III SA/Łd 616/08

PostanowienieWSA w Łodzi2009-01-09

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący gospodarstwo rolne i utrzymujący się z niego wraz z matką, która wymaga opieki i leczenia, a także posiadający zadłużenie z tytułu kredytów związanych z prowadzeniem gospodarstwa, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja materialna, uwzględniająca niskie dochody z gospodarstwa rolnego, koszty utrzymania matki wymagającej leczenia oraz zadłużenie z tytułu kredytów, wskazuje na brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący T. N. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmawiającą wykreślenia z rejestru ewidencji gruntów. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 6,14 ha, które jest jego jedynym źródłem utrzymania, a dochody z niego są niskie. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która wymaga opieki i leczenia. Skarżący posiada również zadłużenie z tytułu kredytów związanych z prowadzeniem gospodarstwa.
Rozstrzygnięcie
Przyznano T. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wykreślenia z rejestru ewidencji gruntów postanawia przyznać T. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych R.A. III SA/Łd 616/06 Uzasadnienie Pismem z dnia 23 października 2008 r. T. N. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy wykreślenia z rejestru ewidencji gruntów. W treści skargi strona sformułowała wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – stosownie do treści art. 252 i art. 257 powoływanej ustawy – wezwał skarżącego do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu "PPF" – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że posiada małoobszarowe gospodarstwo rolne o powierzchni 6,14 ha, które stanowi jego jedyne źródło utrzymania. Wskazał przy tym, że gospodarstwo przynosi niewielkie dochody, w szczególności w ostatnim roku, w związku z niskimi cenami skupu produktów rolnych, co spowodowało – jak stwierdził skarżący – że koszty produkcji przewyższyły uzyskane dochody. Jak dalej podniósł, w związku tą sytuacją będzie zmuszony w kolejny roku ponownie ubiegać się o kredyty niezbędne do utrzymania gospodarstwa rolnego. Skarżący wskazał także, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim matka, która ze względna na wiek wymaga szczególnej opieki i ponoszenia dodatkowych środków finansowych na koszty leczenia i leków. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką L. N. Jest właścicielem domu o powierzchni 68,82 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 6,14 ha, a także budynków gospodarczych o łącznej powierzchni 216 m2. Na dochody osiągane w gospodarstwie domowym skarżącego składa się: dochód osiągany z gospodarstwa rolnego w wysokości 846 zł, emerytura matki skarżącego w wysokości 719,01 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości 163,15 zł. Daje to łączny dochód w gospodarstwie domowym w wysokości ok. 1.728,16 zł netto. Średni dochód na jednego członka rodziny nie przekracza więc kwoty ok. 900 zł. Z oświadczenia wynika także, że skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro, nie uzyskuje również żadnych dodatkowych dochodów. W związku z dodatkowym wezwaniem skarżący przedstawił zaświadczenie z Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z którego wynika, że w roku 2007 przyznano mu pomoc w wysokości 1.848,44 zł, a w roku 2008 kwota płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego wyniosła 1.995,14 zł. Skarżący przekazał także zaświadczenie z Banku A. w Ł., z którego wynika, że skarżący posiada w tym baku rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy oraz zaciągnięte kredyty. Z załączonych wyciągów wynika, że na dzień 23 grudnia 2008 r. skarżący miał zaciągnięte dwa kredyty. W pierwszym przypadku saldo rachunku wynosiło -15.000 zł, w drugim przypadku saldo wynosiło -3.937,50 zł. Natomiast rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy wykazywał na dzień 23 grudnia 2008 r. saldo dodatnie w wysokości 994,54 zł, przy czym jak wynika z wyciągu ostatnia wpłata nosi datę 16 grudnia 2008 r. i dotyczy wpłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co stanowi przesłankę niezbędną do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że łączne dochody w gospodarstwie domowym skarżącego wynoszą 1.728,16 zł. Średni dochód na jednego członka rodziny nie przekracza więc kwoty ok. 900 zł. Ponadto pośród innych istotnych okoliczności decydujących o przyznaniu prawa pomocy wskazać należy, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie z matką, która wymaga stałego leczenia z uwagi na zaawansowany wiek i przebyte schorzenia, co wiąże się z koniecznością ponoszenia zwiększonych wydatków z tytułu kosztów leczenia i zakupu leków. Ponadto wskazać należy na fakt zadłużenia skarżącego w związku z zaciągniętymi kredytami (kredyty klęskowe) związanymi z pokryciem kosztów prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jak przy tym wynika z załączonych wyciągów, na dzień 23 grudnia 2008 r. skarżący miał zaciągnięte dwa kredyty. W pierwszym przypadku saldo rachunku wynosiło -15.000 zł, w drugim przypadku saldo wynosiło -3.937,50 zł. Co prawda na dzień 23 grudnia 2008 r. rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy skarżącego wykazywał saldo dodatnie w wysokości 994,54 zł, zauważyć jednakże należy, że ostatnia wpłata nosi datę 16 grudnia 2008 r. i dotyczy wpłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z tytułu dopłat bezpośrednich. Fakt ten nie może stanowić argumentu za stwierdzeniem, że skarżący dysponuje wystarczającymi środkami na poniesienie kosztów sądowych. Skarżący nie posiada także żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. W tej sytuacji, w ocenie referendarza sądowego, ewentualna konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowego w postaci opłat sądowych, w szczególności wpisu w wysokości 200 (sto) złotych, czy też zwrotu wydatków może w istotnym stopniu wpłynąć na sytuację materialną skarżącego. Stąd też, mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności, znajdujące potwierdzenie w złożonych dokumentach, stwierdza się, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło