III SA/Łd 601/05

Dnia 21 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2005 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prezydenta Miasta T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: odrzucić skargę. W dniu 30 września 2005 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę Prezydenta Miasta T. na swoją decyzję z dnia [...] umarzającą postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta T[...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym drogi gminnej ul. A i B urządzenia obcego – linii energetycznej zasilającej budynek mieszkalny – w części dotyczącej ustalenia opłaty za umieszczenie urządzenia infrastruktury technicznej w pasie drogowym /pkt 1-4/. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej odrzucenie podnosząc, iż w pierwszej instancji decyzję wydał jako organ właściwy Naczelnik Wydziału Infrastruktury Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta T., działający w imieniu Prezydenta Miasta T. będącego zarządcą dróg gminnych na mocy art. 19 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Wobec powyższego Prezydent Miasta T. nie posiada legitymacji procesowej strony i nie jest podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeśli brała udział w postępowaniu administracyjnym, a także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Jak z powyższego wynika wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego oparte jest na zasadzie skargowości, co oznacza, że postępowanie to może być wszczęte jedynie na żądanie pochodzące od legitymowanego podmiotu. Legitymacja skargowa na mocy powołanego przepisu jest jednym z wielu elementów przesądzających o dopuszczalności skargi. Badając zatem dopuszczalność skargi należy zawsze rozważyć kwestię legitymacji skargowej podmiotu z nią występującego. Ocena legitymacji organów jednostek samorządu terytorialnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wymaga ustalenia charakteru w jakim występują w danej sprawie. Organy jednostek samorządu terytorialnego mogą występować w postępowaniu administracyjnym w dwojakim charakterze: jako strona postępowania, jeśli postępowanie to dotyczy jego interesów lub obowiązków prawnych albo jako organ administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. W pierwszym przypadku organy reprezentujące jednostkę samorządu terytorialnego będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. W drugim natomiast, będą w sposób władczy i jednostronny orzekały o cudzych prawach lub obowiązkach. Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Przyznanie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Należy podnieść, że dopuszczenie możliwości złożenia skargi przez organ pierwszej instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego z przeciwstawnych pozycji, byłyby dwa organy administracji publicznej, orzekające w sprawie, a mianowicie skarżący (organ pierwszej instancji) i autor decyzji odwoławczej (organ drugiej instancji), przy czym spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości zaskarżonej decyzji. Trzeba zatem konsekwentnie przyjąć, że jeżeli organ administracji publicznej nie może być stroną postępowania administracyjnego, w którym występuje jako nosiciel imperium państwowego, orzekający w sprawach indywidualnych w pierwszej instancji, to nie może być również stroną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, toczącym się wskutek skargi wniesionej po wyczerpaniu toku instancji, a także nie jest uprawniony do wniesienia skargi, rozpoczynającej postępowanie sądowe (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1984 r., III AZP 5/84, OSNAPiUS 1985, z. 7, poz. 86 i OSP 1986, z. 2, poz. 26 z aprobującą glosą J. Borkowskiego). Nadto, żaden szczególny przepis prawa, nie upoważnia organu pierwszej instancji, do zaskarżania decyzji organu odwoławczego, a różne poglądy tych organów na sposób załatwienia sprawy indywidualnej, nie pozwalają na przyznanie mu uprawnień podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi, w rozumieniu art. 50 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 15 października 1990r., SA/Wr 990/90; ONSA 1990, z. 4, poz. 7, postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2005 roku OSK 1687/04 nie publ.) Jak wynika z akt sprawy, Prezydent Miasta T. uczestniczył w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej w charakterze organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Stosownie bowiem do przepisu art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.) to do niego należy zarząd drogami gminnymi. Do zarządcy drogi należy w szczególności wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego i zjazdy z dróg oraz pobieranie opłat i kar pieniężnych (art. 20 pkt 8 powołanej ustawy). Zarządca drogi może upoważnić pracowników urzędu miasta lub gminy albo pracowników jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych (art. 21 ust. 1a powołanej ustawy). Jak z dotychczasowych rozważań wynika Prezydent Miasta T. nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzję w I instancji wydał Naczelnik Wydziału Infrastruktury Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta T., działający z upoważnienia Prezydenta M.. W rezultacie żaden organ gminy nie jest uprawniony do wystąpienia do sądu administracyjnego ze skargą na decyzję organu odwoławczego orzekającej w przedmiocie decyzji wydanej w I instancji przez prezydenta miasta. Z powyższych względów skarga, jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w postanowieniu.