III SA/Łd 598/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a w związku z art. 10 ust. 7 pkt 1, ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U z 2008 r., Nr 69., poz. 415 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o utracie przez A. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 28 maja 2010 roku, z uwagi na uzyskanie w tym dniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Od powyższej decyzji A. S. złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w części ustalającej datę utraty statusu osoby bezrobotnej poprzez orzeczenie o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 lipca 2010 roku. W uzasadnieniu podniósł, iż z przedłożonego zaświadczenia o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej wystawionego w dniu 28 maja 2010 roku przez Burmistrza Miasta [...] wynika, że rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej nastąpi z dniem 1 lipca 2010 roku, a więc z tym dniem, a nie z datą wpisu do ewidencji działalności gospodarczej powinno, zdaniem skarżącego nastąpić orzeczenie o utracie statusu osoby bezrobotnej. Ponadto skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania odwoławczego w kwocie 2.000 zł. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odwołał się do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i wskazał, iż bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy (...), jeżeli nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Wojewoda [...] podkreślił, iż osoba bezrobotna winna spełniać wyżej wskazane warunki nie tylko w dniu dokonania rejestracji, lecz także w okresie pozostawania w ewidencji osób bezrobotnych, prowadzonej przez właściwy powiatowy urząd pracy. Analiza materiału zgromadzonego w aktach sprawy wykazała, że w dniu 24 czerwca 2010 roku A. S. przedstawił w Powiatowym Urzędzie Pracy [...] zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wystawione w dniu 28 maja 2010 roku przez Burmistrza [...]. W świetle natomiast cytowanych powyżej przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, osobą bezrobotną jest osoba, która oprócz spełnienia szeregu innych warunków, nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Brzmienie przytoczonego przepisu nie budzi wątpliwości interpretacyjnych - status osoby bezrobotnej został powiązany nie z faktem rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej, jak twierdzi skarżący, lecz z faktem formalnego warunku posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez potrzeby badania, czy działalność taka rzeczywiście jest prowadzona. Wojewoda [...] podkreślił, że uzyskanie przez osobę bezrobotną wpisu do ewidencji działalności gospodarczej powoduje utratę statusu bezrobotnego bez względu na okoliczność, czy działalność ta została rzeczywiście podjęta. Organ administracyjny nie dysponuje w tym względzie możliwością zastosowania uznania administracyjnego. Skarżący dokonując rejestracji jako osoba bezrobotna został pouczony o treści obowiązujących przepisów prawa dotyczących statusu osób bezrobotnych, a okoliczność tą poświadczył własnoręcznym podpisem. W związku z powyższym, iż nie jest możliwe jednoczesne dysponowanie wpisem do ewidencji działalności gospodarczej i posiadanie statusu bezrobotnego, organ I instancji był zobligowany orzec o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem uzyskania wpisu. Odnosząc się natomiast do wniosku o zwrot kosztów postępowania odwoławczego w kwocie 2.000 zł, Wojewoda wskazał, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości orzekania w tym przedmiocie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, uzupełnionej w piśmie z dnia 15 listopada 2010 roku, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub zmianę decyzji. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko podkreślił, iż nie zgadza się z treścią zaskarżonej decyzji, ponieważ o utracie statusu osoby bezrobotnej powinna decydować faktyczna data rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej, a nie data uzyskania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wniósł o zasądzenie od Wojewody [...] łącznej kwoty 7000 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast w myśl art. 145 § 1 powołanej ustawy, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Kluczową kwestią w badanej sprawie jest właściwa interpretacja ustawowej definicji osoby bezrobotnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2008r., Nr 69, poz. 415 ze zm.), w szczególności pod kątem przesłanki dotyczącej wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Definicja osoby bezrobotnej w omawianym zakresie podlegała w ostatnich latach istotnej ewolucji. Pod rządami ustawy z dnia 29 grudnia 1989 roku o zatrudnieniu (Dz.U. Nr 75, poz. 446 ze zm.) o uznaniu za osobę bezrobotną nie decydował fakt wpisania jej do ewidencji, lecz faktyczne prowadzenie przez tą osobę działalności gospodarczej. W rozumieniu wyżej wskazanej ustawy, bezrobotnym była osoba pozostająca bez pracy i zarejestrowana we właściwym urzędzie zatrudnienia, zdolna do pracy i gotowa do jej podjęcia w ramach stosunku pracy, o ile nie pobierała emerytury, nie była właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie prowadziła działalności gospodarczej lub nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu. Powyższa definicja nie wiązała zatem uzyskania statusu bezrobotnego z zarejestrowaniem działalności gospodarczej, a z faktycznym jej prowadzeniem. Ustawa z dnia 16 października 1991r. o zatrudnianiu i bezrobociu (Dz. U. Nr 106, poz. 457 ze zm.) wprowadziła bardziej rozbudowaną definicję bezrobotnego, uzależniając możliwość uzyskania statusu bezrobotnego od dalszych przesłanek. Bezrobotną zatem mogła stać się, w rozumieniu tej ustawy, osoba nieprowadząca pozarolniczej działalności gospodarczej lub niepodlegająca ubezpieczeniu społecznemu z tytułu innej działalności. Następnym aktem regulującym przedmiotową materię stała się ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1996r. Nr 47, poz. 211 ze zm.), znacznie zaostrzająca wymagania dotyczące uzyskania statusu bezrobotnego, w rozumieniu której bezrobotnym mogła być osoba która, oprócz spełnienia innych ustawowych przesłanek, nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, albo nie podlegała - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego. W niniejszej sprawie organy administracji orzekały na podstawie regulacji zawartych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustawa powyższa została zmieniona, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1243). Art. 2 ust. 1 pkt 2 litera f) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. zmieniony został przez art. 1 pkt 1 lit. a) tiret trzecie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 roku zmieniającej nin. ustawę z dniem 26 października 2007 r. Wskazać należy, że w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw wskazano, że proponuje się zmianę definicji bezrobotnego przez doprecyzowanie pojęcia warunku umożliwiającego posiadanie statusu bezrobotnego, jakim jest prowadzenie działalności gospodarczej (2 ust. 1 pkt 2 lit. f). Zmiana ma na celu usunięcie wątpliwości interpretacyjnych przy stosowaniu ustawy i polega na doprecyzowaniu, że osobą bezrobotną nie może być osoba, która posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji, bezrobotny - oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, spełniającą dodatkowe kryteria zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a - k. Z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f wynika zaś, że za bezrobotnego uznana może być osoba, która - przy spełnieniu innych przesłanek - nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. W ocenie Sądu, powyższa definicja osoby bezrobotnej nie zawiera zwrotów niedookreślonych i nie pozostawia miejsca na dowolną interpretację. Brzmienie przytoczonych powyżej przepisów nie budzi zatem wątpliwości interpretacyjnych – status osoby bezrobotnej został powiązany nie z faktem rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej, jak twierdzi skarżący, lecz z faktem formalnego warunku posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez potrzeby badania, czy działalność taka rzeczywiście jest prowadzona. Wbrew zatem zastrzeżeniom podnoszonym przez skarżącego dokonana przez organy administracji wykładnia cytowanego przepisu jest prawidłowa. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżący z dniem 5 maja 2010 roku uznany został za osobę bezrobotną, co potwierdziła decyzja Starosty [...] z dnia [...], nr [...]. Wpis skarżącego do ewidencji działalności gospodarczej został natomiast dokonany z dniem 28 maja 2010 roku. W świetle zatem przedstawionych argumentów dotyczących wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, całkowicie pozbawiona znaczenia prawnego jest okoliczność daty podjęcia działalności gospodarczej. Zatem powoływanie się przez skarżącego na okoliczność, że rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej nastąpiło dopiero z dniem 1 lipca 2010 roku nie podważa prawidłowości zaskarżonej decyzji. Uzyskanie bowiem przez osobę bezrobotną wpisu do ewidencji działalności gospodarczej powoduje utratę statusu bezrobotnego bez względu na okoliczność, czy działalność została rzeczywiście podjęta. Oznacza to, że skarżący uzyskując wpis do ewidencji działalności gospodarczej przestał spełniać kryteria osoby bezrobotnej określone w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ administracji nie dysponuje w tym względzie możliwością zastosowania uznania administracyjnego. Wskazać także należy, że skarżący został zapoznany z treścią obowiązujących przepisów dotyczących statusu osób bezrobotnych. W karcie identyfikacyjnej – oświadczeniu bezrobotnego z dnia 5 maja 2010 roku skarżący oświadczył, że nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, co potwierdził własnoręcznym podpisem (k nr 59). ). W dniu 5 maja 2010r. skarżący został pouczony m.in. o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej, z jednoczesną utratą prawa do zasiłku oraz wszystkich świadczeń przysługujących bezrobotnemu, jeżeli przestanie spełniać warunki osoby bezrobotnej, tj. zaistnieje chociażby jedna zmiana okoliczności wymienionych w złożonym oświadczeniu (pkt II ppkt 1 pouczenia - k. 57 akt administracyjnych). W związku z powyższym należy przyjąć, że skarżący winien mieć świadomość, że uzyskanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej stanowi okoliczność powodującą utratę statusu osoby bezrobotnej. W związku z powyższym uzyskanie przez skarżącego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, spowodowało konieczność orzeczenia przez organy administracji o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej z dniem dokonania wpisu. Zdaniem Sądu nie jest bowiem możliwe jednoczesne dysponowanie wpisem do ewidencji działalności gospodarczej i posiadanie statusu bezrobotnego. Bez znaczenia jest także posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z oznaczoną nawet na odległy termin datą rozpoczęcia tej działalności, bowiem przeszkodę do uzyskania lub posiadania statusu osoby bezrobotnej stanowi sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie spełniona została zatem przesłanka określona w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, do orzeczenia o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej ustawy wymaga, aby osoba bezrobotna spełniała warunek "nieposiadania" wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Warunek ten w rozpatrywanej sprawie nie został spełniony, a zatem prawidłowo organy administracji orzekły o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 28 maja 2010 roku. W tym stanie rzeczy, z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a przytoczona w uzasadnieniu decyzji argumentacja w pełni zasługuje na akceptację, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. a.k.