III SA/Łd 633/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie NSA Janusz Nowacki, Asesor Małgorzata Łuczyńska (spr), Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [..] roku Nr [..] przyznał B. Z. status osoby bezrobotnej od dnia 2 stycznia 2003 roku oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy począwszy od dnia 10 stycznia 2003 roku. Z uwagi na upływ okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [..] orzekł o utracie prawa do zasiłku od dnia 10 stycznia 2004 roku. Pismem z dnia 10 lutego 2004 roku B. Z. wystąpiła do Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy Nr 2 w Ł. z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. W piśmie strona wskazała, że na dzień 31 grudnia 2002 roku legitymowała się 31 letnim okresem zatrudnienia. Pracę utraciła z powodu upadłości zakładu. Z dniem 10 stycznia 2004roku utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Prezydent Miasta Ł decyzją z dnia[..] Nr [..] odmówił przyznania B. Z. prawa do świadczenia przedemerytalnego z powodu niespełnienia przesłanek do jego nabycia określonych w art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 58 poz. 514 z późń. zm.) Zgodnie z art. 37k ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji skarżącej w powiatowym urzędzie pracy, świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet. Art. 37l ust. 1 stanowi natomiast, że prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. B. Z. została zarejestrowana w dniu 2 stycznia 2003roku jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący 31 lat 3 miesiące i 24 dni, stosunek pracy został rozwiązany z powodu upadłości zakładu pracy. Analiza stanu faktycznego na tle obowiązującego stanu prawnego prowadzi do wniosku ,że wnioskodawczyni nie spełnia żadnej z cytowanych wyżej przesłanek uzyskania świadczenia przedemerytalnego. W tym stanie rzeczy odmówiono przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. W odwołaniu pełnomocnik B. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, że skarżąca nabyła prawo do zasiłku przedemerytalnego, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu pełnomocnik zarzucił organowi administracji naruszeni przepisów art. 8,9 i 10 § 1 kpa. Stwierdzając brak przesłanek do przyznania skarżącej świadczenia przedemerytalnego, organ I instancji pominął bowiem okoliczności istotne dla oceny, czy skarżącej , przysługiwało prawo do zasiłku przedemerytalnego. W dniu 9 września 2001 roku skarżąca spełniła warunki przewidziane przez ustawę do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego, tj. w tej dacie legitymowała się 30-letnim okresem zatrudnienia uprawniającym do zasiłku (art. 37j). Organ zatrudnienia rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia przedemerytalnego powinien był wziąć pod uwagę jej żywotny interes w uzyskaniu świadczenia przewidzianego przez ustawę, nie sugerując się wyłącznie nazwą świadczenia. Z uwagi na fakt, iż Prezydent Miasta Ł. w dniu [..] wydał decyzję odmawiającą B. Z. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, mając na uwadze treść odwołania organ I instancji wystąpił do skarżącej z wezwaniem do osobistego zgłoszenia się do [..] Urzędu Wojewódzkiego w celu udzielenia wyjaśnień dotyczących charakteru złożonego pisma. W oświadczeniu z dnia 30 kwietnia 2004r. skarżąca wyjaśniła, że odwołaniem od decyzji z dnia[..] dotyczącej odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego obejmuje również decyzję z dnia [..] dotyczącą odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, którą otrzymała około 26-28 stycznia 2004r. Z uwagi na konieczność opieki na chorą matka nie miała możliwości zasięgnięcia porady prawnej i odwołanie złożyła w formie wniosku o świadczenie przedemerytalne. Na mocy złożonego oświadczenia organ odwoławczy rozpatrzył w oddzielnych postępowaniach zarówno odwołanie od decyzji odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego jak i odmowy prawa do świadczenia przedemerytalnego. W niniejszej sprawie Wojewoda [..] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [..] Nr [..] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 37k ust. 1 pkt 1-4, art. 6 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. Nr 58 z 2003r. poz. 514 z późń.zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji odmawiającą przyznani prawa do świadczenia przedemerytalnego. Powołując przepisy art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji skarżącej, mając na względzie ustalony w sprawie stan faktyczny dotyczący wieku skarżącej, jej stażu pracy oraz przyczyn dotyczących rozwiązania stosunku pracy, organ odwoławczy stwierdził że B. Z. została wprawdzie zwolniona z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy i legitymowała się 30 letnim stażem pracy, ale do dnia rozwiązania stosunku pracy nie ukończyła 50 lat życia (art. 37k ust. 1 pkt 2). Nie spełniła również przesłanek uzyskania wnioskowanego świadczenia opisanych w art. 37k ust. 1 pkt 1, 3 ,4. W tej sytuacji nie było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 roku o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. Nr 6 z 2003r. poz. 65) i wniósł o uchylenie decyzji organów administracji obydwu instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie pełnomocnika skarżącej wydana decyzja narusza dyspozycję art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 roku o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z tym przepisem, prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o której mowa w art. 3 ust. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 roku przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 roku spełnili warunki do ich nabycia. Skarżąca legitymuje się okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym 31 lat 3 miesiace i 24 dni, rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy nastąpiło 31 grudnia 2002 roku, a rejestracji w powiatowym urzędzie pracy skarżąca dokonała 2 stycznia 2003 roku uzyskując z tym dniem status bezrobotnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Mając na uwadze tak określoną kognicję, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W dniu rejestracji tj. 2 stycznia 2003 roku skarżąca legitymowała się okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym 31 lat 3 miesiące 24 dni nie ukończyła 50 lat życia (data urodzenia 12.01.1955 r.), rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy z powodu jego upadłości. W świetle art. 37 k ust. 1 pkt 1-4 ustawy i zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji skarżącej tj. w dniu 2 stycznia 2003 roku świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub - ( nie spełnione kryterium wieku) 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub - ( nie spełnione kryterium wieku) 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub - ( nie spełnione kryterium stażu uprawniającego do emerytury) 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550) – (nie spełnione kryterium stażu uprawniającego do emerytury i sposób rozwiązania stosunku pracy). Na tle tak ustalonego w sprawie stanu faktycznego i obowiązującego stanu prawnego wniosek skarżącej o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego należy uznać za bezpodstawny. Również zarzut pełnomocnika postawiony na etapie wniesienia skargi naruszenia art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 roku o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. Nr 6 z 2003r. poz. 65) należy uznać za chybiony. W świetle przepisu art. 3 ust. 1 ww ustawy: Prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. W tym miejscu należy przypomnieć brzmienie przepisu art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2001 r. W świetle tego przepisu : Świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub – ( nie spełnione kryterium wieku) 2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub – ( nie spełnione kryterium wieku) 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub – ( nie spełnione kryterium odpowiedniego stażu uprawniającego do emerytury) 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550) – (nie spełnione kryterium odpowiedniego stażu uprawniającego do emerytury i sposobu rozwiązania stosunku pracy). Należy również zauważyć , że w dniu 31 grudnia 2001 roku skarżąca była jeszcze zatrudniona ( nie posiadała statusu osoby bezrobotnej), stosunek pracy został bowiem rozwiązany dopiero 31 grudnia 2002 roku. Analiza powyższych przepisów określających przesłanki nabycia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego w konfrontacji z brzmieniem przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 roku nie pozostawia w ocenie sądu wątpliwości, że wydana decyzja nie narusza wskazanych przez pełnomocnika przepisów prawa. Ustawodawca formułując dyspozycję przepisu umożliwiającego ubieganie się o świadczenie przedemerytalne, nie wyłączył żadnej przesłanki koniecznej do uzyskania tego świadczenia. Wręcz przeciwnie stworzył możliwość ubiegania się o świadczenie przedemerytalny tym bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 roku spełnili wszystkie warunki do ich nabycia. Przepis art. 37k wymagał łącznego spełnienia warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz legitymowania się odpowiednim wiekiem i okresem uprawniającym do emerytury. Wobec niespełnienia przesłanek zarzut pełnomocnika naruszenia art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty jest nieuzasadniony. Sam fakt posiadania stażu pracy wynoszącego 31 lat 3 miesiące i 24 dni jest niewystarczający. Ustawodawca uzależnił bowiem uzyskanie świadczenia emerytalnego od łącznego spełnienia jeszcze innych przesłanek cytowanych wyżej, a wynikających z art. 37 k ust 1 pkt 1-4, których skarżąca nie spełniła. Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu są przepisami bezwzględnie obowiązującymi i nie dają możliwości odstąpienia od zasad w nich określonych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 1998 roku II S.A. 1327/98 (nie publikowany) ustawa z 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewiduje jakichkolwiek możliwości odstępstwa od przewidzianych w niej zasad. Wbrew stanowisku pełnomocnika takich możliwości nie stworzyła również ustawa z dnia 12 grudnia 2002 roku o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. Powyższa ustawa wprowadziła jedynie możliwość nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego przez tych , którzy do 12 stycznia 2002 roku zostali zarejestrowani w urzędzie pracy oraz spełnili warunki przyznania tego świadczenia na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2001 roku. W tej sytuacji skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.