III SA/Łd 636/07

Dnia 7 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 roku sprawy ze skargi G. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi P. N. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Łodzi przy [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącemu z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi P. N. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W dniu [...] roku w P. na ul. A. G. G. kierując samochodem marki [...] nieumyślnie spowodował wypadek drogowy, w którym u kierującego rowerem powstały uszkodzenia ciała, które spowodowały naruszenie czynności lewej kończyny dolnej na czas trwający dłużej niż 7 dni. Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia [...] roku G. G. uznał winnym popełnienia powyższego czynu, wyczerpującego dyspozycję art. 177 § 1 Kodeksu karnego i postępowanie karne wobec oskarżonego warunkowo umorzył na okres dwóch lat próby. Komendant Powiatowy Policji w P. decyzją nr [...] z dnia [...] roku w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 roku Nr 108, poz. 908 ze zm.) skierował G. G. na badania psychologiczne. W dniu [...] roku G. G. odwołał się od powyższej decyzji. Podniósł, że wyrok Sądu Rejonowego w P. nie był skazujący, a wobec tego skierowanie go na badanie psychologiczne jest niezasadne. Dodał, że jest osobą bezrobotną i nie stać go na opłacenie badań. Decyzją nr [...] z dnia [...] roku Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. W uzasadnieniu podał, że okoliczności spowodowania wypadku przez G. G., jak też wina sprawcy nie budzą wątpliwości. Podkreślił związany charakter decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne. Na powyższą decyzję G. G. w dniu [...] roku wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podał, że obowiązek poddania się badaniom psychologicznym jest dla niego zaskoczeniem. Nie stać go na opłacenie badań. Zarzucił organowi, że winien zostać poddany przedmiotowym badaniom w terminie 30 dni od dnia ujawnienia faktu uzasadniającego skierowanie na badania. Termin ten został znacznie przekroczony, ponieważ na badania skierowano go dopiero po upływie 1 roku i 27 dni od dnia [...] roku, kiedy to pokrzywdzony złożył zeznania. W skierowaniu nie podano celu badań. Nadto zaznaczył, że nie został skazany na żadną karę, a postępowanie wobec niego warunkowo umorzono. Pokrzywdzony rowerzysta nie został w ocenie skarżącego ranny, a jedynie niezdolny do pracy na czas powyżej 7 dni; nie wystąpił trwały uszczerbek na zdrowiu. Okoliczność ta wyklucza możliwość skierowania strony na badania psychologiczne. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o dokonanie przez Sąd analizy prawnej materiałów Policji. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] roku Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie podając uzasadnienie tożsame z przedstawionym w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że wyrok Sądu Rejonowego w P. jednoznacznie przesądza o winie skarżącego, natomiast skierowanie na badania nie stanowi dodatkowej kary, lecz jest konsekwencją nawet niezawinionego zachowania uczestnika ruchu drogowego. Gdy chodzi o niedotrzymanie 30 – dniowego terminu, to organ wyjaśnił, że termin ten nie dotyczy przypadku G. G., ponieważ przedmiotowy termin ma zastosowanie jedynie do sytuacji opisanych w art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga G. G. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 p. p. s. a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p. p. s. a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W niniejszej sprawie istota sporu dotyczyła zasadności skierowania skarżącego na badania psychologiczne celem orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Obowiązek poddania się przedmiotowym badaniom regulują punkty 1 - 6 art. 124 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawa o ruchu drogowym (Dz.U. nr 108 z 2005r. poz.908 z późn. zm.). Zgodnie z punktem 3 omawianego przepisu skierowanie na badania dotyczy kierującego będącego sprawcą wypadku drogowego, w którym jest zabity lub ranny. Definicję wypadku drogowego zawiera art. 177 § 1 w związku z art. 157 § 1 Kodeksu karnego. Przepis ten penalizuje spowodowanie wypadku drogowego opisanego jako zdarzenie polegające na naruszeniu, nawet nieumyślnym, zasad bezpieczeństwa w ruchu między innymi lądowym i spowodowaniu nieumyślnie wypadku, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała o charakterze innym niż ciężki uszczerbek na zdrowiu. Natomiast pojęcie osoby rannej, którym posługuje się art. 124 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa. Sprecyzował je natomiast Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 grudnia 1992 roku, sygn. akt III KRN 149/92( Lex nr 22082). Sąd Najwyższy uznał, iż wypadek, w którym są zabici lub ranni, to taki wypadek, w którym co najmniej jedna osoba poniosła śmierć, uległa ciężkiemu lub lekkiemu uszkodzeniu ciała bądź ciężkiemu lub lekkiemu rozstrojowi zdrowia. A zatem uznać można, że osobą ranną jest taka ofiara wypadku drogowego, która doznała wskutek tego wypadku ciężkiego lub lekkiego uszkodzenia ciała bądź ciężkiego lub lekkiego rozstroju zdrowia. W niniejszej sprawie organy administracji trafnie uznały, iż G. G był sprawcą wypadku drogowego. Dysponowały bowiem wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z [...], z którego sentencji wynika, że skarżący swoim zachowaniem w dniu [...] roku wyczerpał dyspozycję art. 177 § 1 k. k. Skoro przepis ten obejmuje spowodowanie wskutek wypadku obrażeń ciała o charakterze innym niż ciężki uszczerbek na zdrowiu, a jako ranną kwalifikować należy osobę, która doznała wskutek tego wypadku ciężkiego lub lekkiego uszkodzenia ciała bądź ciężkiego lub lekkiego rozstroju zdrowia, to charakter obrażeń, które obejmuje hipoteza art. 177 § 1 k. k. wyczerpuje pojęcie rannego, którym posługuje się art. 124 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. A zatem ustalenie, iż skarżący popełnił czyn opisany w art. 177 § 1 k. k. przesądza o konieczności zastosowania przepisu art. 124 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. Słusznie G. G. podnosi, iż sąd karny warunkowo umorzył prowadzone wobec niego postępowanie a więc nie jest to wyrok skazujący. Nie oznacza to jednak, iż wyrok ten nie stwierdza popełnienia zarzuconego czynu, czy też winy sprawcy. Wprost przeciwnie. Warunkowe umorzenie, po myśli art. 66 § 1 k. k., jest instytucją możliwą do zastosowania jedynie wówczas, gdy zarówno fakt popełnienia przez oskarżonego zarzuconego czynu, jak również występowanie przesłanki winy są niewątpliwe. Wobec tego skorzystanie przez sąd z instytucji warunkowego umorzenia postępowania dowodzi, że zostało ustalone zarówno sprawstwo, jak też wina skarżącego. Inną rzeczą jest natężenie winy oraz stopnia społecznej szkodliwości czynu, które to okoliczności warunkują łagodne traktowanie sprawcy. Ich występowanie jednak nie przekreśla faktu popełnienia czynu oraz postawienia zarzutu skarżącemu (winy). Nadto możliwość zastosowania omawianej instytucji, z uwagi na treść art. 341 § 2 Kodeksu postępowania karnego, uzależniona jest od zgody oskarżonego. Reasumując, orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania karnego wobec skarżącego oznacza, iż G. G. był w istocie sprawcą wypadku drogowego, o którym mowa w art. 177 § 1 k. k. Wobec tego przyjąć należy, iż wystąpiły obie przesłanki zamieszczone w art. 124 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym, warunkujące orzeczenie o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne, tj. miał miejsce fakt spowodowania wypadku drogowego oraz wystąpiła osoba ranna. W przepisach ustawy z 20 czerwca 1997r. nie przewidziano możliwości odstąpienia od skierowania kierowcy, sprawcy omawianego wypadku, na tego rodzaju badania. Decyzja o skierowaniu ma charakter związany; organ nie dysponuje swobodą w zakresie wyboru rozstrzygnięcia. Po ustaleniu spełnienia przesłanek określonych w art.124 ust.1 pkt.3 ustawy z 20 czerwca 1997r. organ wydaje decyzję o skierowaniu. Takie okoliczności jak niski stopień społecznej szkodliwości czynu, czy też stopień winy sprawcy wypadku nie mają wpływu na treść decyzji o skierowaniu. Bez znaczenia jest także podnoszony przez skarżącego fakt, iż sąd karny nie orzekł wobec G. G. żadnej kary. Gdy chodzi o pozostałe zarzuty skargi, to nie są one zasadne. Skarżący podnosi, iż decyzję organu I instancji wydano z uchybieniem terminu, który to termin wynosił 30 dni od dnia ujawnienia faktu uzasadniającego skierowanie na badania, ponieważ decyzję wydano po upływie 1 roku i 27 dni od tej daty. W ocenie Sądu zarzut ten jest nietrafny, ponieważ przepisy prawa nie nakładają na organ administracji żadnego rygoru w zakresie terminu do wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne sprawcy wypadku. Tego rodzaju termin przewiduje § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 roku w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622). Termin ten jednak odnosi się jedynie do punktu 2 ustępu 1 art. 124 Prawa o ruchu drogowym, który nie dotyczy niniejszej sprawy. Przepis ten reguluje bowiem zasady kierowania na badania psychologiczne kierujących pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu lub osoby, która przekroczyła liczbę 24 punktów przyznawanych kierowcom naruszającym przepisy ruchu drogowego. W treści zaskarżonej decyzji powołano się wprawdzie na 30 – dniowy termin, jednak już w odpowiedzi na skargę (k. 5) organ przyznał, iż nastąpiło to omyłkowo. Uchybienie to w ocenie Sądu nie miało żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skarżący zakwestionował również formę decyzji organu I instancji podnosząc, że postać druku jest niewystarczająca i lakoniczna. Stwierdzić należy, iż rzeczywiście decyzja organu I instancji została sporządzona na formularzu, przy czym jego kształt precyzują stosowne przepisy prawa. Zastosowana przez organ forma decyzji wynika z treści załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 roku. Sporządzenie decyzji organu I instancji na formularzu nie stanowiło naruszenia przepisów prawa. Przeciwnie organ wydał decyzję na formularzu spełniając normy rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2005r. Nie można zatem ocenić negatywnie przyjętej przez organ I instancji formy decyzji. Dodać należy, iż decyzja organu odwoławczego została sporządzona w sposób "tradycyjny" i zawiera szczegółowe uzasadnienie. Tym samym omawiany zarzut skarżącego nie jest uzasadniony. Reasumując Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż spełnione zostały przesłanki skierowania skarżącego na badania psychologiczne, określone w art.124 ust.1 pkt.3 ustawy z 20 czerwca 1997r. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., Sąd oddalił skargę G. G.. Wobec tego, że na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 roku skarżący złożył wniosek o przyznanie zwrotu kosztów sprecyzowanych jako koszty badań psychologicznych oraz wydatki na przejazd na badania i z powrotem, łącznie 115 złotych, zachodzi potrzeba wyjaśnienia tej kwestii. Po myśli art. 200 p. p. s. a., skarżącemu, w przypadku uwzględnienia skargi, przysługuje prawo do żądania zwrotu uzasadnionych kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 205 § 1 p. p. s. a. do kosztów sądowych zalicza się m. in. wydatki strony na przejazdy związane ze stawiennictwem w sądzie. Podkreślić należy, iż po pierwsze – warunkiem istnienia prawa do zwrotu kosztów postępowania jest fakt uwzględnienia skargi przez sąd, a po wtóre - przepis odnosi się jedynie do kosztów postępowania sądowego i nie obejmuje kosztów postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie skarga została oddalona, a więc skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do zwrotu kosztów postępowania. Nadto – żądanie G. G. dotyczy kosztów postępowania administracyjnego (kosztów badania psychologicznego), a więc kosztów, dla których dochodzenia w obecnym stadium procesu brak stosownej podstawy prawnej. Dlatego wniosek strony w zakresie kosztów postępowania nie został uwzględniony. Odnośnie złożonego na rozprawie wniosku strony o nieobciążenie skarżącego kosztami postępowania sądowego, podnieść należy, iż w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym brak jest podstaw do zasądzenia od skarżącego kosztów postępowania. Tym samym wniosek G. G. nie mógł wpłynąć na treść orzeczenia o kosztach sądowych w żądanym przez niego kierunku. Na podstawie art. 250 p. p. s. a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd przyznał adwokatowi P. N. kwotę 292,80 złote tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, obejmującą podatek od towarów i usług według stawki 22% i nakazał wypłacenie adwokatowi powyższej kwoty z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi. T.P.