III SA/Łd 635/25

Dnia 27 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 roku sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 czerwca 2025 roku nr 1269/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę. Decyzją z 20 czerwca 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ lub ZUS) odmówił M. Z. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżący) umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 66 317,41 zł, w tym na: a) ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 51 748,94 zł, w tym z tytułu: - składek za okres: marzec – lipiec 2000 r., styczeń – kwiecień 2001 r., czerwiec 2001 r., czerwiec 2002 r. – październik 2003 r., listopad – grudzień 2011 r., styczeń – luty 2012 r., czerwiec 2012 r. – czerwiec 2013 r., luty – październik 2019 r. – w kwocie: 21 395,94 zł; - odsetek liczonych na 11 czerwca 2021 r. przypadających od powyższych składek – w kwocie: 30 353 zł; b) ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 11 684,30 zł, w tym z tytułu: - składek za okres listopad 2011 r. – luty 2012 r., czerwiec – grudzień 2012 r., czerwiec 2013 r., lipiec 2018 r. – październik 2019 r. – w kwocie: 8 382,30 zł; - odsetek liczonych na 11 czerwca 2021 r. przypadających od powyższych składek – w kwocie: 3 302 zł; c) Fundusz Pracy w łącznej kwocie 2 884,17 zł, w tym z tytułu: - składek za okres luty 2002 r., czerwiec 2002 r. – październik 2003 r., czerwiec 2012 r. – czerwiec 2013 r. – w kwocie: 1 258,17 zł; - odsetek liczonych na 11 czerwca 2021 r. przypadających od powyższych składek – w kwocie: 1 626 zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 11 czerwca 2021 r. do ZUS wpłynął wniosek, w którym skarżący zwrócił się o umorzenie całości zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek z uwagi na trudną sytuację życiową, finansową oraz zdrowotną. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, jest osobą samotną i nie może liczyć na pomoc ze strony rodziny. Zaznaczył przy tym, że sytuacja związana z pandemią COVID zmusiła go do zaciągnięcia pożyczki od osoby prywatnej celem zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych. Decyzją z 12 sierpnia 2021 r. ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a organ - po rozpoznaniu tego wniosku - decyzją z 21 października 2021 r. utrzymał w mocy decyzję własną z 12 sierpnia 2021 r. Na decyzję tę skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 11/22, uchylił zaskarżoną doń decyzję ZUS z 21 października 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z 12 sierpnia 2021 r. Sprawa wróciła do ZUS, który decyzją z 22 lipca 2022 r. odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a organ - po rozpoznaniu tego wniosku - decyzją z 14 października 2022 r. utrzymał w mocy decyzję własną z 22 lipca 2022 r. Na decyzję tę skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 26 kwietnia 2023 r., sygn. III SA/Łd 873/22 uchylił zaskarżoną doń decyzję ZUS z 14 października 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z 22 lipca 2022 r. Sprawa wróciła do ZUS, który decyzją z 1 września 2023 r. odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Na decyzję tę skarżący złożył skargę do WSA w Łodzi, który wyrokiem z 13 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 687/23 uchylił zaskarżoną doń decyzję ZUS z 1 września 2023 r. WSA zaznaczył, że sprawa umorzenia skarżącemu należności z tytułu składek była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2022 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 11/22, uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję ZUS, a następnie wyrokiem z dnia z 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 873/22, również uchylił zaskarżoną doń decyzje ZUS, jak i poprzedzającą ją decyzję ZUS, którą odmówiono stronie skarżącej umorzenia należności z tytułu składek. Sąd wskazał, że w wyrokach tych WSA w Łodzi uznał, iż nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim kwestia przedawnienia należności składkowych. W ocenie sądu, w ponownie prowadzonym postępowaniu ZUS wykonał wskazania dotyczące wyjaśnienia kwestii przedawnienia należności, a do akt sprawy została załączona dokumentacja odzwierciedlająca zdarzenia mające wpływ na bieg terminu przedawnienia, w tym przebieg podejmowanych czynności egzekucyjnych. Organ dokonał analizy zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych skarżącego. Analiza ta doprowadziła organ do uznania, że doszło do częściowego przedawnienia należności składkowych, a zatem wykonano wskazania zawarte w wyrokach WSA w Łodzi o sygn. akt: III SA/Łd 11/22 oraz III SA/Łd 873/22, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Organ stwierdził, że przedawnieniu uległy następujące należności: 06/2010 - 05/2011, 07/2011 - 10/2011, 03/2012 - 05/2012 (na FUS), 08/2010 - 05/2011, 07/2011 - 10/2011, 03/2012 - 05/2012 (na FUZ) oraz 03/2012 - 05/2012 (na FP). Ponadto ZUS stwierdził, że przedawnieniu uległo także zobowiązanie skarżącego za okres: 08/2001, 12/2001, 02/2002 - 05/2002 (na FUS) i 01/2001 - 09/2001, 12/2001, 03/2002 - 05/2002 (na FP) ze względu na brak w aktach sprawy tytułów wykonawczych. Organ ustalił, że pozostałe należności z tytułu składek wskazane w sentencji decyzji są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Organ, po odwołaniu się do treści przepisów dotyczących przedawnienia należności składkowych, wskazał szczegółowo (w tabeli) bieg przedawnienia w stosunku do poszczególnych należności. Nadto, sąd w uzasadnieniu wyroku zapadłego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 687/23 zaznaczył, że zgodnie z zaleceniami sądu zawartymi w uzasadnieniach poprzednio wydanych wyroków, organ po ustaleniu, że zaległości skarżącego nie uległy przedawnieniu miał przystąpić do rozważania, czy wystąpiły przesłanki ich umorzenia. W ocenie sądu ZUS naruszył jednak przepisy postępowania w zakresie wyczerpującego zbadania przesłanek umorzenia należności w oparciu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zdaniem sądu organ pobieżnie ocenił przesłankę wynikającą z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a więc sytuację finansową skarżącego w odniesieniu do możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych w kontekście osiąganego dochodu. Sprawa wróciła do ZUS, który decyzją z 26 lipca 2024 r. odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 30 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 684/24, uchylił zaskarżoną doń decyzję ZUS z 26 lipca 2024 r., stwierdzając, że ocena prawidłowości ustaleń faktycznych organu administracji w zakresie przedawnienia należności zawarta w wyroku z 13 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 687/23 odnosiła się do decyzji organu administracji z 1 września 2023 r. i z uwagi na czas jaki upłynął do wydania zaskarżonej decyzji, tj. do 26 lipca 2024 r., (a więc ponad 11 miesięcy) konieczne było ponowne zweryfikowanie tych ustaleń. Zatem, jak wskazał sąd, organ ponownie rozpoznając sprawę powinien był w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, które należności, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, tj. na 26 lipca 2024 r., nie uległy przedawnieniu i jaka jest ich wysokość. Co więcej w ocenie sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji niewystarczająco wykazano, czy należności, których dotyczy zaskarżona decyzja, nie uległy przedawnieniu. Sąd stwierdził też, że obowiązkiem organu było przedstawienie, w sposób szczegółowy w odniesieniu do każdej z należności, kiedy (w jakiej dacie) nastąpiło zawieszenie biegu postępowania z uwagi na podjęcie przez organ czynności zmierzających do wyegzekwowania należności z tytułu składek, określonych w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., o której skarżący został powiadomiony, tj. kiedy wystawiono tytuły wykonawcze dotyczące poszczególnych należności i kiedy je doręczono skarżącemu, kiedy dokonano zajęć składników majątkowych (np. rachunków bankowych) i kiedy skarżący został o tym zawiadomiony. Zdaniem sądu organ powinien również precyzyjnie wskazać kiedy (w jakiej dacie) ustało zawieszenie biegu przedawnienia w odniesieniu do każdej z należności oraz jaki okres czasu biegu terminu przedawnienia upłynął do jego zawieszenia (tj. ile lat, miesięcy, dni), jaki okres czasu trwało zawieszenie biegu terminu przedawnienia (tj. ile lat, miesięcy, dni) oraz jaki okres czasu pozostał do upływu terminu przedawnienia (tj. ile lat, miesięcy, dni). Zdaniem sądu rozważania organu powinny obejmować w tym zakresie szczegółowe wyliczenia. Obowiązkiem organu było też – zgodnie z wytycznymi sądu - dokładne ustalenie i przedstawienie w uzasadnieniu decyzji daty początkowej, od której liczony jest bieg terminu przedawnienia w odniesieniu do konkretnych należności będących przedmiotem postępowania oraz zdarzeń, które w odniesieniu do konkretnych należności mogły mieć wpływ na przedłużenie terminu przedawnienia i o jaki konkretnie okres czasu termin ten uległ przedłużeniu. W uzasadnieniu decyzji należało też - zdaniem sądu - precyzyjnie wskazać podstawę poczynionych ustaleń faktycznych. Same zaś ustalenia organu powinny zostać poparte zgromadzonymi w aktach sprawy odpowiednimi dokumentami aby umożliwić tak skarżącemu, jak i sądowi zapoznanie się z nimi i ich weryfikację. Istotne wątpliwości wzbudziła też, w ocenie sądu, wysokość określonych w zaskarżonej decyzji należnych odsetek. Nadto sąd zwrócił uwagę i na to, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ogóle nie przedstawił dotychczasowych wydatków egzekucyjnych. W konsekwencji tego nie sposób – zdaniem sądu - ocenić, czy zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. Co więcej sąd wskazał, że organ pominął w ogóle zagadnienie, czy egzekucja prowadzona wobec skarżącego pozwoli na uzyskanie kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne. Sprawa wróciła do ZUS, który powołaną na wstępie decyzją z 20 czerwca 2025 r. odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 66 317,41 zł. Organ ustalił, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego nie pracuje on zarobkowo i nie posiada dochodu z innych źródeł. Otrzymuje emeryturę w kwocie 2 897,61 zł oraz korzysta z pomocy rodziny, syna i znajomych (ale kwoty tej pomocy są różne). Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej, jest osobą rozwiedzioną i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Organ ustalił także, że z pobieranego przez skarżącego świadczenia emerytalnego dokonywane są potrącenia na rzecz ZUS w kwocie 721,90 zł miesięcznie, a więc do wypłaty pozostaje kwota 1 858,83 zł. Zwrócono też uwagę na określone przez stronę stałe wydatki związane z utrzymaniem w tym: z tytułu miesięcznych opłat (czynsz, bez opłat eksploatacyjnych) - 64 zł z tytułu podatku rolnego; opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz, woda, węgiel, itp.) - 838 zł; koszty związane z leczeniem (wykup leków, badania, wizyty lekarskie) – 300 zł; inne (telefon, internet, itp.) -115 zł. Ustalono też, że poza zadłużeniem z tytułu zaległych składek skarżący posiada zobowiązania pieniężne u osób fizycznych za okres 02/2023 - 03/2025 w kwocie 9 000 zł, przy czym jak wskazał on miesięczna kwota spłaty jest różna. Ponadto skarżący oświadczył, że nie posiada majątku nieruchomego, ruchomości, praw majątkowych czy wierzytelności. Organ ustalił także, że skarżący nie figuruje jako właściciel nieruchomości. Na nazwisko skarżącego zarejestrowany jest samochód osobowy Honda Civic z 1997 r. - w toku prowadzonego postępowania skarżący wyjaśnił jednak, że pojazd ten został oddany pod zastaw kredytu i sprzedany firmie skupującej długi. Zaznaczono też, że w części oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej poświęconej prognozie poprawy sytuacji materialnej strona wskazała, iż jej sytuacja zdrowotna i finansowa nie daje perspektywy poprawy, jest wprost przeciwnie, ponieważ syn skarżącego nie będzie mógł wspierać go finansowo, ze względu na konieczność udzielenia wsparcia swoim uczącym się dzieciom (wnuczka będzie studiowała w Barcelonie co wiąże się z intensywną nauką języka hiszpańskiego - pobiera lekcje, jak i wynajmem kwatery, której koszt to 500 euro; z kolei wnuk zaczyna studia). W toku postępowania skarżący powołał się na problemy zdrowotne i przedłożył dokumentację medyczną. Organ zaznaczył też, że w stosunku do skarżącego było prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł., które zostało umorzone postanowieniami z 31 maja 2017 r. Z dokumentów wynika, że w czasie prowadzonego postępowania kilkukrotnie dokonywano zajęć rachunków bankowych, które okazały się nieskuteczne. 15 maja 2014 r. zajęto wynagrodzenie za pracę jednak w odpowiedzi na takowe od pracodawcy uzyskano informację, że skarżący był zatrudniony na 1/4 etatu i pobierał wynagrodzenie w kwocie gwarantowanej. Ustalono także, że skarżący nie posiadał majątku ruchomego, z którego można prowadzić skuteczną egzekucję. Stan majątkowy potwierdzały składane zeznania podatkowe, zgodnie z którymi dochód w przeliczeniu na miesiąc nie przekraczał wówczas kwoty minimalnego miesięcznego wynagrodzenia, co w obliczu jej ustanowienia jako ustawowo wolnej od egzekucji, stanowi środki niezbędne do funkcjonowania i uniemożliwia regulowanie zaległości. Z uwagi na powyższe ustalenia Dyrektor I Oddziału ZUS w Łodzi postanowieniem z 20 czerwca 2017 r. również umorzył prowadzone wobec strony postępowanie egzekucyjne. Niemniej jednak następnie Dyrektor I Oddziału ZUS w Łodzi ponownie wdrożył w stosunku do strony skarżącej przymusowe dochodzenie należności. Za okres od 26 marca 2025 r. do 30 maja 2025 r. została wyegzekwowana kwota 2 849,96 zł. W okresie od 15 czerwca 2021 r. do 19 marca 2025 r. na koncie płatnika składek zaksięgowano wpłaty egzekucyjne w łącznej kwocie 26 682,54 zł. Organ wyjaśnił też, że odsetki naliczane są na dzień wpływu pierwszego wniosku o umorzenie, tj. w tym przypadku 11 czerwca 2021 r. Wpłaty dokonane w dniu i po dniu wpływu wniosku (tj. 11 czerwca 2021 r. i później) nie są uwzględnione w wykazanym stanie należności (tj. w sentencji decyzji). Zatem, jak wskazał ZUS, w sytuacji złożenia przez osobę zobowiązaną wniosku o umorzenie zaległości, odsetki od zaległych składek nalicza się na dzień wpływu wniosku do ZUS, tj. w przypadku strony 11 czerwca 2021 r., a stan należności wykazany jest na dzień wpływu wniosku do ZUS bez uwzględniania wpłat (zarówno własnych jak i egzekucyjnych) dokonanych w dniu i po dniu wpływu wniosku o umorzenie. Organ określił następnie w formie tabeli szczegółowe rozliczenie wpłat egzekucyjnych od 15 czerwca 2021 r. do 19 lutego 2024 r., od 19 marca 2024 r. do 19 marca 2025 r., i określił ich wysokość na kwotę 8 933,02 zł. Co więcej, ZUS przedstawił również zestawienie zadłużenia na koncie skarżącego, według stanu na dzień 18 kwietnia 2025 r., pomniejszone o wpłaty egzekucyjne dokonane w okresie od 15 czerwca 2021 r. do 19 lutego 2025 r. w łącznej kwocie 25 960,64 zł. Następnie ZUS powołał przepisy regulujące termin przedawnienia i dokonał analizy zawieszenia biegu terminu przedawnienia w kontekście daty wszczęcia postępowania (od daty wydania decyzji o zadłużeniu) uznając, że przedawnieniu uległy następujące należności: 06/2010 - 05/2011, 07/2011 - 10/2011, 03/2012 - 05/2012 (na FUS), 08/2010 - 05/2011, 07/2011 - 10/2011, 03/2012 - 05/2012 (na FUZ) oraz 03/2012 - 05/2012 (na FP). Ponadto przedawnieniu uległo także zobowiązanie za okres: 08/2001, 12/2001, 02/2002 - 05/2002 (na FUS) i 01/2001 - 09/2001, 12/2001, 03/2002 - 05/2002 (na FP). Dalej organ ten zaznaczył, że pozostałe należności z tytułu składek są wymagalne i nie uległy przedawnieniu - przedstawił on też bardzo szczegółowo, w odniesieniu do należności za kolejne okresy, podjęte w sprawie czynności – zgodnie ze wskazówkami sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku tutejszego sądu z dnia 30 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 684/24. Organ dokonał też szczegółowych ustaleń w zakresie dat doręczenia wskazanych w decyzji tytułów wykonawczych. Nadto wyjaśnił, że wniosek strony skarżącej został rozpoznany w oparciu o art. 28 ust. 3 i 3a ustawy u.s.u.s. Przytaczając następnie brzemiennie przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę wydanej decyzji, ZUS wyjaśnił, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie wykazała okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem zobowiązania na podstawie przepisów art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. W stosunku do strony nie było prowadzone postępowanie upadłościowe. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4b i 4 c nie zachodzą w stosunku do zadłużenia skarżącego. Z przyczyn oczywistych nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1. Zobowiązanie skarżącego przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a również nie zachodzi. Strona zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący pobiera świadczenie emerytalne, z którego dokonywane są potrącenia na rzecz ZUS w kwocie 721,90 zł miesięcznie (do wypłaty pozostaje 1 858,83 zł). ZUS wskazał też, że w stosunku do strony było prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł., które zostało umorzone postanowieniami z 31 maja 2017 r. W czasie prowadzonego postępowania kilkukrotnie dokonywano zajęć rachunków bankowych, które okazały się nieskuteczne. Zajęto też, 15 maja 2014 r., wynagrodzenie za pracę, niemniej jednak ustalono, że skarżący był zatrudniony na 1/4 etatu i pobierał wynagrodzenie w kwocie gwarantowanej. Ustalono także, że skarżący nie posiadał majątku ruchomego, z którego można prowadzić skuteczną egzekucję. Stan majątkowy potwierdzały składane zeznania podatkowe, zgodnie z którymi dochód w przeliczeniu na miesiąc nie przekraczał kwoty minimalnego miesięcznego wynagrodzenia, co w obliczu jej ustanowienia jako ustawowo wolnej od egzekucji, stanowi środki niezbędne do funkcjonowania i uniemożliwia regulowanie zaległości. Z uwagi na powyższe ustalenia Dyrektor I Oddziału ZUS w Łodzi postanowieniem z 20 czerwca 2017 r. również umorzył prowadzone wobec strony postępowanie egzekucyjne. Organ wskazał dalej, że po wydanym postanowieniu sytuacja materialna strony zmieniła się, a co za tym idzie Dyrektor I Oddziału ZUS w Łodzi ponownie wdrożył względem skarżącego egzekucję. ZUS ustalił bowiem, że aktualnie strona uzyskuje dochód z tytułu świadczenia emerytalnego, z którego jest prowadzone skuteczne postępowanie egzekucyjne. Za okres od 26 marca 2025 r. do 30 maja 2025 r. została wyegzekwowana kwota 2 849,96 zł. Ponadto w okresie od 15 czerwca 2021 r. do 19 marca 2025 r. na konto wpłynęły wpłaty egzekucyjne w łącznej kwocie 26 682,54 zł. Nie nastąpiło definitywne stwierdzenie braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. ZUS zauważył, że dotychczas powstałe (tj. do dnia wpływu wniosku i po dniu wpływu wniosku) i pozostające do uregulowania koszty egzekucyjne wynoszą łącznie: 2 300,53 zł (w tym: opłata manipulacyjna 618,90 zł, opłata za czynności egzekucyjne 1 385,20 zł, wydatki egzekucyjne 10,88 zł, opłata egzekucyjna 285,55 zł). Biorąc pod uwagę egzekucję skierowaną do świadczenia emerytalnego oraz comiesięczne wpływy z tego tytułu, w ocenie ZUS, brak jest podstaw do stwierdzenia, że w ramach przymusowego dochodzenia należności nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zatem zdaniem ZUS wykluczeniu podlegają przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6. Organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., stąd umorzenie należności na ich podstawie jest niemożliwe. Organ, wskazując następnie na brzmienie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (w którym określono przesłanki umożliwiające pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie) stwierdził, że nie znajduje przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek wskazanych w sentencji decyzji. Organ uwzględnił również i to, że skarżący powołał się na sytuację zdrowotną (skarżący podniósł bowiem, że: choruje na prostatę, coraz częstsze bóle kręgosłupa, nadciśnienie tętnicze, bezsenność i depresję, pojawiła się również większa dawka cukru we krwi, drżenie rąk; poddanie się operacji kręgosłupa, ze względu na brak opieki jest niemożliwe, a ciągłe spory z ZUS nie pomagają zdrowiu; był hospitalizowany z uwagi na arytmię serca oraz nie pracuje z powodu nasilenia się bólu kręgosłupa. Wizyty prywatne u neurologa nie dają spodziewanych efektów, drętwienie prawej stopy powoduje dodatkowo bezsenność, która osłabia organizm, prowadzi do depresji i braku chęci do życia. Wyniki badań pogarszają się - ostatnie badanie PSA prostaty z marca 2022 r. potwierdziło, że choroba nie ustępuje, a wręcz odwrotnie - cały czas obecny jest stan zapalny. W piśmie z 12 lipca 2024 r. skarżący oświadczył, że obecnie nasiliły się bóle rwy kulszowej, które powodują brak możliwości swobodnego poruszania się, co zmusza stronę do pozostawania w domu). Wobec powyższego ZUS wyjaśnił, że nie lekceważy problemów zdrowotnych skarżącego, podchodząc do nich ze zrozumieniem, jednak dla spełnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, do umorzenia należności nie jest wystarczająca przewlekła choroba zobowiązanego, czy konieczność sprawowania opieki nad przewlekłe chorym członkiem rodziny. Podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek, nie jest bowiem sam fakt zaistnienia choroby, a jedynie trudny stan majątkowy będący efektem (następstwem) choroby. Przy czym, za trudny stan majątkowy uznać należy sytuację, w której opłacenie zaległości spowodowałoby po stronie zobowiązanego niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Organ wskazał, że niezależnie od powoływanych problemów zdrowotnych skarżący uzyskuje stały dochód w postaci pobieranego świadczenia emerytalnego, które stanowi źródło stopniowej spłaty zaległych składek ZUS. Dalej, odnosząc się do ugruntowanego orzecznictwa, ZUS wyjaśnił, że w przypadku gdy zobowiązany mimo istnienia choroby uzyskuje dochody, wspomniana podstawa umorzenia nie ma zastosowania. Zatem, w kontekście powyższego, brak jest zdaniem organu podstaw do stwierdzenia, że sytuacja zdrowotna uniemożliwia lub ogranicza pozyskiwanie przez skarżącego dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia wobec ZUS. Organ stwierdził też, że również przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma zastosowania w sprawie ponieważ strona nie prowadzi działalności gospodarczej. ZUS rozważył również, na podstawie posiadanych informacji, możliwość umorzenia należności z uwagi na trudną sytuację finansową, która w przypadku konieczności opłacenia zadłużenia pozbawiałaby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (tj. przesłankę, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Organ wskazał, że strona pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 2 887,61 zł. Ze świadczenia dokonywane są potrącenia na rzecz ZUS w kwocie 721,90 zł miesięcznie, do wypłaty pozostaje 1 858,83 zł, a skarżący jest osobą rozwiedzioną i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W świetle powyższego organ wskazał, iż podstawowym wskaźnikiem służącym do oceny sytuacji materialnej osoby zobowiązanej jest kwota określająca minimum socjalne. Zgodnie z danymi Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych minimum socjalne w 2024 r. (dane za IV kwartał 2024 roku) dla 1 osobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi 1 834,68 zł. Wobec powyższego ZUS wskazał, iż miesięczny dochód skarżącego nawet po dokonanych potrąceniach jest wyższy od wskazanej kwoty minimum socjalnego, w związku z tym ZUS stwierdził, że nie ma podstaw do uznania, że w przedmiotowej sprawie występuje stan ubóstwa. Organ podkreślił również, że strona uzyskuje wsparcie od syna, rodziny i znajomych, zaś przepisy prawa rodzinnego nakładają na najbliższą rodzinę obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członkowi rodziny. Zaznaczono też, że należności objęte są przymusowym dochodzeniem, a w ocenie ZUS kontynuacja postępowania egzekucyjnego nie zagrozi egzystencji strony skarżącej ze względu na ustawowe ograniczenia w egzekucji, które są wyrazem zasady ochrony dłużnika w procesie dochodzenia należności pieniężnych. Podkreślono przy tym, że wysokość potrąceń, jaka może być dokonywana ze świadczenia emerytalnego oznacza, że w przypadku strony nie zachodzi obawa zagrożenia egzystencji. W ocenie organu nie można stwierdzić, że problemy finansowe strony pogłębiają się - skarżący pobiera świadczenie emerytalne, które przyznane jest na stałe, bez względu na stan zdrowia i podlega corocznej waloryzacji. Co więcej, od dnia wpływu wniosku do teraz wysokość pobieranego świadczenia wzrosła z kwoty 1 929,17 zł, po potrąceniach w wysokości 482,29 zł, do kwoty 2 887,61 zł przy potrąceniach w kwocie 721,90 zł, do wypłaty 1 858,83 zł, przy równoczesnym wzroście kwoty minimum socjalnego (z 1 253,13 zł za IV kwartał 2020 r. obowiązującym na dzień wydania decyzji z 12 sierpnia 2021 r. do 1 834,68 zł za IV kwartał 2024 r.). Mając na uwadze powyższe ZUS dostrzega możliwość wyegzekwowania zadłużenia w formie prowadzonej egzekucji lub spłaty np. w układzie ratalnym, co nie pozbawi skarżącego możliwości zaspokajania potrzeb życiowych. ZUS stwierdził też, że umorzenie należności na obecnym etapie byłoby działaniem przedwczesnym i nieuzasadnionym. Zaznaczył przy tym, że nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, że mimo powoływanych problemów finansowych skarżący spłaca zobowiązania pieniężne wobec osób fizycznych. Organ wskazał również, że korzystanie przez stronę z systemu ubezpieczeń społecznych czy z ubezpieczenia zdrowotnego i jednoczesne nieregulowanie zaległości w odprowadzaniu składek, narusza interes społeczny i uderza w solidarność ubezpieczonych, albowiem osoba z jednej strony korzysta ze świadczeń a poprzez zaległości składkowe nie dokłada się w pełni do systemu, z którego mają korzystać pozostali. Z uwagi na szczególny zakres świadczonych usług i odpowiedzialności za środki wpływające do budżetu państwa ZUS zobowiązany jest do rozpatrywania tego typu spraw ze szczególną ostrożnością, ponieważ przedmiotem podlegającym decyzji są należności publicznoprawne. ZUS zauważył również, że płatnik zobligowany jest do składania poprawnych dokumentów oraz dokonywania terminowych wpłat, a co więcej każda osoba prowadząca działalność powinna zapoznać się z uregulowaniami prawnymi jeszcze przed rozpoczęciem działalności gospodarczej oraz śledzić na bieżąco obowiązujące przepisy i ich zmiany. Ponoszenie konsekwencji braku znajomości uregulowań prawnych związanych z prowadzeniem działalności jest rzeczą oczywistą i społecznie uzasadnioną. Ponadto analiza konta strony wykazała, że zaległości powstawały sukcesywnie przez lata. Równocześnie ZUS zwrócił uwagę na to, że z chwilą, gdy skarżący stwierdził, że dochody uzyskiwane z działalności nie są wystarczające na opłacenie należności składkowych, mógł już wówczas podjąć kroki mające na celu zmniejszenie długu. Jedną z takich możliwości była likwidacja lub czasowe zawieszenie działalności gospodarczej przynoszącej straty, co miałoby na celu nie powiększanie zobowiązań. Organ stwierdził także, że nie bez znaczenia jest fakt, że szansę na wyjście z zadłużenia dała też stronie ustawa z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551). ZUS wskazał przy tym, że decyzją z 3 czerwca 2014 r. (odebraną przez stronę 6 czerwca 2014 r.) określił, że umorzeniu na podstawie tej ustawy będą podlegały należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy w łącznej kwocie 42 439,59 zł (w tym należność główna 16 089,19 zł), ale warunkiem umorzenia była spłata należności niepodlegających umorzeniu. Niemniej jednak w związku z nieuregulowaniem należności niepodlegających umorzeniu na podstawie wskazanej ustawy decyzją z 21 sierpnia 2015 r. (dwukrotnie awizowaną i uznaną za doręczoną 9 września 2015 r.) ZUS odmówił umorzenia należności. Organ wskazał też, że odmowa umorzenia powstałych zaległości nie nakłada na stronę żadnych dodatkowych obowiązków, które nie ciążyły na niej do tej pory i których nałożenie spowodowałoby pogorszenie jej obecnej sytuacji materialnej i osobistej. Rozstrzygnięcie ZUS odmawia natomiast przyznania "przywileju" polegającego na zwolnieniu z obowiązku opłacania składek. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżył powyżej wskazaną decyzję ZUS z 20 czerwca 2025 r. w całości, zarzucając jej: 1) obrazę przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i w szczególności ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez niezastosowanie i niedokonanie umorzenia składek wskazanych i opisanych w zaskarżonej decyzji w stosunku do strony pomimo zaistnienia przesłanek pozytywnego rozpoznania wniosku w całości; b) § 3 pkt. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz.U. Nr 141, poz. 1365) poprzez niezastosowanie, pomimo zaistnienia przesłanek pozytywnego rozpoznania wniosku w całości; 2) rażącą obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy a to: a) stosowanych odpowiednio poprzez art. 123 u.s.u.s. - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez ZUS po raz kolejny wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy dotyczącego sytuacji majątkowej osobistej i zdrowotnej skarżącego jak również poprzez błędne przyjęcie, że wiek skarżącego, jego stan zdrowia oraz jego stan majątkowy nie stanowią uzasadnionego przypadku umorzenia należności składowych; b) art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez organ do oceny prawnej i wskazań wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w zakresie oceny sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego - w wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r. (sygn. akt III SA/Łd 11/22), w wyroku z dnia 26 kwietnia 2023 r. (sygn. akt III SA/Łd 873/22), w wyroku z dnia 13 marca 2024 r. (sygn. akt III SA/Łd 687/23); oraz w wyroku z dnia 30 stycznia 2025 r. (sygn. akt III SA/Łd 684/24). W oparciu o wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z 20 czerwca 2025 r. w całości i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania i załatwienia, zgodnie z interesem prawnym strony; zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego. W przypadku stwierdzenia, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, skarżący wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji administracyjnych. Ponadto strona wniosła o załączenie akt spraw oznaczonych sygnaturami: III SA/Łd 11/22, III SA/Łd 873/22, III SA/Łd 687/23 oraz III SA/Łd 684/24 w tym także dokumentacji dowodowej uzupełniająco zgromadzonej na podstawie art. 106 § 3 ppsa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na terminie rozprawy 27 listopada 2025 r. skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, podtrzymał swoje stanowisko procesowe. Skarżący wskazał, że jest osobą samotną i starał się spłacać zadłużenia w oparciu o pomoc pieniężną syna. Strona korzysta z pomocy finansowej syna i rodziny. Postanowieniem wydanym na rozprawie 27 listopada 2025 r. sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek dowodowy strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola, według powyższych kryteriów, nie wykazała, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – dalej: "u.s.u.s." - sformułowana została zasada, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Z kolei w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca zdefiniował sytuacje, w których organ może uznać, że zachodzi całkowita nieściągalność należności wskazanych w ust. 2. Jak bowiem stanowi art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z 28 lutego 2023 r. Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jednakże, zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności według zasad określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s., tj. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Wskazać przy tym należy, że przedstawione powyżej reżimy prawne umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 28 ust. 2 i art. 28 ust. 3a u.s.u.s., nie są od siebie niezależne i oderwane. W przepisie art. 28 ust. 2 - 3 u.s.u.s. uregulowane zostały podstawowe kwestie w zakresie umorzenia należności z tytułu składek oraz przypadki ich całkowitej nieściągalności. Z kolei art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dotyczy kwestii umarzania należności ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne. Oba reżimy prawne umarzania należności z tytułu tych składek nawiązują jednak do siebie, co wynika z takich sformułowań, jak: "z zastrzeżeniem ust. 3a" oraz "(...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności". Przypadki całkowitej nieściągalności uregulowane zostały wyczerpująco w powołanym wyżej art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Z uwagi zatem na użyty w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "pomimo braku ich całkowitej nieściągalności" uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od ich całkowitej nieściągalności dotyczy także ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne. W konsekwencji oznacza to zatem, że przy umarzaniu nieopłaconych przez te podmioty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zastosowanie będzie miał wymóg wystąpienia precyzyjnie określonych przesłanek całkowitej nieściągalności, a w sytuacji ich niewystąpienia sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy podlegać będzie ocenie organu z punktu widzenia przesłanek określonych w przywołanym powyżej rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365) – dalej również: "rozporządzenie", wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. Zgodnie z treścią § 3 wskazanego powyżej rozporządzenia, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z przywołanych regulacji wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, mimo braku ich całkowitej nieściągalności, podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w powołanym wyżej art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "należności z tytułu składek (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane". Oznacza to zatem, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny (por. np. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, Lex/el nr 368197, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 584/09, opubl. w: CBOSA na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić przy tym należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w tym także ubezpieczenie zdrowotne, ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy, ocenia czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. lub w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Stwierdzenie, że okoliczności ustalone w sprawie nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości wyklucza możliwość wydania pozytywnego rozstrzygnięcia. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem wskazanych należności. Podkreślić jednak należy, że nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Odmawiając w takiej sytuacji umorzenia zaległości organ działa w zakresie przyznanego mu uznania administracyjnego. W kontekście przesłanek określonych w powołanym wyżej § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia szczególne znaczenie ma wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. A zatem strona w treści złożonego wniosku o umorzenie należności, a następnie w toku postępowania powinna wskazać konkretne okoliczności, które będą przemawiały za zastosowaniem wobec niej instytucji umorzenia. Następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w toku postępowania, powinien wnikliwie ustalić istnienie (lub brak) takich okoliczności, podejmując w tym zakresie, o ile jest to możliwe, także działania z urzędu, niezależnie od informacji uzyskanych od wnioskodawcy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 k.p.a. Oczywiste jest jednak, że w toku takiego postępowania, to głównie na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek umorzenia, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę w § 3 ust. 1 rozporządzenia zwrot: "jeżeli zobowiązany wykaże". Wszakże to wnioskodawca, a nie organ, ma pełną wiedzę o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej, osobistej i o przeszkodach w spłacie zadłużenia. Zaznaczyć należy, że uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na podstawie art. 28 ust. 3a w związku z § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym bowiem zakresie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego zasadami oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega kontroli sądu administracyjnego, a więc sąd ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (tj. do tego, czy umorzyć należności, czy też odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Wybór tej konsekwencji prawnej, to właśnie drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W niniejszym przypadku - co należy podkreślić - sprawa umorzenia stronie skarżącej należności z tytułu składek była już czterokrotnie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który: wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2022 r. (sygn. akt III SA/Łd 11/22) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję ZUS; wyrokiem z dnia z 26 kwietnia 2023 r. (sygn. III SA/Łd 873/22) uchylił decyzje I i II instancji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W wymienionych wyrokach WSA w Łodzi uznał, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim nie została wyjaśniona kwestia przedawnienia należności składkowych. Kolejnym wyrokiem z dnia 13 marca 2024 r. (sygn. akt III SA/Łd 687/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylając zaskarżoną doń decyzję ZUS uznał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ ten wykonał wskazania dotyczące zbadania kwestii przedawnienia należności albowiem do akt sprawy została załączona dokumentacja odzwierciedlająca zdarzenia mające wpływ na bieg terminu przedawnienia, w tym przebieg podejmowanych czynności egzekucyjnych. Podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji była natomiast zbyt pobieżnie dokonana przez organ ocena przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a więc sytuacja finansowa strony skarżącej w kontekście możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych w świetle osiąganego dochodu. Organ nie uwzględnił również wieku skarżącego, a także jego schorzeń w zestawieniu z jego możliwościami płatniczymi, a także błędnie ustalił minimum socjalne, dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego. Następnie wyrokiem z dnia 30 stycznia 2025 r., (sygn. akt III SA/Łd 684/24) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną doń decyzję stwierdzając, że ocena prawidłowości ustaleń faktycznych organu administracji w zakresie przedawnienia należności zawarta w wyroku z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 687/23 odnosiła się do decyzji organu z 1 września 2023 r. i z uwagi na czas jaki upłynął do wydania zaskarżonej wówczas do sądu decyzji, tj. do 26 lipca 2024 r. (tj. ponad 11 miesięcy) konieczne było ponowne zweryfikowanie tych ustaleń. W ocenie sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji niewystarczająco wykazano, czy należności, których dotyczy zaskarżona decyzja nie uległy przedawnieniu. Sąd uznał także, że istotne wątpliwości wzbudza wysokość określonych w zaskarżonej decyzji należnych odsetek - w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie zawarł w tym zakresie żadnych rozważań. Nadto, zdaniem sądu organ nie przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ogóle dotychczasowych wydatków egzekucyjnych. Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. np. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r., sygn. akt II SA 1560/97, Lex/el nr 41916). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Zgodnie z poglądem prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. chociażby wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12, Lex/el nr 1487724) przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż rolą sądu obecnie kontrolującego zaskarżoną doń decyzję z 20 czerwca 2025 r. jest ponowna ocena wydanego w sprawie rozstrzygnięcia ZUS z uwzględnieniem wskazań i oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Łodzi z dnia 30 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 684/24. W tym zakresie, a więc oceniając zastosowanie się przez organ do zaleceń WSA zawartych w poprzednio wydanym w niniejszej sprawie wyroku, zdaniem sądu kontrolującego zaskarżoną obecnie decyzję z 20 czerwca 2025 r., organ zalecenia te w pełni zrealizował. W ocenie sądu, w ponownie prowadzonym postępowaniu ZUS wykonał wskazania dotyczące przedawnienia należności. Do akt sprawy załączona została dokumentacja odzwierciedlająca zdarzenia mające wpływ na bieg terminu przedawnienia, w tym przebieg podejmowanych czynności egzekucyjnych. Organ dokonał niezwykle szczegółowej analizy zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych strony skarżącej. Powyższa analiza doprowadziła organ do uznania, że doszło do częściowego przedawnienia należności składkowych, a zatem w pełni wykonał on wskazania zawarte w wyrokach WSA w Łodzi w sprawach o sygn. akt: III SA/Łd 11/22; III SA/Łd 873/22; III SA/Łd 687/23 oraz III SA/Łd 684/24. Organ zasadnie stwierdził, że przedawnieniu uległy następujące należności: 06/2010 - 05/2011, 07/2011 - 10/2011, 03/2012 - 05/2012 (na FUS), 08/2010 - 05/2011, 07/2011 -10/2011, 03/2012 - 05/2012 (na FUZ) oraz 03/2012 - 05/2012 (na FP). Ponadto ZUS stwierdził, że przedawnieniu uległo także zobowiązanie za okres: 08/2001, 12/2001, 02/2002 - 05/2002 (na FUS) i 01/2001 - 09/2001, 12/2001, 03/2002 - 05/2002 (na FP) ze względu na brak w aktach tytułów wykonawczych. Organ ustalił również, że pozostałe należności z tytułu składek wykazane w sentencji decyzji są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odwołał się do treści przepisów dotyczących przedawnienia należności składkowych i szczegółowo, w tabeli, wskazał bieg przedawnienia w stosunku do poszczególnych należności, naliczane odsetki, a także rozliczenie wpłat egzekucyjnych oraz ich wysokość. Wobec powyższego sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę stwierdził, że organ w pełni wykonał zalecenia tutejszego sądu wyrażone w wyroku z dnia 30 stycznia 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 684/24, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w pełni odpowiada prawu. Sąd zauważa przy tym, iż po wydaniu przez sądy administracyjne prawomocnych wyroków w niniejszej sprawie, nie miała miejsca zmiana prawa na podstawie którego rozpoznano sprawę. W ocenie sądu nie zmieniły się również okoliczności faktyczne sprawy. Jednym słowem po wydaniu wskazanych orzeczeń sądowych nie zaistniały jakiekolwiek nowe istotne okoliczności, które pozwalałyby na uznanie, iż ustało związanie powyższymi wyrokami w rozumieniu art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Organ stosując się do oceny prawnej i zaleceń co do dalszego postępowania, całokształtu zgromadzonego materiału, prawidłowo i rzetelnie rozstrzygnął o całości sprawy w zakresie wszystkich składek objętych tą decyzją. Organ dokonał również wyczerpujących ustaleń w zakresie stanu faktycznego, przede wszystkim dochodów i wydatków skarżącego oraz jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Organ podejmując decyzję uwzględnił przy tym nie tylko wytyczne sądu zawarte w wyroku z 30 stycznia 2025 r. (sygn. akt III SA/Łd 684/24) ale także wynikające z wyroku WSA w Łodzi z dnia 13 marca 2024 r. (sygn. akt III SA/Łd 687/23), w szczególności dotyczące wieku, stanu zdrowia i możliwości płatniczych strony skarżącej, również w kontekście minimum socjalnego według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego w roku 2024 (dane z IV kwartału). Przede wszystkim zaznaczyć należy, iż poza sporem pozostaje okoliczność, że w sprawie prawidłowo ustalono, iż nie wystąpiła całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s., co zostało przesądzone przez WSA w Łodzi w uprzednio wydanych wyrokach, a zatem podstawą umorzenia mogły być jedynie przepisy art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Sąd uznaje za prawidłową, dokonaną przez organ analizę stanu faktycznego i wyprowadzoną na jego tle ocenę prawną przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 rozporządzenia. Wskazać należy, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w tym dowody przedłożone przez stronę, nie wskazywały na wystąpienie przesłanki związanej z poniesieniem strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Trafnie organ przyjął, że zaległości objęte zaskarżoną decyzją powstały wskutek niewywiązywania się skarżącego z obowiązków nałożonych nań przepisami prawa, a nie wskutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Opłacanie składek w sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej jest bowiem ustawowym obowiązkiem płatnika składek, a brak możliwości ich zaspokojenia, nie może być argumentem przemawiającym za umorzeniem. Zgodzić się także należy z argumentacją organu w kwestii niespełnienia przez skarżącego przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Organ nie negował problemów zdrowotnych skarżącego ale stwierdził, że skarżący nie wskazał problemów ze zdrowiem, które wykluczałyby możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Organ słusznie uznał, że niezależnie od powołanych problemów zdrowotnych, skarżący uzyskuje stały dochód w postaci świadczenia emerytalnego, z którego dokonywana jest stopniowa spłata zaległych składek ZUS. Wskazane przez skarżącego problemy zdrowotne mogą być – jak słusznie zauważył ZUS - dodatkowym utrudnieniem w codziennej egzystencji lecz w żadnym razie nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności z tytułu składek, skoro skarżący uzyskuje stały dochód, który stanowi źródło stopniowej spłaty zadłużenia wobec ZUS. W związku z powyższym należy uznać, że nie zachodzą okoliczności wykazane w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W ocenie sądu w ustalonym stanie faktycznym zasadnie organ przyjął także, że § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Przede wszystkim skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej. Organ prawidłowo ustalił, że skarżący pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 2 887,61 zł. Ze świadczenia dokonywane są potrącenia na rzecz ZUS w kwocie 721,90 zł miesięcznie i do wypłaty pozostaje 1 858,83 zł. Uwzględniono też i to, że skarżący jest osobą rozwiedzioną i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Organ zgodnie z danymi Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych prawidłowo ustalił, że minimum socjalne w 2024 r. (dane za IV kwartał 2024 roku) dla 1 osobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi 1 834,68 zł. Tym samym miesięczny dochód skarżącego nawet po dokonanych potrąceniach ze świadczenia emerytalnego jest wyższy od wskazanej kwoty minimum socjalnego. W związku z powyższym organ trafnie uznał, że nie ma podstaw do stwierdzenia, iż w sytuacji skarżącego występuje stan ubóstwa. Na uwagę zasługują przy tym ustalenia organu, że skarżący uzyskuje również wsparcie od syna, rodziny i znajomych, a co więcej jak słusznie wskazuje ZUS, przepisy prawa rodzinnego nakładają na członków najbliższej rodziny strony skarżącej obowiązek alimentacyjny. Skarżący nie korzysta również z żadnych form pomocy społecznej skierowanych do osób znajdujących się w niedostatku. Na marginesie wskazać jedynie należy, że kryterium dochodowe wynikające z ustawy o pomocy społecznej (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2024 r. o pomocy społecznej, tekst jedn. Dz.U. z 2025, poz. 1214 ze zm.) wynosi – dla osoby samotnie gospodarującej 1 010 zł, a co za tym idzie tylko osoby z dochodami poniżej tej kwoty są uprawnione do świadczeń pomocy społecznej. W ocenie sądu pomimo okoliczności mogących świadczyć o niewątpliwie niełatwej sytuacji materialnej strony skarżącej, organ przedstawił okoliczności przemawiające przeciwko uwzględnieniu wniosku o umorzenie. Nie można bowiem stwierdzić, że problemy finansowe strony pogłębiają się. Skarżący pobiera świadczenie emerytalne, które przyznane jest na stałe, bez względu na stan zdrowia i podlega corocznej waloryzacji. Uwadze organu nie umknęło przy tym i to, że od dnia wpływu wniosku wysokość pobieranego przez skarżącego świadczenia wzrosła z kwoty 1 929,17 zł brutto, tj. po potrąceniach w wysokości 482,29 zł, netto 1 138,25 zł do kwoty 2 887,61 zł brutto przy potrąceniach w kwocie 721,90 zł, do wypłaty 1 858,83 zł, przy równoczesnym wzroście kwoty minimum socjalnego (z 1 253,13 zł za IV kwartał 2020 r. obowiązującym na dzień wydania decyzji z 12 sierpnia 2021 r. do 1 834,68 zł za IV kwartał 2024r.). W powyższych okolicznościach faktycznych ZUS słusznie dostrzegł możliwość wyegzekwowania zadłużenia w formie prowadzonej dalszej egzekucji lub spłaty np. w układzie ratalnym, co nie pozbawi skarżącego możliwości zaspokajania potrzeb życiowych. Organ trafnie wskazał przy tym, że korzystanie przez stronę z systemu ubezpieczeń społecznych czy z ubezpieczenia zdrowotnego i jednoczesne nieregulowanie zaległości w odprowadzaniu składek, narusza interes społeczny i uderza w solidarność ubezpieczonych, albowiem skarżący z jednej strony korzysta ze świadczeń a poprzez zaległości składkowe nie dokłada się w pełni do systemu, z którego mają korzystać pozostali. Podkreślenia wymaga przy tym, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s, interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza nakreśloną art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 zasadę równego traktowania ubezpieczonych (por. np. wyroki NSA: z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 99/10 – opubl. w: CBOSA na stronie internetowej: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/060A01B77D i z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 193/14 – opubl. w: CBOSA na stronie internetowej: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/AF6DDEB735). Należy mieć również na uwadze istotę Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, którego celem jest realizacja zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym wypłata świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego oraz wypadkowego (art. 51, art. 52 i art. 54 u.s.u.s.). Ustawowym obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest dochodzenie należności z tytułu składek. Składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata - nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.). Umorzenie należności z tytułu składek oznacza definitywną rezygnację organu z możliwości ich wyegzekwowania. Z tych względów Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zobowiązany do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności. Na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż analiza akt sprawy pozwala uznać, że organ rentowy w sposób wystarczający zebrał dostępny mu materiał dowodowy i dokonał jego prawidłowej oceny. Wyprowadzony z tej oceny wniosek, iż brak jest w niniejszej sprawie podstaw do umorzenia zaległości, nie został skutecznie podważony. Zdaniem sądu, materiał dowodowy dostępny organowi nie dawał podstaw aby uznać, że sytuacja w jakiej znalazł się skarżący jest na tyle wyjątkowa, że uzasadnia uwzględnienie jego wniosku o umorzenie należności ZUS. Organ odnosząc się do argumentów strony prawidłowo uznał zatem, że nie mogą one stanowić podstawy do umorzenia należności. W tym miejscu podkreślić należy, że przy badaniu zaistnienia przesłanek warunkujących umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie są istotne przyczyny powstania zaległości, zawinione czy też subiektywnie niezawinione, które nie zostały przewidziane, jako samodzielna przesłanka umorzenia należności (por. np. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2051/13, Lex/el nr 1624404, a także powołany tam wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 884/08, Lex/el nr 558740). ZUS słusznie stwierdził, że ponoszenie konsekwencji braku znajomości uregulowań prawnych związanych z prowadzeniem działalności jest rzeczą oczywistą i społecznie uzasadnioną. Organ dokonał przy tym analizy konta strony z którego wynika, że zaległości powstawały sukcesywnie przez lata. Wobec powyższego organ trafnie wskazał, iż z chwilą, gdy skarżący stwierdził, że dochody uzyskiwane z działalności nie są wystarczające na opłacenie należności składkowych, mógł już wówczas podjąć kroki mające na celu zmniejszenie długu. Niewątpliwie też, jak słusznie zauważył organ, szansę na wyjście z zadłużenia dała stronie ustawa z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551). Decyzją z 3 czerwca 2014 r. ZUS określił, że umorzeniu na podstawie wskazanej ustawy będą podlegały należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy w łącznej kwocie 42 439,59 zł, a warunkiem umorzenia była spłata należności niepodlegających umorzeniu. Niemniej jednak w związku z nieuregulowaniem należności niepodlegających umorzeniu na podstawie wskazanej ustawy decyzją z 21 sierpnia 2015 r. ZUS odmówił umorzenia należności. Wobec powyższego należało stwierdzić, że zarzuty skargi są niezasadne. Organ przeprowadził wszechstronne postępowanie dowodowe, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Stan faktyczny sprawy, będący podstawą rozstrzygnięcia, nie budzi wątpliwości. Uzasadnienie zaskarżonego do sądu rozstrzygnięcia ZUS odpowiada wymogom ustawowym, zawiera wszechstronną ocenę stanu majątkowego skarżącego i szczegółowo wykazuje dlaczego odmówiono umorzenia należności w oparciu o wszystkie ustawowe przesłanki. Organ prawidłowo przeanalizował sytuację życiową i materialną zobowiązanego oraz podjął decyzję mieszczącą się w pojęciu uznania administracyjnego, wskazując na okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia należności z tytułu składek. Słusznie więc uznano, że brak jest podstaw do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3 i ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Okoliczność, że skarżący nie zgadza się z oceną ZUS dotyczącą jego sytuacji majątkowej i zdrowotnej nie oznacza, że z tej przyczyny decyzja jest wadliwa. Organ ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Reasumując, sąd stwierdza, że zaskarżoną doń decyzję z 20 czerwca 2025 r. ZUS wydał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, oraz – co szczególnie istotne w okolicznościach niniejszej sprawy - stosując się do oceny prawnej i wytycznych sądu zawartych w uprzednio wydanym wyroku z dnia 30 stycznia 2025 r. (sygn. akt III SA/Łd 684/24), ale także w wyroku z 13 marca 2024 r. (sygn. akt III SA/Łd 687/23). Odnosząc się do zawartych w skardze wniosków o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów sąd stwierdził, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wyjaśnić również należy, że w zwrocie "dowody uzupełniające" chodzi o dowody z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. Zaznaczenia wymaga także i to, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami tego postępowania i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Mając to na uwadze sąd stwierdził, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy strona poza wnioskiem o załączenie do niniejszej sprawy akt spraw o sygn.: III SA/Łd 11/22, III SA/Łd 873/22, III SA/Łd 687/23 oraz III SA/Łd 684/24 nie zgłosiła żadnych wniosków dowodowych mających stanowić podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Z tego też względu sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy zawarty w skardze. Mając na uwadze powyższe, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. a.kr