III SA/Łd 633/14
WyrokWSA w Łodzi2014-11-14
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Ewa Alberciak, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty rolne zadeklarowane jako 'odłóg' kwalifikują się do przyznania jednolitej płatności obszarowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty rolne zadeklarowane jako 'odłóg' nie kwalifikują się do przyznania jednolitej płatności obszarowej, ponieważ nie są one traktowane jako wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu przepisów unijnych. Ponadto, działka rolna C (łąka) o powierzchni 0,29 ha nie spełniała minimalnego wymogu powierzchniowego wynoszącego 1 ha.Stan faktyczny
Producent rolny H.W. złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2013 do działek o łącznej powierzchni 9,29 ha, deklarując na części z nich 'odłóg'. Organ I instancji odmówił przyznania płatności z powodu nieuzupełnienia braków formalnych oraz stwierdzenia, że odłóg nie kwalifikuje się do jednolitej płatności obszarowej. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że odłóg był wykorzystywany jako nawóz zielony i spełniał wymogi ugorowania. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] o odmowie przyznania H.W. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Wnioskiem z dnia 14 maja 2013 r. producent rolny wystąpił o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 9,29 ha: A (odłóg) o powierzchni 3,09 ha, B (odłóg) o powierzchni 3,01 ha, C (łąka) o powierzchni 0,29 ha, D (odłóg) o powierzchni 0,34 ha, E (odłóg) o powierzchni 2,56 ha.
Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości organ I instancji w dniu 7 sierpnia 2013 r. wezwał producenta do uzupełnienia braków formalnych stwierdzonych we wniosku. Producent nie uzupełnił braków, nie złożył korekty wniosku.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. odmówił H.W. przyznania jednolitej płatności obszarowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.
Od powyższej decyzji odwołał się H.W.. Podał, że minął okres decyzji objętej programem pięcioletnim dopłat rolnośrodowiskowych, dopłat bezpośrednich. Dalsze czynności będą mogły być podjęte w innym terminie. Strona podniosła, że zasadą zaś otrzymania dopłaty jest złożenie wniosku w terminie.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że na działkach rolnych: A, B, D, E w plonie głównym zadeklarowano "odłóg", który nie odpowiada grupie upraw zadeklarowanych na tych działkach (grupa upraw JPO). Tym samym nie kwalifikuje się do jednolitej płatności obszarowej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012r., poz. 1164) w związku z art. 124 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. UE z 2009 r. nr L 030 str. 16 – 99) – do jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się działki rolne użytkowane jako grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji. Do jednolitej płatności obszarowej nie kwalifikuje się deklarowany przez producenta odłóg.
W związku z powyższym działki rolne: A, B, D, E o łącznej powierzchni 8,95 ha podlegają wykluczeniu, jako nie kwalifikujące się do płatności. Do jednolitej płatności obszarowej kwalifikuje się wyłącznie powierzchnia działki rolnej C łąka o powierzchni 0,29 ha. Powierzchnia użytków rolnych kwalifikująca się do płatności jest mniejsza od minimalnej powierzchni określonej w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 124 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 73/2009 w związku z załącznikiem VII do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009, co skutkuje odmową przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej na 2013 rok.
W skardze na powyższą decyzję H.W. wniósł o jej uchylenie i zmianę w całości. Skarżący podniósł, że dokonał zasiewu w celu podniesienia żyzności gleby poprzez wprowadzenie do niej świeżej masy roślinnej (zielony nawóz), roślinność została przyorana lub wprowadzona do gleby na skutek zastosowania zabiegu mechanicznego, w terminie do dnia 31 sierpnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, nie jest prowadzona uprawa przez okres nie dłuższy niż jeden rok. Płatności bezpośrednie (jednolita płatność obszarowa i uzupełniająca płatność do grupy upraw podstawowych) przysługują do powierzchni gruntów rolnych (grunty orne, trwałe użytki zielone, plantacje wieloletnie, sady i ogródki przydomowe), na których jest prowadzona działalność rolnicza. W rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, działalność rolnicza oznacza między innymi produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych norm, grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli w przypadku gruntów ornych – jest na nich prowadzona uprawa roślin lub ugorowanie. Jednocześnie zgodnie z tym rozporządzeniem, uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. W ramach Wspólnej Polityki Rolnej UE istnieje wymóg odłogowania części gruntów przez producentów wielkotowarowych, posiadających powierzchnię produkcyjną użytków rolnych zdolną do wyprodukowania ponad 92 tony zboża. Na lata 2000 – 2006 ustalono wskaźnik obowiązkowego wyłączania gruntów z uprawy w wysokości 10% użytków rolnych. Możliwe jest także odłogowanie powyżej 10% (tzw. dobrowolne odłogowanie) do poziomu ustalonego przez poszczególne państwa członkowskie. Do programu odłogowania rolnik może zgłosić grunty rolne, jeżeli: kwalifikują się do systemu wsparcia bezpośredniego, były objęte towarową produkcją rolną, były odłogowane uprzednio w ramach wsparcia bezpośredniego. Minimalne rozmiary odłogowanej działki to 20 szerokości przy minimalnej powierzchni 0,3 ha. Istnieje jednak możliwość odstąpienia od tej reguły w przypadku, gdy działki są mniejsze, ale posiadają trwałe naturalne granice (wały, żywopłoty, strumienie), działki są jednolite, posiadają mniej niż 20 m szerokości i są położone w regionach charakteryzujących się występowaniem tego typu pól, działki mają 10 m szerokości, przylegają do strumieni lub jezior i tereny te są objęte kontrolą zgodności z wymogami środowiskowymi. Stawka dopłaty wyrównawczej do odłogowania wynosi tyle samo co stawka tej do płaty dla producentów zbóż czyli 63 euro/tonę. Stawka ta jest mnożona przez odpowiedni plon referencyjny i w ten sposób przeliczana na dotację do hektara. Na gruntach odłogowanych można uprawiać niektóre rośliny (np. przemysłowe, ozdobne, lecznicze). Rolnik musi jednak podpisać jeszcze przed siewem umowę kontraktacyjną z przetwórcą lub punktem skupu na sprzedaż całości swoich zbiorów. Przetwórca musi złożyć w odpowiedniej instytucji (np. agencji interwencyjnej) depozyt zabezpieczający w wysokości 120 % wartości należnych dopłat z tytułu odłogowania. Dopłaty za odłogowanie są wypłacane rolnikowi po dostarczeniu całości zbiorów do punktu skupu lub przetwórcy. W Unii Europejskiej na obszarach odłogowanych na szeroką skalę prowadzi się uprawę rzepaku na cele nieżywnościowe z przeznaczeniem na biopaliwo (w Niemczech – około 96 – 97 % całości upraw na odłogach).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. pełnomocnik organu wyjaśniła, że przepis dotyczący płatności do powierzchni odłogowanych został wykreślony z rozporządzenia z chwilą wejścia Polski do Unii Europejskiej. Pełnomocnik złożyła do akt Informację nr 795 Kancelarii Sejmu Biura Studiów i Ekspertyz dotyczącą płatności bezpośrednich w rolnictwie Unii Europejskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...]. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej na rok 2013.
Przeprowadzona przez sąd kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Spór w sprawie dotyczy przede wszystkim kwestii, czy do przyznania jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się działki rolne, zgłoszone przez skarżącego we wniosku, na których zadeklarował odłóg.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły m.in. następujące przepisy:
- ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.);
- rozporządzenia Rady (WE) nr 73 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005., (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. UE. L. z 2009 r. nr 30, poz. 16);
- rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U. UE.L nr 316 z 2009r. poz.65 ze zm.);
- rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz.U.UE.L.2009.316.27 ze zm);
- rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. z 2010 r., nr 39, poz. 211 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z powyższych regulacji wynika, że jednolita płatność obszarowa może być przyznana do powierzchni działek rolnych faktycznie użytkowanych rolniczo i utrzymywanych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym złożony został wniosek o płatność.
Powierzchnie objęte systemem jednolitej płatności obszarowej określone zostały w art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73 z dnia 19 stycznia 2009 r. Stosownie do treści art. 124 ust. 1 powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję.
Do celów niniejszego tytułu "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych.(...).
W myśl ust. 2 art. 124 powołanego rozporządzenia do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. (...).
Z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, działki, o których mowa w pierwszym akapicie, znajdują się w posiadaniu rolnika w dniu ustalonym przez państwa członkowskie, nie później niż w dniu ustalonym w tym państwie członkowskim w celu zmiany wniosku o pomoc.
Minimalny rozmiar przypadającego na gospodarstwo obszaru kwalifikującego się, dla którego można ubiegać się o płatności, wynosi 0,3 ha. Którekolwiek z nowych państw członkowskich może jednak, na podstawie obiektywnych kryteriów i po zatwierdzeniu przez Komisję, ustalić minimalny rozmiar na poziomie wyższym, nieprzekraczającym 1 ha.
Zgodnie z załącznikiem VII do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 minimalna powierzchnia przypadającego na gospodarstwo obszaru kwalifikującego się, o której mowa w art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 wynosi 1 ha.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy płatności obszarowe, płatności do krów i owiec oraz płatność do tytoniu są przyznawane na wniosek rolnika.
Stosownie do treści art. 25 ust. 1 wymienionej ustawy rolnik składa wnioski w sprawach dotyczących płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, płatności do krów i owiec, płatności do tytoniu, płatności niezwiązanej do tytoniu oraz płatności niezwiązanej do skrobi i zgody, o której mowa w art. 28 ust. 1, na formularzach opracowanych oraz przesłanych lub udostępnionych przez Agencję.
W myśl § 4 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego - w przesłanym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa materiale graficznym, o którym mowa w art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, z późn. zm.), rolnik zaznacza:
1) obszar uprawy pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa;
2) znajdujące się w obrębie działki rolnej:
a) drzewa będące pomnikami przyrody, objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220, nr 157, poz. 1241 i nr 215, poz. 1664),
b) rowy, których szerokość nie przekracza 2 m,
c) oczka wodne o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2.
Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 państwa członkowskie dostarczają, między innymi drogą elektroniczną, z góry ustalone formularze sporządzone w oparciu o obszary określone w poprzednim roku oraz materiały graficzne wskazujące położenie takich obszarów, oraz, w stosownych przypadkach, umiejscowienie drzew oliwnych. Państwo członkowskie może zdecydować, że wniosek o pomoc ma zawierać jedynie zmiany w odniesieniu do wniosku o pomoc złożonego w poprzednim roku.
Natomiast w myśl art.12 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 1122/2009 pojedynczy wniosek zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy, w szczególności:
a) tożsamość rolnika;
b) system lub systemy pomocy, których dotyczy wniosek;
c) identyfikację uprawnień do płatności zgodnie z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 do celów systemu płatności jednolitej;
d) szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i, w stosownych przypadkach, ich użytkowanie oraz informację, czy dana działka rolna jest nawadniana;
e) oświadczenie rolnika, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy.
Ponadto wskazać należy, że zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli:
1) w przypadku gruntów ornych - jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata;
2) w przypadku łąk i pastwisk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania:
a) płatności dla obszarów NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej,
b) program rolnośrodowiskowy
- okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana w zakresie i terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub są na nich wypasane zwierzęta w sezonie pastwiskowym określonym w tych przepisach.
Natomiast w przypadku trwałych użytków zielonych z wyjątkiem łąk i pastwisk wymienionych w pkt 2 i 4 - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw (§ 1 ust. 5 rozporządzenia).
W myśl § 2 ww. rozporządzenia uznaje się, że grunt był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca: 1) koszeniu lub 2) innym zabiegom zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów.
Z kolei zgodnie z § 4 tego rozporządzenia grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:
1) drzew i krzewów:
a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,
b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,
c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;
2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.
Należy przy tym podkreślić, że to obowiązkiem producenta rolnego jest podanie faktycznych powierzchni użytkowanych rolniczo i utrzymywanych zgodnie z normami. Składany przez niego wniosek o płatności winien być prawidłowy pod względem faktycznym i prawnym. Dane zadeklarowane w tym zakresie przez producenta rolnego we wniosku podlegają natomiast stosownej weryfikacji, w szczególności za pomocą kontroli administracyjnej czy kontroli na miejscu. W sytuacji stwierdzenia przez organ administracyjny rozpoznający wnioski o dopłaty, że powierzchnia deklarowana we wniosku różni się od powierzchni spełniającej warunki do dopłaty, ulegają one, w zależności od wielkości stwierdzonej różnicy, zmniejszeniu lub nie zostają w ogóle przyznane.
Zdaniem sądu, w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji dokonały wnikliwej oceny zgodności wniosku skarżącego z powyższymi wymaganiami prawnymi i prawidłowo uznały, że grunty zadeklarowane przez skarżącego jako odłóg nie uprawniały go do otrzymania wnioskowanej przez niego płatności. Powyższe ustalenia organów są prawidłowe, a skarżący nie podważył ich skutecznie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Wskazać należy w tym miejscu na przepis art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do ust. 2 powyższego przepisu w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Według zaś ust. 3 powołanego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przy czym podkreślić należy, że chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Powyższe nie oznacza jednak, że w przypadku, gdy wnioskodawca zgłasza zastrzeżenia organ nie powinien ich rozważyć, a analiza materiału dowodowego oraz dokonane ustalenia faktyczne, jak i ich ocena prawna winny przy tym znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 K.p.a.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie poprawił wniosku o przyznanie płatności, pomimo wezwania organu. W toku postępowania administracyjnego nie formułował też wniosków dowodowych, które mogłyby doprowadzić do odmiennych ustaleń niż te, których dokonały organy. Akta administracyjne wniosków takich bowiem nie zawierają, co koresponduje ze stanowiskiem organów orzekających w tej sprawie.
Analizując przeprowadzone postępowanie weryfikacyjne wniosku, które stało się podstawą ustaleń faktycznych organów obu instancji należy wskazać, że nie budzi ono zastrzeżeń. Nie wzbudza także zastrzeżeń ustalenie, że działki rolne: A,B, D, E, na których w plonie głównym zadeklarowano odłóg nie kwalifikują się do płatności z uwagi na nieprzestrzeganie norm dobrej kultury rolnej lub wręcz nieprowadzenie działalności rolniczej.
Ponadto należy wskazać, że w odniesieniu do działki rolnej C – łąka powodem odmowy przyznania płatności była jej powierzchnia (0,29 ha), która jest mniejsza od minimalnej powierzchni określonej w art. 124 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73, wynosi mniej niż 1 ha.
Podkreślić należy, że organy administracji nie mogły pominąć regulacji unijnych, albowiem przyznanie płatności jest formą wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej. Przyznawane producentom rolnym płatności mają służyć wzrostowi dochodów z rolnictwa, poprawie warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Podkreślić należy, że ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ustala warunki i tryb udzielania producentom rolnym jednolitej płatności obszarowej, określonej w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej (...).
W tym miejscu przypomnieć należy, że rozporządzenia Rady (WE) są aktami prawnymi, które obowiązują w całości i podlegają bezpośredniemu stosowaniu w państwach członkowskich. Bezpośrednia skuteczność związana jest z tym, że normy prawa wspólnotowego podlegające bezpośredniemu stosowaniu, winny zatem wywierać w całości właściwe im skutki prawne, w sposób jednolity we wszystkich państwach członkowskich, od momentu wejścia w życie i przez cały okres obowiązywania (por. wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 marca 1978 r. w sprawie 106/77, LEX nr 133698, ECR 1978/3/629).
Wskazana powyżej okoliczność bezpośredniego stosowania rozporządzenia w państwach członkowskich nie wyklucza jednakże nałożenia na państwa członkowskie obowiązku wydania odpowiednich aktów normatywnych (przepisów wykonawczych), gdy wymagają tego przepisy rozporządzenia. Mając na uwadze, że wymieniona ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest wynikiem działań wykonawczych w stosunku do wskazanych rozporządzeń wspólnotowych, odtworzenie normy prawnej stanowiącej podstawę przyznania skarżącemu uprawnienia do jednolitej płatności obszarowej musi uwzględniać wnioski wypływające z obowiązującego w tym zakresie prawa wspólnotowego. Skoro zgodnie z powołanym art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. do celów niniejszego tytułu "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych, to prawidłowo organy przyjęły, że zadeklarowany przez skarżącego odłóg nie kwalifikuje się do przyznania jednolitej płatności obszarowej. Ponadto zgłoszona przez skarżącego we wniosku działka C (łąka) o powierzchni 0,29 ha nie kwalifikuje się do przyznania wnioskowanej płatności, gdyż zgodnie z załącznikiem VII do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 minimalna powierzchnia przypadającego na gospodarstwo obszaru kwalifikującego się, o której mowa w art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 wynosi 1 ha.
Zauważyć także należy, że jak wynika ze szczegółowej instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie płatności m.in. w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w przypadku ubiegania się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej wyjaśniono, że do jej przyznania kwalifikują się wszystkie rośliny uprawne (rolnicze) uprawiane na gruntach rolnych, utrzymanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., obejmujących grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, a także: m. in. ugór, wierzba przeznaczona do wyplatania; strefy buforowe itd.
W rozpoznawanej sprawie skarżący żadnej z ww. upraw nie zgłosił. Powyższe ustalenia uzasadniały więc stanowisko organów ARiMR o odmowie przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej. Płatności bezpośrednie mogą bowiem zostać przyznane jedynie do gruntów właściwie użytkowanych.
Wobec powyższego zaskarżona decyzja czyni zadość wymogom określonym przez przepisy prawa. Uzasadnienie faktyczne decyzji wyjaśnia okoliczności sporne, a materiał dowodowy, na którym oparły się organy, jest wystarczający do dokonania jednoznacznych ustaleń w zakresie mającym zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.
U.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło