III SA/Łd 607/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.S. i A.S. na czynność Starosty P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. D.Cz. W dniu 11 kwietnia 2016r. G.S. i A.S. wystąpili do Starosty P. z wnioskiem o zwrot nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu. W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta P. w piśmie z dnia 9 maja 2016r. wyjaśnił, że w dniu zgłoszenia pojazdu do pierwszej rejestracji, pobór opłaty za wydanie karty pojazdu nastąpił w oparciu o obowiązujące ówcześnie przepisy prawa, tj. § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. nr 137, poz. 1310). Roszczenie o zwrot nienależnie uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu, do którego stosuje się odpowiednio przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu ulega przedawnieniu w terminie 10 lat od dnia spełnienia świadczenia. W niniejszej sprawie roszczenie uległo przedawnieniu w dniu 7 lutego 2015r. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącym w dniu 11 maja 2016r. W dniu 15 czerwca 2016r. skarżący skierowali do Starosty P. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa żądając zwrotu nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 425 zł. W dniu 4 lipca 2016r. (data wpływu skargi do organu) skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Starosty P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. W odpowiedzi na skargę Starosta P. wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie podnieść należy, iż merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola dopuszczalności środka zaskarżenia. Wśród okoliczności czyniących skargę niedopuszczalną, ustawa z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wymienia niewyczerpanie (przez wnoszącego skargę) środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Uzależnienie dopuszczalności skargi od wcześniejszego wykorzystania przysługujących stronie środków zaskarżenia związane jest z zakresem działania sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a.). W tym kontekście należy zatem wskazać, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (art. 52 § 3 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008r., sygn. akt I OPS 3/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 21). Odmowa zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest zatem czynnością materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a skargę do sądu administracyjnego można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia, w którym strona dowiedziała się o podjęciu czynności. W niniejszej sprawie, pismem z dnia 11 kwietnia 2016r. skarżący zwrócili się do Starosty P. z żądaniem zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. W związku ze skierowanym żądaniem, Starosta P. pismem z dnia 9 maja 2016r. odmówił zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącym w dniu 11 maja 2016r. Stosownie zatem do treści cyt. powyżej art. 52 § 3 p.p.s.a. skarżący winni w terminie czternastu dni od dnia, w którym dowiedzieli się o odmowie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, (tj. od dnia 12 do 25 maja 2016r.) wezwać Starostę P. na piśmie do usunięcia naruszenia prawa. Tymczasem jak wynika z przedstawionych dokumentów skarżący złożyli wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ale uczynili to dopiero w dniu 15 czerwca 2016r. Natomiast skargę do sądu administracyjnego mogliby złożyć, stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ administracji nie udzieliłby odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Niedopełnienie przez skarżących obowiązku wyczerpania powyższego trybu przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego powoduje, że jest ona niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Złożenie bowiem wezwania do usunięcia naruszenia prawa po ustawowym terminie skutkuje tym samym, co nie wyczerpanie przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego środków zaskarżenia przysługujących stronie w postępowaniu administracyjnym. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy sąd nie mógł złagodzić skutków nadania wezwania po upływie przewidzianego w ustawie terminu i rozpoznać skargi stosownie do treści art. 52 § 3 zdanie drugie p.p.s.a., ponieważ upływ terminu był znaczny (tj. 21 dni), a skarżący nie wskazali żadnych okoliczności, które wskazywałby, że uchybienie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa było niezawinione. Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2012r., sygn. akt II GZ 56/12, LEX nr 1116284). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 i w zw. z art. 52 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. D.Cz.