III SA/Łd 63/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – III Wydział w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant: Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. przyznaje adwokatowi M. S. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul.[...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu S. G. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi M. S. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania S.G. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku (nr [...] w przedmiocie przyznanego dodatku mieszkaniowego na okres od 1 listopada 2007 roku do 30 kwietnia 2008 roku, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego skarżący złożył w dniu 23 października 2007 roku. Decyzją z dnia [...] roku organ I instancji orzekł o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak tytułu prawnego do lokalu. W wyniku rozpoznania odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] uchylił powyższe rozstrzygnięcie oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia [...] roku Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 97 § 4 k.p.a. zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia kwestii tytułu prawnego do lokalu przez sąd powszechny (utrzymanym w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]roku). Następnie, na żądanie strony, organ I instancji w dniu 14 sierpnia 2008 roku podjął zawieszone postępowanie. Decyzją z dnia [...] roku Prezydent Miasta Ł. przyznał skarżącemu dodatek mieszkaniowy w wysokości 193,49 złotych miesięcznie na okres od 1 listopada 2007 roku do 31 kwietnia 2008 roku. W odwołaniu z dnia [...] roku, sprecyzowanym następnie na wezwanie organu w dniu 5 grudnia 2008 roku, skarżący wniósł o rozszerzenie przyznanego dodatku na dalsze okresy oraz wniósł o przywrócenie terminu do złożenia kolejnych wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu powołano się na wynikający z art. 139 k.p.a. zakaz reformationis in peius stanowiący, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji wydana została przedwcześnie bez ostatecznego wyjaśnienia sprawy tytułu prawnego do lokalu. Organ podkreślił, że z pisma Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w Ł. wynika, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, a nowy właściciel został wprowadzony przez komornika w jego posiadanie w dniu 10 sierpnia 2008 roku. Spółdzielnia podniosła również, że dodatek przyznano dla rodziny 1-osobowej, a tymczasem skarżący jest żonaty. Podkreślono także, że sprawa własności przedmiotowego lokalu jest w toku, bowiem przed sądem powszechnym toczą się dalsze postępowania. Jednak w ocenie Kolegium okoliczności te nie mają znaczenia w sprawie, bowiem organ związany jest treścią art. 139 k.p.a. W skardze z dnia 2 stycznia 2009 roku S. G. wniósł o przyznanie dodatku mieszkaniowego za dalsze okresy tj. od 1 maja 2008 roku do 30 września 2008 roku oraz od 1 listopada 2008 roku do 1 maja 2009 roku. Wskazał również, że nadal jest właścicielem przedmiotowego lokalu i ma do niego tytuł prawny . W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż wskazuje skarżący . Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził naruszenie przez organ odwoławczy przepisów art. 7, 77 § 1 kpa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie gdyż nie ustalono w sprawie w sposób wystarczający stanu faktycznego, a także woli skarżącego wnoszącego odwołanie od decyzji organu I instancji. Prezydent Miasta Ł. w decyzji z dnia [...] roku przyznał skarżącemu dodatek mieszkaniowy w wysokości 193,49 złotych miesięcznie na okres od 1 listopada 2007 roku do 31 kwietnia 2008 roku. Dodatek ten przyznano, chociaż z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych nie wynika, aby organ zbadał w sposób nie budzący wątpliwości, czy skarżącemu przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do lokalu, czy też taki tytuł skutecznie utracił. Gdyby bowiem okazało się, że skarżący utracił tytuł prawny do lokalu, to przyznanie dodatku mieszkaniowego w takiej sytuacji naruszałoby rażąco prawo. Zgodnie z art. 139 kpa - organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Organ odwoławczy zatem powinien wyjaśnić, czy skarżącemu przysługuje tytuł prawny do lokalu, a gdyby okazało się, że nie przysługuje, nie byłby związany w takim przypadku zakazem reformationis in peius. Poza tym zdaniem Sądu w tym składzie pomimo próby wyjaśnienia intencji skarżącego dokonanej przez organ odwoławczy nadal nie jest jasne, czy skarżący odwołał się od decyzji organu I instancji, czy też pragnął jedynie uzyskać dodatek mieszkaniowy za inny okres niż ten, który został wymieniony w decyzji pierwszoinstancyjnej. Podczas rozprawy przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi skarżący oświadczył, iż w istocie nie kwestionuje wyliczenia przyznanego mu dodatku, a jego intencją było rozszerzenie okresu przyznawania dodatku mieszkaniowego na dalsze okresy . W wyroku z dnia 18 lutego 1994 r. sygn. akt SA/Wr 1587/93 ( nie publikowany ) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził że :"Jeżeli charakter pisma wniesionego przez stronę budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Kodeks postępowania administracyjnego nakłada bowiem na organy administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasadą taką pozostaje w związku zasada udzielania informacji określona w art. 9 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji są zobowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Zatem strony postępowania winny być informowane w takim zakresie, w jakim konieczne jest, by z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody, a zwłaszcza w sprawach, których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi (por. wyrok NSA III SA 729/84 z dnia 7 grudnia 1984 r. - ONSA 1984 nr 2 poz. 117). Sąd w tym składzie w pełni pogląd ten podziela. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 ust. 1 lit.c i 152 oraz art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm) orzekł jak w sentencji D.T.