III SA/Łd 601/06

Dnia 18 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi R. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę. III SA/Łd 601/06 Uzasadnienie W dniu 16 sierpnia 2006 r. R. W. został zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy nr 1 w Ł., a decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] uzyskał status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku od dnia 16 sierpnia 2006 r. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., w związku z odmową przyjęcia przez R. W. propozycji pracy, orzekł o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej od dnia 2 listopada 2006 r. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji. R. W. podniósł, iż organ l instancji błędnie przyjął, że odmówił on bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji zatrudnienia. Wskazał, iż otrzymane przez niego skierowanie do pracy nie zawierało informacji, że jest to praca w zakładzie chemicznym (przetwórstwo pianki) na stanowisku ślusarza. Ponadto pracodawca zapytał go o uprawnienia do obsługi wózków widłowych, których nie posiada. Strona po uzyskaniu informacji, że do dnia 14 listopada 2006 r. nie zapadnie decyzja o przyjęciu do pracy, odebrał skierowanie od pracodawcy i zwrócił je w Powiatowym Urzędzie Pracy w nr 1 w Ł. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, szkolenia, wykonywania prac interwencyjnych lub robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu, przygotowaniu zawodowym w miejscu pracy. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 90 dni. Organ II instancji wskazał, iż R. W. otrzymał w dniu 2 listopada 2006 r. kartę referencyjną - skierowanie do pracy w firmie A sp. z o.o. Z karty referencyjnej wynikało, że ww. firma poszukiwała pracownika na stanowisku brygadzisty. Pracodawca wymagał, aby kandydaci do pracy legitymowali się wykształceniem mechanicznym lub ślusarskim, posiadali zdolności organizacyjne oraz minimum dwuletni staż pracy. Organ odwoławczy podał dalej w motywach decyzji, iż strona w czasie rejestracji w urzędzie pracy w dniu 16 sierpnia 2006 r. zadeklarowała zdolność i gotowość do podjęcia pracy oraz została pouczony o warunkach posiadania i utraty statusu osoby bezrobotnej. Z karty referencyjnej wynikało zaś, że R. W. odmówił propozycji zatrudnienia z powodu konieczności "pracy w warunkach chemicznych". Okoliczność tę potwierdza zapis w karcie - stawiennictwo w urzędzie pracy i propozycje przedłożone bezrobotnemu. W karcie tej napisano, że kandydat odmówił przyjęcia propozycji z powodu "pracy w warunkach chemicznych", a adnotacja ta została podpisana przez Pana R. W. Ponadto w piśmie z dnia 3 listopada 2006 r. pracodawca stwierdził, że skarżący sam zrezygnował z oferty pracy z uwagi na zbyt długi czas rekrutacji oraz problemy zdrowotne uniemożliwiające pracę w "warunkach chemicznych". W ocenie organu II instancji przedstawiona R. W. propozycja zatrudnienia stanowiła odpowiednią pracę w rozumieniu przepisów art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W myśl powyższych przepisów odpowiednia praca oznacza zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin. R. W. miał zostać zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, a zatem stosownie do przepisów art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) podlegałby ubezpieczeniu społecznemu. Wojewoda [...] wskazał, iż R. W. ukończył technikum mechaniczne i m.in. przez kilka lat pracował w zawodzie mechanika oraz przez kilka lat pełnił funkcje kierownicze w zakładach należących do branży technicznej. W karcie referencyjnej wskazano, że pracę na stanowisku brygadzisty może wykonywać osoba z wykształceniem mechanicznym lub. Nie wymagano żadnych szczególnych kwalifikacji, preferowano osoby o zdolnościach organizacyjnych. Strona spełniała zatem powyższe warunki. Zarówno w druku zgłoszenia wolnego miejsca pracy, jak i piśmie pracodawcy z dnia 3 listopada 2006 r. nie napisano, aby od kandydatów do pracy wymagano umiejętności obsługi wózków widłowych. Jednocześnie R. W. nie przedłożył żadnych dokumentów o przeciwwskazaniach do wykonywania jakiegoś rodzaju pracy, a w szczególności pracy w zakładach chemicznych. Organ odwoławczy zaznaczył, że pracodawca przed zatrudnieniem pracownika ma obowiązek skierować go na badania wstępne. Gdyby w wyniku badań lekarskich okazało się, że stan zdrowia kandydata do pracy uniemożliwia zatrudnienie go na określonym stanowisku to lekarz wydaje opinię o niedopuszczeniu tej osoby do pracy. Tak więc organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Na decyzję ostateczną R. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, nie precyzując żądania skargi. Wskazał, iż nie udzielono mu w urzędzie pracy informacji o warunkach proponowanej pracy, a on nie miał możliwości samemu ich zdobyć. Stwierdził, iż u samego pracodawcy wyrażono zdziwienie jego przybyciem, bowiem proces rekrutacji dopiero się rozpoczął, a decyzje miały zapaść w późniejszym terminie. Jednym z wymaganych warunków było ponadto posiadanie uprawnień na obsługę wózków widłowych, których skarżący nie posiadał. Odniósł się także do stanu swojego zdrowia, powtarzając wcześniejsze twierdzenie, iż nie może pracować w warunkach działania środków chemicznych. Zarzucił organom postawienie diagnozy co do stanu jego zdrowia bez konsultacji z lekarzem W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Postawą prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), w myśl którego starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny podjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac interwencyjnych lub robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu, przygotowaniu zawodowym w miejscu pracy; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 90 dni. Z wymienionego przepisu wynika, iż jedną z przesłanek pozbawienia bezrobotnego tego statusu jest odmowa przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia, jeśli bezrobotny nie poda uzasadnionej przyczyny takiej odmowy. Przepis nie pozostawia tutaj organowi luzu decyzyjnego; w przypadku określonym w tym przepisie starosta ma obowiązek pozbawić osobę odmawiająca przyjęcia propozycji zatrudnienia statusu bezrobotnego na okres 90 dni. W ocenie Sądu organy administracji prawidłowo zastosowały ww. przepis do ustalonego stanu faktycznego. Jak wynik z akt administracyjnych skarżący dokonał w dniu 16 sierpnia 2006 r. rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy nr 1 w Ł. Na karcie rejestracyjnej z tego dnia złożył oświadczenie, w którym zadeklarował gotowość do podjęcia pracy, nie zgłaszając żadnych dadatkowych warunków. Na karcie rejestracyjnej, a także na karcie referencyjnej z dnia 2 listopada 2006 r. opatrzonej podpisem skarżącego, znajdowało się pouczenie o warunkach posiadania statusu osoby bezrobotnej oraz o przyczynach jego utraty. Nie można więc negować twierdzenia, iż skarżący nie zgłosił organowi rejestrującemu żadnych zastrzeżeń co do ewentualnych propozycji pracy. W dniu 2 listopada 2006 r. skarżący otrzymał skierowanie do pracy w firmie A Sp. z o.o. Oferta pracodawcy odpowiadała kwalifikacjom skarżącego, opisanym w karcie rejestracyjnej. Tymczasem z karty referencyjnej z dnia 2 listopada 2006 r., zawierającej skierowanie do pracy, wynika, że skarżący odmówił podjęcia pracy, z powodu konieczności jej świadczenia w warunkach chemicznych. W ocenie Sądu organy administracji zasadnie uznały, iż nie była to uzasadniona przyczyna, a tylko taka mogłaby stanowić usprawiedliwienie omowy przyjęcia propozycji pracy w myśl zapisów art. 33 ust. 4 pkt u ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przede wszystkim skarżący w trakcie rejestracji, a także później, po otrzymaniu skierowania do pracy na odpowiednim, bo odpowiadającym jego kwalifikacjom, stanowisku, nie przedstawił żadnego dowodu na to, iż nie może pracować w zakładzie, w którym występują związki chemiczne. Okoliczność tą podniósł dopiero po otrzymaniu skierowania do pracy, nie okazując jednakże żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt (jak choćby zaświadczenie lekarskie). Ograniczył się jedynie do stwierdzenia (w oświadczeniu z dnia 3 listopada 2006 r. – k 21 akt administracyjnych), że jest uczulony na chemikalia, ale nie leczył się w tym kierunku. Tymczasem z pisma pracodawcy z dnia 3 listopada 2006 r. wynika, iż na terenie zakładu produkującego kształtki styropianowe występują wprawdzie związki chemiczne (pentan i styren), jednakże w wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, iż ich stężenie nie przekracza dopuszczalnych norm. Jednym z postulatów wynikających z obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - jest obowiązek oparcia rozstrzygnięcia sprawy o wyjaśniony stan faktyczny sprawy, co oznacza, że wszelkie okoliczności faktyczne sprawy mające znaczenie dla jej rozstrzygnięcia muszą być udowodnione. Zgodnie z powołanymi przepisami organy administracji mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Nie oznacza to jednak, aby obowiązek poszukiwania dowodów ciążył tylko na organie, bowiem strona w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie stosownych środków dowodowych. W postępowaniu administracyjnym również obowiązuje zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Pogląd ten znajduje uzasadnienie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 30 listopada 2000 r., III SA 1939/99, z dnia 15 listopada 2000 r., III SA 2431/99, z dnia 9 lipca 2000 r., III SA 5417/98). Strona postępowania dążąc do wykazania, że ustalenia poczynione w toku tego postępowania są niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym powinna wskazać środki dowodowe potwierdzające jej stwierdzenia w celu umożliwienia organowi prowadzącemu postępowanie wypełnienia obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dlatego też usprawiedliwianie przez skarżącego odmowy przyjęcia propozycji pracy koniecznością jej świadczenia "w warunkach chemicznych", bez przedstawienia jakichkolwiek dowodów potwierdzających jego twierdzenia, należało uznać za odmowę bez uzasadnionej przyczyny. Poza tym zasadnie organ odwoławczy wskazał, w odpowiedzi na zarzuty skarżącego, iż organy oceniały stan jego zdrowia bez konsultacji z lekarzem, iż pracodawca przed zatrudnieniem pracownika ma obowiązek skierować go na badania wstępne. Gdyby badania te potwierdziły, że stan zdrowia skarżącego nie pozwala mu na podjęcie pracy w proponowanych warunkach, wówczas lekarz wydałby opinię o niedopuszczeniu go do pracy. Nie znajduje również potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym podnoszona przez skarżącego konieczność posiadania uprawnień do kierowania wózkami widłowymi. Z oferty pracy nie wynika, iż pracodawca wymagał takich kwalifikacji od poszukiwanego pracownia na stanowisku brygadzisty. Ewentualne pytanie, czy skarżący uprawnienia takie posiada nie oznacza przecież, iż był to niezbędny warunek przyjęcia do pracy. Oczekiwania pracodawcy były bowiem precyzyjnie formułowane w zgłoszeniu wolnego miejsca zatrudnienia lub przygotowania zawodowego (k. 19 akt administracyjnych). Wymagane kwalifikacje ograniczały się do wykształcenia mechanicznego lub ślusarskiego, a pracownik miał wykazywać się zdolnościami organizacyjnymi i 3 letnim stażem pracy. Warunki takie skarżący niewątpliwie spełniał. Poza tym pismo pracodawcy z dnia 3 listopada 2006 r. (k. 23 akt administracyjnych) zawierało szczegółowy opis zadań pracownika na oferowanym stanowisku i brak tam jakiejkolwiek wzmianki o konieczności obsługi wózków widłowych. Uznać więc należało, iż zasadnie organy administracji przyjęły, że oferowania skarżącemu praca stawiła pracę dla niego odpowiednią. Wmyśl art. 2 ust. 1 pkt 16 za taką uważa się zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin. Skoro zatem skarżący miał zostać zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, posiadał wykształcenie mechaniczne, pracował w zawodzie mechanika i pełnił funkcje kierownicze, a staż pracy miał dłuższy niż trzy lata, a także w myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń zdrowotnych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) podlegałby ubezpieczeniu społecznemu, zasadnie organy administracji przyjęły, iż skarżący odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia. Okoliczność ta stanowiła zaś o wypełnieniu normy art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i obligowała organ do pozbawiania skarżącego statusu osoby bezrobotnej na okres 90 dni. Należy zatem uznać, iż organy rozpoznające sprawę bardzo wnikliwie oceniły materiał dowodowy, dokonując jego oceny w zgodzie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W myśl pierwszego z tych przepisów w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei stosownie do treści art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika bowiem obowiązek organu administracji zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń. Wypływające z powołanych przepisów obowiązki organy rozpoznające niniejszą sprawę wypełniły. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.