III SA/Łd 62/22

23 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 10 listopada 2021 r., nr UNP: 1001-21-116703 w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. oddalić wniosek o zasądzenie od Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna w Łodzi na rzecz skarżącej "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z 10 listopada 2021 r., nr UNP: 1001-21-116703 Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z 17 września 2021 r., nr 1010-SEE.711.1214.2021.SG o odmowie zwrotu na rachunek bankowy "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.kwoty w wysokości 37 526,68 zł pobranej tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego wyegzekwowanych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. 15 grudnia 2021 r. skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.. Skarżąca podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1 października 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1108/20 uchylił decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 maja 2020 r., nr DIR-IV.7343.123.2017.TM.16; IK: 352054 stanowiącą podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. W konsekwencji przestała istnieć podstawa do wystawienia tytułu wykonawczego. Z uwagi na uchylenie decyzji z 4 maja 2020 r. w sprawie winien nastąpić zwrot na rzecz skarżącej kwoty kosztów egzekucyjnych pobranych przez organ egzekucyjny. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego jako prowadzonego bez tytułu prawnego oraz nakazanie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Łódź-Górna w Łodzi zwrotu kosztów egzekucyjnych w kwocie 37 526,68 zł wraz z odsetkami. W piśmie z 2 lutego 2022 r. organ administracji poinformował, że zgodnie z pismem Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej z 24 stycznia 2022 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 października 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1108/20, którym została uchylona decyzja Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 maja 2020 r., 24 stycznia 2022 r. nie był jeszcze prawomocny. Od wyroku nie została wniesiona skarga kasacyjna. W piśmie z 2 marca 2022 r. organ administracji poinformował, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 października 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1108/20 jest prawomocny od 25 grudnia 2021 r. W piśmie z 17 marca 2022 r. skarżąca stwierdziła, że w związku z uprawomocnieniem się wyroku postępowanie egzekucyjne prowadzone w sprawie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego winno zostać niezwłocznie umorzone a pobrane opłaty egzekucyjne zwrócone na jej konto. W piśmie z 4 kwietnia 2022 r. organ administracji poinformował, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna postanowieniem z 22 marca 2022 r., nr 1010-SEE.711.12307121.2022.SG umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że kwota w wysokości 37 526,68 zł zostanie zwrócona na rachunek bankowy spółki. W piśmie z 15 kwietnia 2022 r. organ administracji poinformował, że postanowienie Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z 22 marca 2022 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest ostateczne i prawomocne od 5 kwietnia 2022 r. W piśmie z 25 kwietnia 2022 r. skarżąca wniosła o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego od Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Górna w Łodzi. W piśmie z 6 maja 2022 r. organ administracji poinformował, że koszty egzekucyjne zostały zwrócone na rachunek bankowy spółki 30 marca 2022 r., przy czym kwota zwrotu została pomniejszona o 16 zł, które zaliczono na poczet zaległości podatkowych PIT-4R/2021. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.). Według przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Sformułowanie użyte w omawianym przepisie "z innych przyczyn" wskazuje na to, że poza wymienionymi expressis verbis w art. 161 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. dwoma zdarzeniami powodującymi bezprzedmiotowość postępowania istnieje ponadto otwarty katalog innych przyczyn bezprzedmiotowości postępowania. Istotne jest tylko to, że powodem umorzenia postępowania może być zdarzenie zaszłe w toku postępowania, tj. takie, które nie istniało przed jego wszczęciem, a wystąpiło dopiero w toku rozpoznawania skargi (por. J.P. Tarno - Komentarz do prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, W. Praw. "LEXIS NEXIS", str. 235). Jeżeli się zatem zważy, że skutkiem umorzenia postępowania postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z 22 marca 2022 r., prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 2021/04/00031 było uchylenie czynności egzekucyjnych i zwrot spornej kwoty 37 526,68 zł wraz z należnym oprocentowaniem, pomniejszonej o kwotę 16 zł zaliczoną na poczet zaległości podatkowych, co stanowiło przedmiot żądania skarżącej, to tym samym przestał istnieć przedmiot sporu. Z tego względu sąd nie mógłby w tym zakresie wyrokować, gdyż musiałby odnieść się do przedmiotu skargi, który już nie istnieje. Zatem nastąpiło zdarzenie będące trwałą przeszkodą powodującą niemożność prowadzenia postępowania aż do zakończenia go merytorycznym orzeczeniem. W pewnym sensie omawiana sytuacja odpowiadałaby przesłance umorzenia postępowania określonej w art. 355 § 1 k.p.c. w ten sposób, że wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne. Wprawdzie przepis art. 161 § 1 p.p.s.a. takiej przesłanki nie wymienia wprost, to jednakże stan faktyczny sprawy zezwala na zajęcie uprawnionego stanowiska, że w sprawie niniejszej postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na umorzenie postępowania egzekucyjnego i zwrot zajętej kwoty kosztów egzekucyjnych, czego domagała się skarżąca w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem. W konkluzji zatem stwierdzić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe z innej przyczyny (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Wskazać jednakże należy, że w tym wypadku organ administracji nie skorzystał z uprawnienia, o którym stanowi art. art. 54 § 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis ten reguluje instytucję autokontroli, a warunkiem skorzystania przez organ z tego uprawnienia jest uwzględnienie skargi w całości, a więc uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej. Załatwienie sprawy przez organ egzekucyjny – Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Górna poprzez wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i zwrócenie skarżącej spornej kwoty zajętej w postępowaniu egzekucyjnym tytułem kosztów egzekucyjnych nie pozwala uznać, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi skorzystał z tego uprawnienia i zachodzi podstawa do umorzenia postępowania, o której stanowi art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. Z powyższych względów sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne. Odnosząc się do wniosku skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wskazać trzeba, że zgodnie z art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. W niniejszej sprawie przyczyną umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość z innej przyczyny (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), jednakże nie z powodu skorzystania przez organ z uprawnienia określonego w art. 54 § 3 p.p.s.a. W tej sytuacji zasądzenie na rzecz skarżącej od organu, a tym bardziej organu pierwszej instancji, zwrotu kosztów postępowania w oparciu o art. 201 § 1 p.p.s.a. nie było możliwe i dlatego sąd wniosek ten oddalił. e.o.