III SA/Łd 639/14

Dnia 13 listopada 2014 roku Starszy Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. i D.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. i D.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian przebiegu granic działek w ewidencji gruntów i budynków postanawia odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy. AG III SA/Łd 639/14 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 3 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w łodzi oddalił skargę R. i D. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. w przedmiocie wprowadzenia zmian przebiegu granic działek w ewidencji gruntów i budynków. W dniu 22 października 2014 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z synami. Źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej skarżącego w wysokości 15.000-20.000 zł. Skarżący posiadają mieszkanie o powierzchni 58 mkw., działkę rolno-budowlaną o powierzchni 6028 mkw., dwa samochody marki A (rok produkcji 2007, 2008). Skarżący zadeklarowali także oszczędności w kwocie 35.000 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że płaci dobrowolne alimenty na rzecz córki w wysokości 4500 zł. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.). Wskazać jednak należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, czy to przez działanie prawa czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, LEX nr 75481). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie nawet w części. Skarżący wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż nie posiada jakichkolwiek środków finansowych na poniesienie kosztów związanych z postępowaniem przed sądem administracyjnym. Tymczasem przedstawione przez stronę informacje nie dają podstaw do twierdzenia, iż skarżących zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy. Przede wszystkim należy zauważyć, iż skarżący osiąga dochody w kwocie 15.000-20.000 zł, małżonkowie posiadają oszczędności w wysokości 35.000 zł, nieruchomość gruntową i mieszkanie. Skoro wysokość deklarowanych dochodów pozwala skarżącym na zgromadzenie oszczędności, posiadanie dwóch samochodów, należy uznać, iż mogą również wygospodarować środki na udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym, tym bardziej, że strona skarżąca w złożonym wniosku nie powołała się na żadne okoliczności związane z ponoszeniem kosztów o charakterze nadzwyczajnym. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 kwietnia 2013 r., II FZ 199/13 prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, nie można natomiast, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Mając na uwadze powyższe uprawnione jest twierdzenie, że strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania oraz poczynienie oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG