III SA/Łd 597/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...]Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] r. o wymierzeniu S. Z. kary pieniężnej z tytułu urządzania gier poza kasynem gry na automatach w łącznej wysokości 48 000 zł. W skardze na powyższą decyzję S. Z. wniósł o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że przymusowa egzekucja pociągnęłaby dla niego trudne do odwrócenia skutki. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której w 2016 r. osiągnął dochód w wysokości 2 173,86 zł, zaś w 2017 r. dochód w wysokości 39 082 zł. Łączne dochody z 2 ostatnich lat nie pozwoliłby skarżącemu na zapłatę nałożonej kary administracyjnej w wysokości 48 000 zł. Decyzje zostały wydane w odstępie niespełna 3 miesięcy. Skarżący nie miał zatem żadnych realnych możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności celem zapłaty ewentualnej kary w jakiejkolwiek nawet wysokości. Uzyskiwane przez skarżącego dochody starczają na prowadzenie działalności gospodarczej i ciągłe jej rozwijanie oraz na wydatki życia codziennego. Kwota kary administracyjnej jest ogromna i prowadziłaby do konieczności zgłoszenia wniosku o upadłość skarżącego jako przedsiębiorcy. Spowodowałoby to nieodwracalne skutki, chociażby w konieczności likwidacji jednego stanowiska pracy, bowiem skarżący zatrudnia jednego pracownika. Charakter prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością ponoszenia dużych nakładów tytułem kosztów uzyskania przychodu, co powoduje, że czysty zysk, dochód z prowadzonej działalności nie jest duży. Inwestycje poczynione w 2016 r. przełożyły się na wyższą rentowność przedsiębiorstwa skarżącego w 2017 r., co wynika z zeznań podatkowych za ostatnie 2 lata. Już sam fakt wydania ostatecznej decyzji powoduje uciążliwości dla skarżącego, ponieważ nie jest w stanie uzyskać zaświadczenia o niezaleganiu w należnościach publicznoprawnych, a co za tym idzie nie dostanie jakiegokolwiek kredytu bankowego, który mógłby przeznaczyć na spłatę kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005 r., I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W ocenie sądu, skarżący nie uprawdopodobnił niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji. Z zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2017 i 2018 PIT-36 oraz informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2016 i 2017 wynika, że w 2016 r. skarżący osiągnął przychody w wysokości 70 219,83 zł. Koszty uzyskania przychodów wyniosły 67 279,19 zł, a dochód 2 940,64 zł. W 2017 r. skarżący osiągnął natomiast przychody w wysokości 140 792,87 zł. Skarżący poniósł koszty uzyskania przychodów w wysokości 101 711,00 zł oraz uzyskał dochód w wysokości 39 081,87 zł. Wysokość wykazanych przez skarżącego dochodów jest jednak jedynie wynikiem operacji arytmetycznej polegającej na pomniejszeniu przychodów (w 2016 r. – 70 219,83 zł, w 2017 r. – 140 792,87 zł) o wysokie koszty ich uzyskania (w 2016 r. – 67 279,19 zł, w 2017 r. – 101 711,00 zł). Wysokie koszty uzyskania przychodów mogą mieć natomiast bardzo różne źródło, np. w czynionych przez skarżącego inwestycjach, odpisach z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, różnicach kursowych i nie świadczą jeszcze o trudnej sytuacji finansowej skarżącego. Skarżący podejmując działalność inwestycyjną odnotował w 2017 r. znaczący wzrost przychodów w stosunku do 2016 r.. Uzyskane przez skarżącego w 2017 r. przychody prawie trzykrotnie przewyższają wysokość nałożonej na skarżącego kary pieniężnej. W uzasadnieniu wniosku skarżący przyznał, że inwestycje poczynione w 2016 r. przełożyły się na wyższą rentowność przedsiębiorstwa w 2017 r., a dochody starczają na prowadzenie działalności gospodarczej i wydatki życia codziennego. Poza tym skarżący nie przedstawił żadnych innych okoliczności ani dokumentów, które mogłyby potwierdzać jego aktualną sytuację majątkową i rodzinną. W związku z tym nie można stwierdzić, czy istnieje ryzyko utraty płynności finansowej oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., I OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., I OZ 1101/09; z 6 marca 2013 r., II GZ 87/13; z 6 maja 2014 r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Samo wykonanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej nie wywołuje nieodwracalnych skutków. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony (por. np. postanowienia NSA z 20 grudnia 2011 r., I GZ 217/11 i z 11 grudnia 2015 r., II GZ 841/15). Należy także dodać, że nawet faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienia NSA: z 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09; z 6 sierpnia 2014 r., II FSK 2247/14; z 13 czerwca 2017 r., II FZ 315/17; z 29 listopada 2017 r., II FZ 608/17). Wobec powyższego wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. sąd orzekł jak w postanowieniu. e.o.