2. Ponadto skarżąca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym.
W tej sytuacji, referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego. Wykazana we wniosku sytuacja majątkowa dowodzi bowiem, że skarżąca nie mogłaby ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
W pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należało odmówić uwzględnienia wniosku skarżącej. Z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od tychże kosztów sądowych. Tym samym oznacza to, że skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z
art. 262 oraz w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło