III SA/Łd 64/04

Dnia 24 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie NSA Janusz Nowacki, WSA Krzysztof Szczygielski /spr./, Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 roku sprawy ze skargi A.M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...], Nr. A.M. wystąpił w dniu [...] o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem o ukaraniu, wydanym dnia [...] przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł. Komendant Miejski Policji w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż podinspektor A.M. skierował wniosek o wznowienie przeprowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. A.M. wskazał, że podstawa prawna zawarta § 9 ust.1 pkt 2 Rozporządzenia MSWiA z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U z 1998 r. nr 4, poz.14/ utraciła moc prawną z dniem 30 września 2003 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego dot. art.139 ust.2 Ustawy o Policji w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego jako niezgodnego z art.92 ust.1 Konstytucji. Komendant Miejski Policji powołując się na art.145a § 1 kpa uznał, że można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji określonej w § 1 skargę /wniosek/ o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dot. m. in. art.139 ust.2 ustawy o Policji w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego jako niezgodnego z art.92 ust.1 Konstytucji weszło w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw nr 176 poz.1457 - w dniu 23 października 2002 r. Wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony po terminie określonym w art.145 a § 2 kpa i jako taki stanowi formalną przesłankę do odmowy wznowienia postępowania. Pan A.M. odwołał się od decyzji Komendanta Miejskiego Policji do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł.. Podniósł, że decyzja ta jest niezgodna z prawem z następujących przyczyn: 1/ art.190 ust.4 Konstytucji RP stanowi samodzielną podstawę prawną, którą zgodnie z art.8 ust.4 Konstytucji można stosować bezpośrednio. Jest to jednocześnie samoistna przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego ze względu na stwierdzoną wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wadliwość orzeczenia o ukaraniu, które zostało wydane w oparciu o niekonstytucyjny przepis, 2/ zgodnie z art.,190 ust.3 Konstytucji akt normatywny, którego niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny traci moc obowiązującą z dniem ogłoszenia orzeczenia w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony, chyba że Trybunał określił inny termin utraty tej mocy, 3/ organ I instancji wadliwie przyjął, że orzeczenie Trybunału z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K 36/00 dot. m. in. art.139 ust.2 ustawy o Policji w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego jako niezgodnego z art.92 ust.1 weszło w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw nr 176 poz.1457 w dniu 23 października 2002 r. W decyzji organ niezasadnie utożsamił pojęcie terminu wejścia w życie orzeczenia z terminem jego ogłoszenia. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż dany akt prawny traci moc prawną i w ogóle nie może być stosowany. A zatem gdyby w/w stanowisko było zasadne, to przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów wydane na podstawie art.139 ust.2 ustawy o Policji, przestałyby obowiązywać w dniu 23 października 2002 r., co oczywiście nie miało miejsca, gdyż wyrokiem Trybunału w/w przepisy utraciły moc dopiero z dniem wskazanym przez Trybunał w wyroku, tj. 30 września 2003 r. 4/ Nieprawdą jest, że termin złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął 23 listopada 2002 r. , to jest miesiąc po opublikowaniu w Dzienniku Ustaw. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. decyzją [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu odniósł się do treści art.145a kpa i wyjaśnił, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2002 r. Wniosek o wznowienie postępowania złożony został 17 października 2003 r., a więc po terminie określonym w art.145 a § 2 kpa. Organ odwoławczy powołał się na treść postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2003 r. sygn. akt II SA 461/03. A.M. w dniu [...] zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., wnosząc o jej uchylenie a także o uchylenie decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] W uzasadnieniu skargi stwierdził, iż powodem odmowy wznowienia postępowania było niezachowanie terminu miesięcznego określonego w art.145a kpa. Skarżący z powyższym nie zgadza się, bowiem art.145a kpa nie może być podstawą prawną wznowienia postępowania. Podstawą prawną wznowienia przed dniem 30 września 2003 r. był tylko i wyłącznie § 39 rozporządzenia MSWiA z dnia 19 grudnia 1997 r., który nie zawierał żadnego przepisu co do terminu dotyczącego wznowienia postępowania dyscyplinarnego na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a przepis art.135 r ust.3 ustawy o Policji określający miesięczny termin wszedł w życie na podstawie art.5 ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji i nie działa wstecz, gdyż zgodnie z art.2 ust.1 tej ustawy działa ona wstecz tylko do spraw dyscyplinarnych wszczętych i niezakończonych prawomocnym orzeczeniem do dnia jej wejścia w życie. § 44 ust.1 i § 45 rozporządzenia MSWiA odsyłający do kpa utracił moc prawną z dniem 30 września 2003 r. na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego i w związku z tym nie można zastosować art.145a kpa z uwagi na brak przepisów dyscyplinarnych odsyłających do kpa. Oznacza to, że na dzień złożenia wniosku nie było żadnych przepisów dyscyplinarnych regulujących wznowienie postępowania dyscyplinarnego i nie można było go wznowić na podstawie przepisów kpa i zastosować w zaskarżonych decyzjach. Art.190 ust.3 Konstytucji RP dopuszcza przesunięcie terminu utraty mocy obowiązującej przepisu o 18 miesięcy, a art.190 ust.4 może być samodzielną podstawą prawną do wznowienia postępowania dyscyplinarnego i nie musi być wymieniony w przepisie szczególnym jako przesłanka wznowienia. Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nietrafny jest podniesiony w niej zarzut bezzasadności powołania się przez organ na przepis art.145a kpa. Organ zasadnie przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia art.145a kpa, jednak dokonał błędnej interpretacji tego przepisu. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 153, poz.1270/ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które mało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kpa lub innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kpa lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego - art.145a § 2 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.190 ust.3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Dopiero upływ tego terminu daje podstawę do liczenia okresu 1 miesiąca z art.145a § 2 kpa. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K 36/00 - w p.I 6 uznał, iż art.139 ust.2 ustawy o Policji, w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego jest niezgodny z art.92 ust.1 Konstytucji. Jednocześnie w p.II 1 przyjął, że powyższy przepis w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego traci moc z dniem 30 września 2003 r. Skoro Pan A.M. złożył wniosek w dniu 17 października 2003 r., to uznać należy, że nie przekroczył terminu zakreślonego w art.145a § 2 kpa. Sąd orzekający w niniejszym składzie nie podzielił poglądu wyrażonego w powołanym przez organ postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2003 r. sygn. akt II SA 461/03, iż miesięczny termin na wniesienie skargi o wznowieniu postępowania rozpoczyna swój bieg w dniu 23 października 2002 r., to jest w dacie opublikowania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw Nr 176 poz.1457 w dniu 23 października 2002 roku. Stanowisko przyjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny znajduje potwierdzenie w komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego M.Jaśkowskiej i A.Wróbla - /"Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" Zakamycze 2000 str.819/. Nie można natomiast uznać za prawidłowy poglądu skarżącego o braku podstaw do zastosowania w sprawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, wobec utraty z dniem 30 września 2003 r. mocy przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U z 1998 r. Nr 4, poz.14/. Sąd uznał za słuszne stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, iż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w postępowaniu dyscyplinarnym z mocy art.1 pkt 1 tego kodeksu. Wyłączenie ze stosowania k.p.a do postępowań dyscyplinarnych przewidziane w art.3 § 2 pkt 3 lit. b kpa zostało zniesione na podstawie art.1 pkt 3 lit.b ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U Nr 34, poz.201/. Tym samym okoliczność wejścia w życie art.135 r ust.3 ustawy o Policji dopiero dnia 29 listopada 2003 r. nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1c w zw. z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...], Nr [...].