III SA/Łd 630/19

Dnia 18 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 18 października 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. R. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 marca 2019 roku, sygn. akt III SA/Łd 89/19 w sprawie ze skargi G. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy uznania sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem informacji w Rejestrze Należności Publicznoprawnych p o s t a n a w i a : odrzucić skargę o wznowienie postępowania. dc Wyrokiem z 15 marca 2019 r. (prawomocnym od dnia 16 maja 2019 r.), sygn. akt III SA/Łd 89/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę G.R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie odmowy uznania sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem informacji w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. W dniu 8 lipca 2019 roku skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania, podnosząc, że z winy pełnomocnika wyznaczonego z urzędu powyższy wyrok zapadł bez ustalenia stanu faktycznego. Wskazał, że pełnomocnik nie pomyślał, iż od listopada poprzedniego roku mogło się coś zmienić. Ponadto, skarżący podniósł, iż w dniu otrzymania sfałszowanego wyroku, pełnomocnik sam sobie odpowiedział, że nie widzi podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzając opinię prawną. Poprosił o niekierowanie korespondencji do wyznaczonego z urzędu pełnomocnika. Zarządzeniem z 16 lipca 2019 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do wskazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi: 1. podstawy złożonej w dniu 8 lipca 2019 r. skargi o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 89/19 oraz jej uzasadnienia, wskazując, że podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie; 2. okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi, wskazując, że termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.); 3. treści żądania tj.: uchylenia lub zmiany orzeczenia. Poinformowano jednocześnie skarżącego, że w przypadku przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jego umocowanie (zakres pełnomocnictwa) wyznacza przepis art. 39 p.p.s.a., a więc pełnomocnictwo to obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. W związku z tym, iż do Sądu nie wpłynęła informacja o tym, że umocowanie dla ustanowionego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 89/19 pełnomocnika – r. pr. M. S. wygasło lub zostało cofnięte, wszelka korespondencja dotycząca wniosku z dnia 8 lipca 2019 r. o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 89/19 kierowana jest do tego pełnomocnika. W piśmie z dnia 2 sierpnia 2019 roku skarżący ponownie wskazał, że wyrok w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 89/19 zapadł bez stanu faktycznego z winy pełnomocnika i godzi bezpodstawnie w jego dobre imię. Stwierdził również, że 15 kwietnia skutecznie i w terminie wniósł skargę o wznowienie postępowania. W dniu 6 sierpnia 2019 roku pełnomocnik skarżącego – r. pr. M.S., w związku z doręczeniem mu w dniu 31 lipca 2019 r. wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania złożonej 8 lipca 2019 r. samodzielnie przez G. R. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 89/19, złożył opinię prawą w przedmiocie braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie. Przesłał jednocześnie do wiadomości Sądu swoje pismo z dnia 06.08.2019 r. skierowane do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Ł. z wnioskiem o zwolnienie go z obowiązku zastępowania G. R. w sprawie toczącej się przez WSA w Łodzi sygn. III SA/Łd 89/19 (obecnie III SA/Łd 630/19). Zarządzeniem z 9 sierpnia 2019 roku wezwano skarżącego, przesyłając jednocześnie odpis opinii prawnej – r. pr. M. S. o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 89/19 do wskazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi: 1. podstawy skargi o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 89/19 oraz jej uzasadnienia, wskazując, że podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie; 2. okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi, wskazując, że termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.); 3. treści żądania tj.: uchylenia lub zmiany orzeczenia. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 14 sierpnia 2019 r. W piśmie z dnia 13 sierpnia 2019 roku Okręgowa Izba Radców Prawnych w Ł. zawiadomiła, że w miejsce r. pr. M. S. pełnomocnikiem z urzędu dla G.R. został wyznaczony r. pr. J.P. W dniu 16 sierpnia 2019 roku skarżący złożył pismo, w którym wskazał, że wyrok zapadł bez stanu faktycznego i gdyby wiedział o tym 15.03 zaznaczył by to w piśmie do ZUS-u 11.03. Podniósł, że w dniu 15 marca nie był dłużnikiem Urzędu Skarbowego. O wyroku dowiedział się 12 kwietnia. Skarżący wniósł o zmianę orzeczenia, które jest oderwane od rzeczywistości. W dniu 30 sierpnia 2019 roku pełnomocnik z urzędu G. R. – r. pr. J. P. złożył pismo, w którym oświadczył, że popiera skargę strony o wznowienie postępowania. Jako podstawę prawną żądania wskazał art. 273 § 2 p.p.s.a., podnosząc późniejsze od wydania wyroku ujawnienie okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że po ujawnieniu pisma ZUS z dnia 18 marca 2019 roku – sygn. [...] zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, a treść dokumentu wskazująca na nieistnienie długu po stronie skarżącego pozwala zmienić zaskarżone orzeczenie. Tym samym wniósł o uchylenie zaskarżonego skargą wyroku o sygn. akt III SA/Łd 89/19 z dnia 15 marca 2019 r. i wznowienie postępowania w tej sprawie i wydanie wyroku uznającego skargę. Nadto wobec nieopłacenia kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wniósł o ich zasądzenie w wysokości przewidzianej przepisami prawa. Zarządzeniem z 3 września 2019 roku (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego - r. pr. J. P. w dniu 6 września 2019 roku), wezwano pełnomocnika skarżącego do wskazania okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie z dnia 6 września 2019 roku pełnomocnik skarżącego wskazał, że termin wniesienia skargi o wznowienie postępowania został zachowany, bowiem dokument będący w ocenie skarżącego podstawą takiego żądania został wydany przez ZUS dopiero 18 marca 2019 r. W ocenie skarżącego skarga na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł/ została wniesiona z zachowaniem terminu bowiem przyczyną ewentualnego opóźnienia był brak współdziałania z nim przydzielonego mu do pomocy radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga o wznowienie postępowania sądowego jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, zmierzającym do uchylenia lub zmiany prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne. Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, w przypadku zajścia ustawowej podstawy wznowienia. Zgodnie z art. 279 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Powyższe elementy kształtują szczególną, obligatoryjną treść skargi o wznowienie postępowania pozwalającą na określenie zakresu i podstaw oraz dopuszczalności wznowienia postępowania sądowego. Wskazanie podstawy wznowienia podstawy powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, która z podstaw wymienionych w art. 271-273 powołanej ustawy, uzasadnia wznowienie postępowania w danej sprawie. Uzasadnienie zaś podstawy wznowienia powinno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, jaki wywiera istnienie tych okoliczności. Określenie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie wpływa zatem zarówno na dopuszczalność wznowienia, jak i na zakres rozpoznania sprawy. Wskazać również należy, że badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia, o którym mowa w powyższych przepisach, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Uznać zatem należy, że na wstępnym etapie, sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisie działu VII p.p.s.a., względnie, gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest dojść do przekonania, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 30 września 2011 r., I OSK 1557/11). Samo sformułowanie podstawy w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 p.p.s.a. (powołanie się na te przepisy) nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt GSK 1242/04 – Lex nr 176988; z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 45/06 – niepubl.; z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 607/06 – Lex nr 341337; 26 października 2007 r., II FSK 1201/06; analogiczne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 417/98 - OSNAPiUS 2000/6/254; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., sygn. akt III PZP 63/68 - NC 1969/12/208). W ocenie Sądu z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Autor skargi o wznowienie postępowania ostatecznie jako podstawę skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 marca 2019 roku, sygn. akt III SA/Łd 89/19 wskazał art. art. 273 § 2 p.p.s.a., a więc późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jak wynika z treści pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 30 sierpnia 2019 roku, skarżący jako nową okoliczność, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy, upatruje w ujawnieniu pisma ZUS z dnia 18 marca 2019 roku – sygn. [...], wskazującego na nieistnienie długu po stronie skarżącego, a która to okoliczność w jego ocenie stanowi przesłankę wznowienia postępowania. W ocenie Sądu ze wskazanej przez pełnomocnika strony w piśmie z dnia 30 sierpnia 2019 roku okoliczności, jak i z uzasadnienia skargi o wznowienie wynika, że skarga ta nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Przy rozważaniu przesłanki wznowienia określonej w powołanym przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a. przede wszystkim należy mieć na uwadze, iż podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Ze sformułowania art. 273 § 2 wynika bowiem, że "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu z tego powodu, że nie były znane stronom. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania (por. K. Wojciechowska w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2017 r., s. 1200, H. Knysiak-Sudyka w Komentarzu do art. 273 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi red. T. Woś, program LEX). Powyższy pogląd znalazł akceptację w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyrażono, że w przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a. chodzi o fakty lub inne dowody dotyczące decyzji administracyjnej lub innego aktu administracyjnego, które istniały w dniu wydania decyzji lub aktu, ale strona nie mogła się na nie powołać z powodów od niej niezależnych. Nowymi okolicznościami (środkami dowodowymi) są tylko takie, które nie były znane rozstrzygającym sprawę organom w dacie podejmowania końcowego rozstrzygnięcia chociaż obiektywnie wtedy istniały, a strona nie miała jakichkolwiek możliwości ich procesowego wykorzystania. Środki dowodowe powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie nie stanowią postawy do wznowienia postępowania (por. wyroki: z 25 kwietnia 2013 r. II FSK 1775/11, z 1 lutego 2018 r. II FSK 1918/17, z 18 grudnia 2015 r. II FSK 1721/15). Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że środek dowodowy w postaci pisma ZUS z dnia 18 marca 2019 roku – sygn. [...] został sporządzony po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 marca 2019 roku, a zatem nie stanowi podstawy wznowieniowej zakończonego postępowania przed sądem administracyjnym i nie może być potraktowany jako środek dowodowy w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a. Skutkiem niespełnienia opisanego wyżej warunku dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania jest – stosownie do powołanego art. 280 § 1 p.p.s.a. – jej odrzucenie. Wyjaśnić należy, iż brak ustawowej podstawy wznowienia stanowi obowiązek odrzucenia wniosku o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu (patrz: postanowienie NSA z 3 czerwca 2004 r. sygn. akt OW 87/04). Trudno bowiem mówić o dochowaniu terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego, skoro trzymiesięczny termin wskazany w art. 277 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o ustawowej podstawie wznowienia, której w niniejszej sprawie brakuje. Wyłącznie ubocznie zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego – r. pr. J. P. w odpowiedzi na wezwanie Sądu do wskazania okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi wskazał jedynie, że w ocenie skarżącego została ona wniesiona w terminie, bowiem przyczyną ewentualnego opóźnienia był brak współdziałania ze stroną przydzielonego jej do pomocy radcy prawnego. Nie można zatem uznać, że oświadczenie pełnomocnika skarżącego zawarte w piśmie z dnia 6 września 2019 roku, świadczy o tym, że został zachowany termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Bez znaczenia bowiem dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania pozostają podnoszone przez pełnomocnika skarżącego przyczyny jego opóźnienia, które mogłyby stanowić ewentualnie podstawę wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności prawnej. Zamierzonego skutku nie mogła odnieść również argumentacja skarżącego zawarta w piśmie z dnia 2 sierpnia 2019 roku (k. 16 akt sprawy), iż złożona przez niego dniu 15 kwietnia skarga została wniesiona skutecznie i w terminie. W chwili bowiem wniesienia przez skarżącego skargi o wznowienie postępowania, tj. w dniu 15 kwietnia 2019 roku, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 marca 2019 roku sygn. akt III SA/Łd 89/19 był nieprawomocny, co skutkowało jej odrzuceniem, o czym rozstrzygnął Wojewódzki Sad Administracyjny w Łodzi w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2019 roku w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 351/19. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu dc