III SA/Łd 599/09
WyrokWSA w Łodzi2010-03-25
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma prawo naliczyć koszty egzekucyjne (opłatę manipulacyjną oraz opłatę za zajęcie rachunku bankowego) w sytuacji, gdy zobowiązany dokonał zapłaty egzekwowanej należności po tym, jak postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone, a następnie podjęte?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma prawo naliczyć koszty egzekucyjne, w tym opłatę manipulacyjną i opłatę za zajęcie rachunku bankowego, nawet jeśli zobowiązany dokonał zapłaty należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Zapłata należności po wykonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłat, a postępowanie w przedmiocie ustalenia kosztów egzekucyjnych nie jest właściwe do rozstrzygania o zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
W. P. złożył wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych związanych z postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym zaległości podatkowej. Organ egzekucyjny naliczył koszty egzekucyjne, w tym opłatę manipulacyjną i opłatę za zajęcie rachunku bankowego, mimo że zobowiązany dokonał spłaty zaległości po odroczeniu terminu płatności. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej, W. P. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących umorzenia postępowania i kosztów egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę.
Sygn. III SA/Łd 599/09
Uzasadnienie
W. P. złożył w dniu 7 maja 2009 r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł, na podstawie art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych związanych z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. wystawionego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł., obejmującego zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2004 r.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. w dniu [...] roku wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległość W. P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie [...] zł. Zawiadomieniem z dnia [...] (doręczonym zobowiązanemu wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego w dniu [...] r.) organ egzekucyjny dokonał skutecznie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego w Banku A. Ww. zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności odebrał również w dniu [...] r., natomiast pismem z dnia [...] r. poinformował, iż brak środków na rachunku prowadzonym na rzecz zobowiązanego uniemożliwia realizację zajęcia. Następnie zawiadomieniem z dnia [...] (doręczonym zobowiązanemu w dniu [...] r.) organ egzekucyjny dokonał skutecznie zajęcia prawa majątkowego stanowiącego udziały w B Sp. z o.o. Powyższe zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone Spółce w dniu [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł., po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r., w sprawie rozłożenia przedmiotowych zaległości na raty, decyzją z dnia [...] rozłożył zobowiązanemu na dwanaście rat spłatę zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. W związku z powyższym organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił - na podstawie art. 56 § 3 w związku z 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego W. P. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W dniu [...] r. W. P.złożył kolejny wniosek (uzupełniony w dniu [...] r.) o udzielenie rat w zapłacie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Następnie w dniu [...] r. złożył kolejne uzupełnienie do ww. wniosku zmieniając zakres żądania i wnosząc o odroczenie zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. do dnia [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 56 § 3 w związku z 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego W. P.na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] Decyzją z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł., po rozpatrzeniu wniosku zobowiązanego z dnia [...] r. odmówił odroczenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. do [...] r., a odroczył do dnia [...] r. zapłatę zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł. W dniu 30 marca 2009 r. W. P. dokonał wpłaty kwoty 186 514,48 zł tytułem spłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Następnie w dniu [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.wydał postanowienie nr [...] o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec W.P. i zawiadomieniem z dnia [...] roku poinformował Bank A o wznowieniu realizacji zajęcia wierzytelności z uwagi na wygaśnięcie decyzji ratalnej. W dniu [...] r. W. P. wniósł do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.pismo z dnia [...] r. zatytułowane "Wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych."
Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 64c § 7 w związku z art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. określił wysokość kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] złotych.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego, naliczył: - na podstawie art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności - manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych - (1% kwoty egzekwowanych należności objętych tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1,40 zł); - na podstawie: art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - koszty egzekucyjne, powstałe z tytułu dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego (5% - kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4,20 zł). Organ wyjaśnił, że na przedmiotową kwotę kosztów egzekucyjnych składają się opłata manipulacyjna w wysokości 3 004,11 zł oraz koszty zajęcia rachunku bankowego w wysokości 15 020,56 zł. Powyższe koszty zostały naliczone od: należności głównej w wysokości [...] zł, odsetek na dzień dokonania zajęcia rachunku bankowego, tj. [...] r. w wysokości [...] zł, które zgodnie z art. 64c § 1 cytowanej ustawy obciążają zobowiązanego.
Na powyższe postanowienie W. P. złożył zażalenie. Strona zarzuciła naruszenie art. 59 § 1 pkt 2, art. 60 § 1 i art. 64 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu strona podniosła, iż w przedmiotowej sprawie winno dojść do umorzenia postępowania egzekucyjnego na skutek tego, że obowiązek będący przedmiotem postępowania egzekucyjnego wygasł, bowiem w dniu [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. odroczył do dnia [...] r. zapłatę zaległości podatkowej objętej ww. tytułem wykonawczym, a strona w dniu 30 marca dokonała spłaty w pełnej wysokości odroczonej zaległości podatkowej wraz odsetkami za zwłokę oraz opłatą prolongacyjną. Tymczasem organ podjął egzekucję oraz przesłał do strony zawiadomienie o wznowieniu realizacji zajęcia wierzytelności. W zawiadomieniu tym zawarta została niejasna informacja, jakoby do wznowienia realizacji zajęcia doszło na skutek wygaśnięcia decyzji ratalnej. Strona zarzuciła, iż nie istniały podstawy prawne do dochodzenia przez organ egzekucyjny opłaty za czynności egzekucyjne. Nie powinien bowiem znaleźć zastosowania art. 64 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem strony, w jego przypadku zapłata egzekwowanej należności nastąpiła w dniu 30 marca 2009 r., a wszelkie czynności egzekucyjne dokonywane na skutek podjęcia postępowania odbyły się po dniu [...]r., a więc po dokonaniu zapłaty egzekwowanej należności, zaś wcześniejsza czynność egzekucyjna, która została wykonana przed zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, nie może wywoływać żadnych skutków prawnych (w tym związanych z kosztami egzekucyjnymi), gdyż podlega uchyleniu na skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu wygaśnięcia obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym.
Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 17 § 1, art. 18 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6, § 8, art. 64c § 1 i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.wskazał, że ustawodawca w art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uregulował kwestię wysokości opłat pobieranych przez organ egzekucyjny za dokonane czynności egzekucyjne w egzekucji należności pieniężnych. Przepis ten zawiera katalog zamknięty czynności egzekucyjnych wraz z wysokością opłaty za dokonanie każdej z nich.
W omawianej sprawie, organ egzekucyjny zastosował zawiadomieniem z dnia 28 grudnia 2005 r. środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w postaci egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego. Mógł zatem domagać się zwrotu kosztów, które poniósł dokonując tych czynności. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł., w oparciu o wystawiony w dniu [...], dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego W.P. w Banku A. Bank A zawiadomienie z dnia [...] r. odebrał w dniu [...]r., w związku z tym organ stwierdził, iż zajęcie zostało dokonane w dniu 2 stycznia 2006 r. Zobowiązany przesyłkę zawierającą ww. zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] odebrał również w dniu [...]roku. Zatem ww. czynność egzekucyjna w postaci zajęcia rachunku bankowego została dokonana zgodnie z przepisami art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mając na względzie powyższe, organ egzekucyjny na podstawie art. 64c § 1 ww. ustawy, obciążył zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi w łącznej wysokości 18 024,67 zł, z czego kwota 15 020,56 zł stanowi opłatę za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego, a kwota 3 004,11 zł opłatę manipulacyjną. Ww. koszty egzekucyjne zostały naliczone od kwoty 300 411 zł (na którą składają się: kwota należności głównej [...] i odsetki [...] zł na dzień wydania zawiadomienia o zajęciu, tj. na dzień 28.12.2005 r.). Obliczenie ww. kosztów egzekucyjnych nastąpiło w następujący sposób: za zajęcie rachunku bankowego 5% - egzekwowanej należności [...] zł (należność główna) + [...] zł (odsetki za zwłokę) = 300 411 zł x5% = 15 020,56 zł, w przybliżeniu 15 021 zł, opłata manipulacyjna 1% - egzekwowanej należności [...]ł (należność główna) + [...] zł (odsetki za zwłokę) = 300 411 zł x1% = 3 004,11 zł, w przybliżeniu 3 004 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że W. P. wielokrotnie występował do organu podatkowego o udzielenie ulgi w spłacie ciążących na nim zaległości podatkowych w postaci rat, czy też odroczenia zapłaty tej zaległości, jednakże okoliczności te nie wpływają na powstałe w przedmiotowej sprawie koszty egzekucyjne, gdyż powstały one jeszcze przed udzieleniem wnioskowanych przez podatnika ulg w spłacie zaległości podatkowej.
Zgodnie z art. 64 § 8 tej ustawy, zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. W związku z powyższym nie znajduje uzasadnienia zarzut W. P., że nie istniały podstawy prawne do dochodzenia przez organ egzekucyjny opłaty za czynności egzekucyjne. W dniu wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego, tj. w dniu [...] r. oraz zajęcia wierzytelności strony z rachunku bankowego przez organ egzekucyjny, tj. w dniu [...] r. obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego nie został przez stronę uregulowany, a zatem był wymagalny. Obowiązek ten został przez zobowiązanego uregulowany w dniu 30 marca 2009 r.
W odniesieniu natomiast do podnoszonych w zażaleniu kwestii dotyczących umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ wyjaśnił, że umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł., wszczętego wnioskiem strony z dnia 17 kwietnia 2009 r.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. P. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 w związku z art. 60 § 1 i art. 64 § 8 oraz art. 57 § 1 w związku z art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżanego postanowienia wraz z postanowieniem organu pierwszej instancji, zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniósł podobne argumenty jak w zażaleniu, m.in. iż w przedmiotowej sprawie winno dojść do umorzenia postępowania egzekucyjnego na skutek tego, że obowiązek będący przedmiotem postępowania egzekucyjnego wygasł, gdyż w dniu 30 marca 2009 roku dokonał spłaty w pełnej wysokości odroczonej zaległości podatkowej wraz odsetkami za zwłokę oraz opłatą prolongacyjną. Zdaniem skarżącego całkowicie niezrozumiałe i niedopuszczalne w świetle powyższych regulacji było podejmowanie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Skarżący poniósł, że zgodnie z art. 60 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10 ww. ustawy powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Zatem wszelkie czynności egzekucyjne, które zostały podjęte wobec niego w przedmiotowym postępowaniu winny zostać uchylone i nie mogły wywoływać żadnych skutków prawnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane wyżej przepisy prawa, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).
Wysokość opłat składających się na koszty egzekucji określa art. 64 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z art. 64 § 1 powyższej ustawy organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty. Opłaty za czynności egzekucyjne organ egzekucyjny pobiera, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego (art. 64 § 2 ustawy).
Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 powołanej ustawy za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych pobiera się opłatę w wysokości 5 % kwoty egzekwowanej należności. W myśl art. 64 § 6 powołanej ustawy organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata ta wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr.
Obowiązek uiszczenia opłat za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 64 § 9 pkt 2 ustawy). Natomiast stosownie do treści art. 64 § 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.
Zgodnie z art. 64c § 1 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty te, z zastrzeżeniem § 2 - 4, obciążają zobowiązanego.
Przepis art. 64 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustanawia przede wszystkim zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji. Zasadność takiej regulacji nie budzi żadnych wątpliwości, albowiem całe postępowanie egzekucyjne i związana z nim konieczność funkcjonowania organów egzekucyjnych jest następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonywania nałożonych na niego obowiązków.
Przedstawiona zasada ponoszenia przez zobowiązanego kosztów egzekucyjnych jest jednak w pewnych przypadkach ograniczona, a ograniczenia te wynikają wprost z przepisów ustawy dotyczących kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 64c § 2 ustawy, jeżeli tytuł wykonawczy zawiera wady uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, które nie mogły być znane organowi egzekucyjnemu w chwili skierowania tego tytułu do egzekucji, wierzyciel niebędący jednocześnie organem egzekucyjnym obowiązany jest uiścić, tytułem zwrotu wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny, kwotę wynoszącą 3 zł 40 gr. W myśl natomiast art. 64c § 3, jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a.
Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. obciążył zobowiązanego W.P.kosztami postępowania egzekucyjnego na jego wniosek z dnia [...] r.
Wniosek strony skarżącej oparty był na art. 64 c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z powyższym przepisem organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela.
W niniejszej sprawie, jak wyżej wskazano, wniosek o ustalenie kosztów egzekucyjnych pochodził od zobowiązanego. W sytuacji, gdy postępowanie wszczęte zostało na wniosek uprawnionego do jego wniesienia podmiotu, treść wniosku przesądza o przedmiotowym zakresie sprawy podlegającej rozstrzygnięciu przez organ administracyjny.
Organ egzekucyjny obciążył zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi i wskazał, że na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] dokonał zajęcia, w trybie art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wierzytelności z rachunku bankowego. Zgodnie bowiem z art. 80 § 1 ustawy, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.
Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2 ustawy).
Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (art. 80 § 3 ustawy).
Bezsporne jest, że zawiadomienie o zajęciu ww. wierzytelności z dnia [...] r. zostało doręczone zobowiązanemu oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] r. Wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego przesłano zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego nr [...]. Powyższe zaś spowodowało powstanie kosztów egzekucyjnych.
Wydając postanowienie w sprawie ustalenia kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny nie bada, czy wszczęcie i prowadzenie egzekucji było zgodne z prawem oraz czy istnieją podstawy do umorzenia postępowania.
Jak wynika z akt sprawy, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego nie zostało wydane żadne postanowienie, które powodowałoby wyłączenie odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji.
Zdaniem Sądu, wobec powyższego uznać należy, iż wszystkie dokonane przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne są skuteczne i powodują powstanie kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego. Czynności te to opłata manipulacyjna oraz zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Faktu dokonania tych czynności oraz wysokości kosztów egzekucyjnych skarżący zresztą nie kwestionował.
W świetle powyższego, skoro na etapie orzekania o kosztach egzekucyjnych nie jest możliwe rozstrzyganie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie może zasługiwać na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów art. 59 § 1 pkt 2 oraz art. 60 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 64 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych.
Powyższe unormowanie nie stanowi podstawy prawnej obciążenia kosztami egzekucyjnymi ani też zwolnienia od ich. Reguluje tylko w obszarze stanu faktycznego zapłaty egzekwowanych należności już po zastosowaniu w ich przedmiocie środka egzekucyjnego. Podstawą i przedmiotem unormowania jest określone zdarzenie (dokonanie czynności egzekucyjnych) i (ewentualne) zdarzenia po nim następujące (zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych).
W tym stanie rzeczy konieczne jest ustalenie i ocena, czy zapłata należności zobowiązanego nastąpiła przed czy też po zdarzeniu w postaci dokonania w ich przedmiocie przewidzianych przez prawo czynności egzekucyjnych.
Organ II instancji dokonał powyższego ustalenia zgodnie z wymogami prawa, przedstawił je i uzasadnił z uzasadnieniu zaskarżone postanowienia. Organ wskazał, że w dniu wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego, tj. w dniu [...] r. oraz zajęcia wierzytelności strony z rachunku bankowego przez organ egzekucyjny, tj. w dniu [...]r. obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego nie został przez stronę uregulowany, a zatem był wymagalny. Obowiązek ten został przez zobowiązanego uregulowany dopiero w dniu 30 marca 2009 r.
A zatem takie działanie organu nie naruszyło przepisów prawa.
W ocenie Sądu, organy działały na podstawie przepisów prawa. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, stosownie do treści art. 18 ustawy o postępowania egzekucyjnym w administracji, mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej. Zasady ponoszenia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym zostały określone w Rozdziale 6 Działu I ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślić należy, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i przeprowadzone z uwagi na niewykonanie przez skarżącego ciążącego na nim obowiązku. Organ egzekucyjny wydając postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych określił ich wysokość, wskazując podstawę ich obliczenia z wymienieniem tytułu pobrania i przytoczeniem odpowiednich przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 64 § 1 pkt 4 i § 6). Tym samym postanowienie to wyczerpywało zakres złożonego przez skarżącego żądania i w pełni go rozstrzygało.
Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
t.p.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło