III SA/Łd 597/25
WyrokWSA w Łodzi2025-12-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia została prawidłowo wymierzona, uwzględniając zarzuty dotyczące sposobu ustalenia wielkości zajętego obszaru, profesjonalnego charakteru strony oraz możliwości odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły fakt zajęcia pasa drogowego przez skarżącą bez zezwolenia, okres i powierzchnię zajęcia (11 m2 jezdni), a także wysokość kary pieniężnej. Sąd podzielił stanowisko organów, że profesjonalny charakter skarżącej oraz potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego wykluczają możliwość odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż naruszenie nie było znikome.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 50.820,00 zł za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej – ul. W. w Ł. bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od 11 sierpnia 2023 r. do 26 października 2023 r. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o drogach publicznych, kwestionując m.in. ustalenie podmiotu zajmującego pas drogowy, sposób pomiaru zajętej powierzchni oraz brak podstaw do odmowy odstąpienia od nałożenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 maja 2025 roku Nr SKO.4141.1076.2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę. [pic]
Decyzją z dnia 30 maja 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej: SKO, organ odwoławczy), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi (dalej: organ I instancji) z dnia 23 października 2024 r., nakładającą na A sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: skarżąca) administracyjną karę pieniężną w wysokości 50.820,00 zł za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej – ul. W. w Ł. – bez zezwolenia zarządcy drogi.
W skardze na tę decyzję skarżąca zaskarżyła ją w całości, zarzucając naruszenie przepisów:
I. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 320 ze zm., dalej: u.d.p.) polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wraz z niepodjęciem wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, bowiem:
1. pas drogowy faktycznie zajmować miał T. J. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą B, co wzbudza wątpliwości co do tego, jaki podmiot faktycznie miał dokonać zajęcia pasa drogowego;
2. w aktach sprawy nie ma żadnych dokumentów obrazujących jak wyznaczono przebieg pasa drogowego, jak wyznaczono punkty początkowy i końcowy zajęcia pasa drogowego i jak zmierzono zajętą powierzchnię;
II. art. 40 u.d.p. poprzez jego błędne zastosowanie i nadal niedostateczne ustalenia, bowiem:
1. ustalenie granic pasa drogowego nie może być dowolne i niewątpliwie musi być ono powiązane z dokumentami wyznaczającymi pas drogowy dla danego odcinka i kategorii drogi, a ustalenie tych faktów musi odnosić się do mapy, z tym tylko, że to organ prowadzący postępowanie powinien przedstawić taką mapę z naniesionymi danymi dotyczącymi przebiegu pasa drogowego ustalonymi w książce drogi zaś w aktach sprawy brak jest informacji o istnieniu tego rodzaju dokumentów, w związku z czym zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że status prawny ul. W. jako drogi publicznej gminnej znajduje potwierdzenie w danych opisowych rejestru gruntów dotyczących działki nr [...] w obrębie [...] jest gołosłowne;
2. nie jest w ogóle możliwa weryfikacja twierdzeń organów administracji, że skarżąca w okresie od dnia 11 sierpnia 2023 r. do dnia 26 października 2023 r. zajęła bez zezwolenia 11 m2 pasa drogowego gdyż wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji z akt sprawy nie wynika, aby z kontroli terenowej zostały sporządzone protokoły, a w aktach sprawy są wyłącznie notatki z kontroli w terenie;
3. organ wymierza karę za każdy metr zajętego pasa drogowego, a zatem ustalenia wielkości zajętego obszaru i jego rodzaju muszą być precyzyjne;
4. brak jest jakichkolwiek danych dotyczących ewentualnego urządzenia, którym należało dokonać pomiarów, nie wiadomo, jaki rodzaj urządzenia został wykorzystany, model, typ i nie załączono do akt sprawy certyfikatu ani deklaracji zgodności. Brak jest jakichkolwiek możliwości kontroli, czy użyte do pomiaru zajętej powierzchni pasa drogowego urządzenie w ogóle mogło być w tym celu użyte, ani czy zostało użyte prawidłowo, zgodnie z instrukcją;
III. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak prawidłowego rozważenia przesłanek określonych w tym przepisie i odmowę jego zastosowania, a w konsekwencji brak odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary pieniężnej pomimo, że przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. ma w niniejszej sprawie zastosowanie i ewentualną wagę naruszenia przez Inwestora prawa należy ocenić jako znikomą, bowiem Inwestor zagwarantował zarówno ochronę życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego, jak i ochronę mienia w znacznych rozmiarach tj. inwestycji skarżącej w Łodzi "C", ochronę ważnego interesu publicznego czyli możliwość korzystania z kanalizacji oraz wyjątkowo ważny interes Skarżącego czyli bezpieczeństwo osób korzystających z ulic W. i R. przy nowopowstającym osiedlu i ciągłość inwestycji;
Wobec podniesionych zarzutów, na podstawie art. 145 § 1 pkt a) i c) p.p.s.a. oraz 145a § 1 p.p.s.a. skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. wniosła o wstrzymanie przez organ wykonania w całości SKO, a ba podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. - o wstrzymanie przez Sąd wykonania w całości decyzji SKO. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z 205 § 2 p.p.s.a., wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a na podstawie art. 119 p.p.s.a. - o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 3 września 2025 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył co następuje.
Kontroli Sądu poddano decyzję SKO z dnia 30 maja 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia 23 października 2024 r. o nałożeniu na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 50.820,00 zł za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej – ul. W. w Ł. – bez zezwolenia zarządcy drogi.
Podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art. 40 ust. 12 u.d.p., zgodnie z którym za zajęcie pasa drogowego: 1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, lub bez decyzji, o której mowa w art. 39 ust. 31 lub 34, 2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, lub w decyzji, o której mowa w art. 39 ust. 31 lub 34, 3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, lub w decyzji, o której mowa w art. 39 ust. 31 lub 34 - zarządca drogi (którym w odniesieniu do wszystkich dróg publicznych w granicach miasta na prawach powiatu jest co do zasady prezydent miasta - art. 19 ust. 5 u.d.p.) wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.
Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p., zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej, przy czym zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Zgodnie zaś z art. 40 ust. 2 u.d.p. zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym; 2) umieszczania w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych; 3) umieszczania w pasie drogowym urządzeń obcych innych niż wymienione w pkt 2 oraz reklam; 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
W myśl art. 4 pkt 1 u.d.p. użyte ustawie określenie "pas drogowy" oznacza wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga. W razie zajęcia pasa drogowego w celu prowadzenia w nim robót wysokość kary pieniężnej, do uiszczenia której zobowiązany jest podmiot zajmujący pas drogowy, odpowiada - co wynika wprost z art. 40 ust. 12 u.d.p. - 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 4 u.d.p., równej iloczynowi liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień. Stawka opłaty jest określana w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, która jest zarządcą danej drogi, podejmowanej na podstawie upoważnienia zawartego w art. 40 ust. 8 u.d.p.
W objętym zaskarżoną decyzją okresie od dnia 11 sierpnia 2023 r. do dnia 26 października 2023 r. na terenie miasta Łodzi obowiązywała uchwała nr LX/1804/22 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 1 czerwca 2022 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz.Urz. Woj .Łódź. poz. 3671; dalej u.RM), zmieniona uchwałą nr LXVIII/2022/22 z dnia 16 listopada 2022 r. (Dz.Urz. Woj .Łódź. poz. 7025), w załączniku do której (Lp. I pkt 2 lit. a) określono wysokość stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej w celu "prowadzenia robót w celach niezwiązanych z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg" - w kwocie 6,00 zł za 1 m2/dzień w przypadku "zajęcia jezdni, torowisk i zatok postojowych do 50% szerokości jezdni " w celu prowadzenia " robót planowych".
Wszystkie te przepisy zostały przytoczone w zaskarżonej decyzji. Zostały on prawidłowo zinterpretowane i zastosowane.
SKO słusznie też zwróciło uwagę na dwie kwestie, które mają wpływ na kierunek i sposób rozstrzygnięcia sprawy.
Pierwszą z nich było zawężenie ustaleń do wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Łodzi z dnia 4 lipca 2024 r. III SA/Łd 164/24, mocą którego uchylono wcześniejszą decyzję SKO z dnia 19 grudnia 2023 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia 8 listopada 2023 r. o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej w wysokości 60.060,00 zł za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej - ul. W. w Ł. na odcinku od ul. D. do ul. J. D. (działka nr [...] w obrębie [...] na wysokości posesji nr [...]), w okresie od dnia 11 sierpnia 2023 r. do dnia 26 października 2023 r., o powierzchni 20 m2 (w tym 6 m2 jezdni i 14 m2 zjazdu), w celu prowadzenia robót związanych z budową sieci kanalizacji ogólnospławnej (nieodtworzona nawierzchnia po wykonanych pracach), bez zezwolenia zarządcy drogi. W wyroku tym Sąd sfomułował ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, które – na podstawie art. 153 p.p.s.a. – wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy. Zarzuty skarżącej, których Sąd wówczas nie podzielił, nie mogą być więc przedmiotem odmiennej oceny w sprawie niniejszej. I tak, Sąd przesądził, że została spełniona przesłanka do wymierzenia sankcji administracyjnej, ponieważ skarżąca zajmowała pas drogowy bez stosownego zezwolenia zarządcy drogi, co zostało udokumentowane fotografiami sporządzonymi przez pracownika zarządu drogi. Podobnie odniósł się do ustalonego przez organy okresu zajęcia pasa drogowego, stwierdzając, że ze sporządzonych przez tę osobę notatek z kontroli w terenie przeprowadzonych w dniach: 11 sierpnia 2023 r., 23 sierpnia 2023 r., 30 sierpnia 2023 r., 4 września 2023 r., 14 września 2023 r. i 26 października 2023 r., do których załączona została wspomniana powyżej dokumentacja fotograficzna, wynika w sposób bezsporny, iż zajęcie pasa drogowego miało miejsce w okresie od dnia 11 sierpnia 2023 r. do dnia 26 października 2023 r. Nie miał również wątpliwości, że zajęcia pasa drogowego dokonała skarżąca jako inwestor w związku z prowadzonymi pracami budowlanymi związanymi z budową sieci kanalizacji ogólnospławnej.
To sprawia, że za niezasadne należy uznać zarzuty podniesione w skardze, które dotyczą tych właśnie kwestii – niewyjaśnienia, że kto zajął pas drogowy bez zezwolenia, w jakim okresie i na kogo w związku tym należało nałożyć karę.
Jedyną okolicznością, która w ocenie Sądu orzekającego w sprawie III SA/Łd 164/24 nie została w sposób należyty wyjaśniona, była wielkość zajętego bez zezwolenia obszaru pasa drogowego. Jego zdaniem, ani ze zdjęć, ani z treści notatek z kontroli w terenie nie wynikało w sposób jednoznaczny, który obszar uznano za zajęty bez zezwolenia i w jaki sposób dokonano jego pomiarów. W konsekwencji dokumenty te nie stanowiły dla Sądu wystarczającego dowodu na ustalenie powierzchni zajętego pasa drogowego. W szczególności Sąd zauważył, że powyższej okoliczności nie wyjaśniło Kolegium, pomimo że na etapie postępowania odwoławczego strona wyraźnie kwestionowała wielkość powierzchni zajętego pasa drogowego, twierdząc, że wynosiła ona 14 m, a nie - jak błędnie przyjął organ pierwszej instancji — 20 m2. W konkluzji Sąd uznał, że materiał dowodowy jest niekompletny i nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, jaka była wielkość zajętego bez zezwolenia obszaru pasa drogowego, nie można zweryfikować prawidłowości ustaleń i sposobu dokonanych pomiarów, nie wiadomo, jaki rodzaj urządzenia został wykorzystany do pomiaru zajętej powierzchni pasa drogowego i czy w ogóle urządzenie mogło być w tym celu użyte. Sąd stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę organ powinien uwzględnić zawartą w wyroku ocenę prawną i wskazania w zakresie wymogów prawidłowego postępowania dowodowego dotyczącego precyzyjnego ustalenia wielkości zajętego bez zezwolenia pasa drogowego. Ocena, przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, powinna zaś znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a.
Drugą kwestią, na którą trafnie zwróciło uwagę SKO, był fakt, że równolegle toczyło się odrębne postępowanie w sprawie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego tej samej drogi gminnej w tym samym celu i zakresie, ale w odniesieniu do późniejszego okresu - od dnia 27 października 2023 r. do dnia 9 listopada 2023 r. W ramach tego postępowania została wydana decyzja SKO z dnia 7 października 2024 r., którą organ ten uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia 1 marca 2024 r. i, orzekając co do istoty sprawy, wymierzył skarżącejkarę pieniężną w wysokości 9.240,00 zł za zajęcie pasa drogowego ul. W. bez zezwolenia zarządcy drogi. Powodem uchylenia decyzji organu I instancji było dokonanie odmiennych ustaleń faktycznych co do powierzchni zajęcia pasa drogowego - zamiast 20 m (w tym 6 m jezdni i 14 m zjazdu) przyjęto, że wynosiła ona 11 m (w całości jezdnia). Decyzja ta została następnie zaskarżona przez skarżącą do WSA w Łodzi, który wyrokiem z dnia 27 lutego 2025 r. III SA/Łd 911/24 oddalił skargę, podzielając w całości stanowisko organu II instancji, zarówno co do przesłanek wymierzenia stronie kary pieniężnej oraz jej wysokości, jak i co do braku podstaw do odstąpienia od nałożenia na nią tej kary i poprzestania na pouczeniu.
Ustalenia i ocenę przyjęte w tym wyroku Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje je je za własne. Po pierwsze, SKO właściwe określiło powierzchnię naruszonego pasa drogowego, a w konsekwencji również wysokość kary pieniężnej z tytułu bezprawnego zajęcia pasa drogowego, opierając się na dokumentach załączonych do odwołania. Z treści umowy skarżącej z wykonawcą naprawy pasa drogowego z 7 listopada 2023 r. wynikała powierzchnia naruszonej nawierzchni pasa drogowego ul. W. (tj. 11 m2). Ponadto, zarówno z jednego ze zdjęć załączonych do odwołania, jak i z ww. umowy wynika, że w trakcie prac wykonanych 7-9 listopada 2023 r. nawierzchnia pasa drogowego ul. W. podlegała odtworzeniu w odniesieniu do powierzchni 11 m2, przy czym obejmowała ona wyłącznie jezdnię. O tym, że SKO rozstrzygnęło wszelkie wątpliwości co do spornej powierzchni zajęcia pasa drogowego wyłącznie na korzyść skarżącej, świadczy nie tylko uwzględnienie w tym zakresie przedstawionych przez nią dowodów, ale także niewliczenie do powierzchni zajęcia, która stanowiła podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej w decyzji SKO, powierzchni pasa drogowego zajętej przez krawężnik o długości 3 m (wobec braku danych dotyczących jego szerokości) oraz całej powierzchni nieodtworzonego zjazdu w ul. R. (pomimo braku wątpliwości co do faktu jego zajmowania).
Za niezasadny należało zatem uznać zarzut skargi dotyczący nieprawidłowych ustaleń co do wielkości zajmowanego bez zezwolenia pasa drogowego.
Po drugie, Sąd podziela ocenę prawną wyrażoną w wyroku III SA/Łd 911/24 co do kwestii dopuszczalności odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Należy przypomnieć, że odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu). Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Wskazane unormowanie obliguje do odstąpienia od nałożenia kary, jeżeli kumulatywnie zostaną spełnione dwie wymienione w nim przesłanki, tj. waga naruszenia jest znikoma i strona zaprzestała naruszenia prawa. Ustawodawca w treści art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie wyjaśnił, jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie przyjmuje się, że warunek odstąpienia od nałożenia kary spełnia nieistotne naruszenie prawa. W takim przypadku należy bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Za naruszenie nieistotne uznaje się w szczególności naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969). Jeżeli konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to należy przyjąć, że waga naruszenia prawa jest znaczna. Jeżeli naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) sporadyczne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to należy przyjąć, że waga naruszenia prawa nie jest znaczna. Z kolei o znikomym naruszeniu prawa mówić można jedynie wówczas, gdy wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło. Przy ocenie wagi naruszenia prawa należy wziąć również pod uwagę dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w art. 189d pkt 1 k.p.a. W art. 189d pkt 1 k.p.a. ustawodawca wskazał, że wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia. Na tle wskazanego unormowania w piśmiennictwie przyjmuje się, że uwzględniając dyrektywę wagi naruszenia prawa, organ administracji publicznej powinien ocenić wagę (znaczenie, ciężar gatunkowy) naruszonego zakazu oraz wagę naruszenia zakazu w stanie faktycznym sprawy (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.2020). Przy ocenie wystąpienia znikomej wagi naruszenia należy zatem uwzględniać całokształt okoliczności danego przypadku, w szczególności cel naruszonej regulacji, skalę i skutki naruszenia zakazu, wynikające z tego zagrożenie dla chronionych przez prawo wartości oraz okoliczności mające wpływ na powstanie naruszenia. Stwierdzenie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, uzasadniającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu proporcjonalności, tj. wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego.
W tej sprawie warunki odstąpienia nie zostały spełnione. Skarżąca bowiem przyczyniła się do powstania przedmiotowego naruszenia, nie wywiązując się z obowiązku uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na zajmowanie pasa drogowego przed kontynuacją robót polegających na budowie sieci kanalizacji ogólnospławnej. Przystępując do zajmowania pasa drogowego, pomimo otrzymania decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zajmowanie pasa drogowego oraz pozostawienia bez rozpoznania kolejnego jej wniosku o udzielenie zgody na zajmowanie pasa drogowego z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie, bez wątpienia miała wiedzę, iż obowiązkiem inwestora było zgłaszanie na piśmie i uzyskiwanie zgody zarządcy drogi na każde zajęcie pasa drogowego, nawet jeśli termin realizacji wykonania robót by się przedłużył. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie realizacji inwestycji budowlanych, który jako profesjonalista powinien mieć wiedzę na temat przepisów stosowanych w prowadzonej działalności, w tym związanych z zajęciem pasa drogowego na cele prowadzenia robót budowlanych. Skarżąca znała zatem procedury obowiązujące każdy podmiot ubiegający się o zajęcie pasa drogowego oraz obowiązki spoczywające na zajmującym pas drogowy. Miała więc świadomość konieczności uzyskiwania zgody na zajęcie pasa drogowego i konsekwencji naruszenia tego obowiązku. Składając wniosek o udzielenie zezwolenia, powinna była oczekiwać na otrzymanie pozytywnej decyzji organu, a nie samowolnie kontynuować prace w pasie drogowym. Wniosek taki powinien być złożony z odpowiednim wyprzedzeniem, tak by organ mógł dokonać jego rozpatrzenia przed rozpoczęciem okresu wnioskowanego zajęcia pasa drogowego. Opisane wcześniej postępowanie skarżącej nie może więc zostać uznane za znikome naruszenie prawa.
Poza tym, przewidziany w art. 40 ust. 1 u.d.p. zakaz zajmowania pasa drogowego bez uzyskania stosownego zezwolenia lub z przekroczeniem terminu albo powierzchni zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi oraz kara administracyjna za naruszenie tego zakazu mają na celu ochronę bezpieczeństwa osób i pojazdów poruszających się po drodze, a więc także takich dóbr, jak zdrowie i życie uczestników ruchu drogowego. Prowadzenie przez skarżącą wskazanych wcześniej robót w pasie drogowym, czego dowodem jest dokumentacja fotograficzna z czynności kontrolnych przeprowadzonych w terenie z: 23 sierpnia 2023 r., 30 sierpnia 2023 r., 4 września 2023 r., 14 września 2023 r. oraz 26 października 2023 r., wywołało utrudnienia, które niewątpliwe oddziaływały na bezpieczeństwo ruchu drogowego pojazdów i pieszych w rejonie realizacji prowadzonych przez stronę robót i miały znaczenie dla ochrony takich istotnych wartości, jak zdrowie i życie uczestników ruchu drogowego. Powyższe względy sprzeciwiają się uznaniu stwierdzonego naruszenia prawa za znikome.
Dlatego niezasadny był zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
Reasumując - w zaskarżonej decyzji poczyniono prawidłowe ustalenia, że po pierwsze, ul. W w Ł. jest drogą publiczną gminną nr [...], a granice jej pasa drogowego (w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.d.p.) na odcinku od ul. [...] do ul. J. D. pokrywają się z granicami działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie[...] , po drugie, że w okresie od dnia 11 sierpnia 2023 r. do dnia 26 października 2023 r. fragment tego pasa drogowego na wysokości posesji nr [...] był nieprzerwanie zajmowany w celu prowadzenia robót związanych z budową sieci kanalizacji ogólnospławnej (przy uwzględnieniu, że nie można ich uznać za zakończone do czasu przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego, tj. odtworzenia nawierzchni po wykonanych pracach), a powierzchnia zajęcia wynosiła 11 m2 i obejmowała w całości jezdnię; po trzecie, że podmiotem zajmującym pas drogowy w ten sposób w ww. okresie była skarżąca, po czwarte, że w okresie tym nie legitymowała się ona wydanym na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.d.p. zezwoleniem zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego. Nie było przy tym podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Wszystko to świadczy o spełnieniu wszystkich ustawowych przesłanek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi (art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p.).
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło