III SA/Łd 64/17
WyrokWSA w Łodzi2017-03-30
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Ewa Alberciak, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, który stanowi podstawę wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, może być stosowany, jeśli projekt ustawy o grach hazardowych nie został notyfikowany Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą 98/34/WE?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, a zatem jego niezastosowanie nie jest wymagane z powodu braku notyfikacji. Podmiot, który świadomie urządza gry na automatach bez spełnienia wymogów ustawowych (np. uzyskania koncesji lub zezwolenia), nie może skutecznie powoływać się na argument o braku notyfikacji, aby uniknąć odpowiedzialności.
Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16), zgodnie z którym art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej, a dla jego stosowalności nie ma znaczenia brak notyfikacji ani techniczny charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 12 000 zł za urządzanie gier na automacie Apollo poza kasynem gry. Organ celny stwierdził, że automat umożliwiał prowadzenie gier o charakterze losowym z możliwością uzyskania wygranych rzeczowych lub pieniężnych. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych z uwagi na brak notyfikacji projektu ustawy Komisji Europejskiej, co miało czynić przepisy nieskutecznymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2017 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry oddala skargę.
Decyzją z dnia (...), nr (...), wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej O.p. Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wymierzenia Ax Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie Apollo nr (...) poza kasynem gry.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu 29 czerwca 2015r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w P. przeprowadzili w lokalu prowadzonym przez B. C. – K. – (...) przy stacji paliw Bx w miejscowości K. 2a, W.. W toku kontroli stwierdzono, że w przedmiotowym lokalu znajdowało się jedno urządzenie o nazwie Apollo nr (...).
Postanowieniem z dnia (...) Naczelnik Urzędu Celnego w P. wszczął z urzędu wobec spółki postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
Postanowieniem z dnia (...) Naczelnik Urzędu Celnego w P. dopuścił jako dowód w niniejszym postępowaniu protokoły przesłuchania świadków, pisma Ax Spółki z o.o. z dnia 5 sierpnia 2015 roku i 25 września 2015 r.
Decyzją z dnia (...) Naczelnik Urzędu Celnego w P. wymierzył spółce karę pieniężną w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie Apollo nr (...) poza kasynem gry.
Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Decyzji zarzucono:
- naruszenie przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 oraz art. 91 w zw. z art.14 ustawy o grach hazardowych oraz w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11 (Fortuna i inni, tak wcześniej w sprawie greckiej C-65/05 TSUE ponownie potwierdził takie stanowisko w sprawie węgierskiej C 98/14), poprzez bezpodstawne zastosowanie w niniejszej sprawie powyższych przepisów prawa krajowego. Z uwagi na ich bezskuteczność i w konsekwencji począwszy od dnia 1 stycznia 2010r. deregulację prawną w Polsce urządzania gier na wszelkich automatach losowych poza kasynem gry, jako konsekwencja błędu w procedurze uchwalania ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, zawierającej regulacje techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego, niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe, jest bowiem bezsporne, że projekt ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych nie został notyfikowany Komisji Europejskiej, co dotyczy w szczególności zawartej w niej regulacji technicznej zakazującej urządzania gier na automatach poza kasynem gry z art.14 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1.
Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia (...) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zasadnie Naczelnik Urzędu Celnego w P. stwierdził, że dowód z eksperymentu odtworzenia przebiegu gry potwierdza, iż gry prowadzone na ujawnionym automacie są grami w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 4 ustawy o grach hazardowych, prowadzone są bowiem na urządzeniach elektronicznych, organizowane w celach komercyjnych, w grze tej padają wygrane rzeczowe, a gra ma charakter losowy, co oznacza, że działalność prowadzona przez kontrolowanego narusza art. 3 tej ustawy, zgodnie z którą urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry (art. 14 ust. 1).
Organ powołał treść art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i wskazał, że znamię czasownikowe "urządzający" nie posiada swojej legalnej definicji w ustawie o grach hazardowych. Ustalenie zatem zakresu tego pojęcia winno nastąpić zatem o znaczenie nadane temu określeniu w języku polskim. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego [E.Sobol (red) Warszawa 2002. s.1091], "urządzać" oznacza wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty; rzeczy; zagospodarować; przedsięwziąć; zorganizować np. jakąś wycieczkę, zabawę itp.; zapewnić komuś dobre warunki materialne. Mając na uwadze znaczenie literalne pojęcia "urządzać", w ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł. przez urządzanie gry należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadzą do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Przy czym realizowanie nawet jednej z wielu czynności prowadzących finalnie do tego, że gra hazardowa miała miejsce, wystarczającym jest do uznania osoby realizującej te czynności, z których każda przyczynia się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie. Do tych czynności niewątpliwie należą czynności związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, w którym prowadzona jest gra na automatach, stworzenie zasad i systemu danej gry, określenie wygranych itp. Do czynności tych należą także czynności związane z nadzorem i zapewnieniem ciągłości przebiegu samej gry hazardowej, w tym bieżąca obsługa automatów do gier (zapewnienie i realizacja wypłat wygranym graczom, zapewnienie warunków, aby gra w ogóle mogła być prowadzona).
Organ II instancji stwierdził, że z protokołu kontroli nr (...) wynika, że w trakcie przeprowadzonej kontroli w dniu 29 czerwca 2015r. przez funkcjonariuszy celnych Referatu Dozoru Urzędu Celnego w P. w zakresie przestrzegania urządzania i prowadzenia gier na automatach zgodnie z ustawą z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, w lokalu prowadzonym przez B. C.-K. (...) przy stacji paliw Bx w miejscowości K.2a, (...) W., na urządzeniu grała osoba, którą poproszono o przerwanie gry oraz odsunięcie się od urządzenia. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu stwierdzono, że w grach występował element losowości, ponieważ grający dotykając pola na ekranie monitora z napisem START nie miał wpływu na ułożenie się symboli na ekranie, które było zależne tylko od urządzenia. Ponadto w grze padały wygrane rzeczowe w postaci punktów (widoczne w polu WINNING), które umożliwiały grającemu przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki za grę. Kontrolujący stwierdzili, że prowadzone gry na kontrolowanym urządzeniu są grami na automatach zgodnie z art.2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. W toku kontroli dokonano oględziny zewnętrzne urządzenia. Na urządzeniu pod panelem znajdowała się podświetlona blenda z napisem Apollo Games, w której lewym górnym rogu znajdowała się naklejona kartka z napisem "Ax Ł. Sp. z o.o. Ay 80/82, (...) Ł., tel. do serwisanta".
Na podstawie ramowej umowy dzierżawy powierzchni pomiędzy Ax Ł. (dzierżawcą), a B. C.-K. (...) (wydzierżawiającym) przedmiotem umowy jest dzierżawa części lokalu (...) w miejscowości K. 2A, umożliwiająca zainstalowanie urządzeń do gier, na których dzierżawca będzie prowadził działalność gospodarczą, za którą wydzierżawiający otrzyma 1000 zł miesięcznie. Umowa została zawarta na czas nieokreślony i obowiązywała od dnia 1 czerwca 2015r.
W dniu 1 czerwca 2015r. została zawarta również umowa o wspólnym przedsięwzięciu pomiędzy Ax Sp. z o.o. z siedzibą w W. (partnerem dominującym) a Ax Ł. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (uczestnikiem). Przedmiotem umowy było ustalenie zasad współpracy pomiędzy stronami w zakresie prowadzenia wspólnego przedsięwzięcia w celu zapewnienia stronom obopólnych korzyści. Do zakresu działania Partnera Dominującego należało organizowanie gier rozrywkowych z dostarczeniem urządzeń do gier rozrywkowych do lokali na terenie województwa łódzkiego, w których eksploatowane są/mają być przedmiotowe urządzenia. Partner Dominujący odpowiadał za techniczną zgodność urządzeń z obowiązującymi w tym względzie normami jakości i innymi wymaganiami na terenie Polski oraz UE. Do zakresu działania Uczestnika należało wyszukiwanie lokalizacji na terenie województwa łódzkiego pod instalację w nich urządzeń do gier rozrywkowych objętych tytułem prawnym Partnera Dominującego, zawieranie przez Uczestnika w imieniu własnym umów dzierżawy powierzchni pod instalację urządzeń z osobami władającymi lokalami zainteresowanymi współpracą jako wydzierżawiającymi powierzchnię, utrzymywanie kontaktu i reagowanie na potrzeby osób władających lokalami w sposób zapewniający prawidłowe i płynne funkcjonowanie umów dzierżawy. Wynagrodzeniem netto należnym comiesięcznie Uczestnikowi od Partnera Dominującego z tytułu realizacji umowy było 31% przychodu wynikającego z przeprowadzanych okresowo-comiesięcznie-rozliczeń (przychód netto ustalony na podstawie protokołów wyjęcia gotówki z każdego z urządzeń w punkcie sporządzanym przez Partnera Dominującego lub zleceniobiorcę/dalszego zleceniobiorcę Partnera Dominującego) dotyczących lokali z powierzchnią dzierżawioną przez Uczestnika na potrzeby instalacji urządzeń do gier rozrywkowych objętych tytułem prawnym Partnera Dominującego.
Pismem z dnia 5 sierpnia 2015r. pełnomocnik Ax Sp. z o.o. z siedzibą w W. zgłosił interwencję do zatrzymanego w dniu 29 czerwca 2015r. w lokalu restauracji w miejscowości K. urządzenia do gier Apollo nr (...). Pismem z dnia 25 września 2015r. spółka wskazała, że eksploatuje ww. urządzenie wspólnie, w oparciu o umowę o wspólnym przedsięwzięciu z Ax Ł. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł.. W dniu 27 sierpnia 2015r. została przesłuchana w charakterze świadka B. M. (kierownik restauracji), która zeznała, że w restauracji w miejscowości K. pracuje od 1996r. Zatrzymany automat był wstawiony do restauracji w dacie widniejącej na umowie, czyli 1 czerwca 2015r. Automat ten wstawił Z. B.. Nie uczestniczyła w podpisaniu umowy z firmą, do której należał automat. Wszelkie decyzje podejmowała właścicielka lokalu. Automat wypłacał wygrane. Pan Budny zasypywał automat pieniędzmi przeznaczonymi na wygrane. Przy niej nie było żadnych wygranych na tym automacie. Automat, który stał wcześniej w lokalu miał wypłacić wygrana w kwocie 400 zł, ale się zawiesił, chyba dlatego że nie było w nim monet. Do tego poprzedniego też przyjeżdżał pan B., przyjeżdżał raz w tygodniu do automatu. Pan B. nie zostawiał u niej lub pozostałych pracownic pieniędzy na wypłatę wygranych z tego automatu. Przy tym poprzednim zostawił kiedyś 500 zł na wypłatę wygranej. Nie wie na jakich zasadach działał automat, nie była szkolona z zasad działania tego automatu.
Przesłuchana w dniu 18 września 2015r. w charakterze świadka M. B.(zastępca kierownika restauracji) zeznała, że nie pamięta kiedy urządzenie zostało wstawione do restauracji, nie wie do jakiej firmy należy. Do obsługi urządzenia przyjeżdżał pan Z. B.. Widywała go kilka razy w miesiącu, wszystkie sprawy pan Z. załatwiał z szefową lub z kierownikiem restauracji z panią B., czasami na urządzeniu ktoś grał, nie miała żadnych obowiązków z automatem, nie miała kluczy do automatu, miała zwracać uwagę, żeby ktoś nie kopał automatu. Jak w automacie zabrakło pieniędzy na wygrane, to dzwoniła do pana Z. lub B.. Kiedy brakowało pieniędzy na wygrane to automat się blokował, jak przychodziła na kolejną zmianę to automat już działał. Gdy na automacie wyświetlało się ile zabrakło pieniędzy do wypłaty wygranej spisywała tę kwotę na karteczkę i numer telefonu klienta i zostawiała ją na barze. Z tego co pamięta na karteczki spisywała kwoty około 100 zł. Nie przypomina sobie kwoty 1000 zł lub wyższej. Nie wie na jakich zasadach działał automat, jakie rodzaje gier były w automacie.
W dniu 18 września 2015r. została przesłuchana w charakterze świadka D. C. (barmanka), który zeznała, że nie wie do kogo należy urządzenie, które zostało zatrzymane w restauracji, nie wie kiedy automat został wstawiony do restauracji. Przy niej nikt nie przyjeżdżał do tego urządzenia, widziała że na urządzeniu grają różne osoby, czasami na jej zmianie grały dwie osoby, czasami nikt nie grał. Nie miała żadnych obowiązków z urządzeniem. Automat wypłacał wygrane, pieniądze w monetach o nominale 5 zł. Nie wie w jakiej wysokości były wygrane, raz zdarzyła się sytuacja, że w automacie zabrakło pieniędzy, gracz zgłosił jej to, podeszła do automatu wyłączyła go i spisała ilość punktów, którą ktoś wygrał. Na ekranie wyświetliła się też kwota jaką ktoś wygrał, na kartce spisała kwotę i imię osoby która wygrała. Kartkę zostawiała dla zmiany, która przyjdzie rano, do nikogo nie dzwoniła i nie przekazywała informacji, że zabrakło pieniędzy na wygrane. Kwota, którą spisała na karteczce była w wysokości 20 zł. Nie wie w jaki sposób kwota ta była przekazana osobie, która wygrała. Nikt jej nie zostawiał pieniędzy na wygrane. Spisywanie wygranych na karteczki poleciła jej kierownik B. M.. Nie wie jakie rodzaje gier były na automacie, nie wie jakie były zasady gry na automacie, nikt jej nie tłumaczył jak grać na automacie.
Przesłuchana w dniu 18 września 2015r. w charakterze świadka I. S. (pomoc kuchenna) zeznała, że nie wie kiedy i przez kogo zostało wstawione urządzenie do restauracji. Nie miała żadnych obowiązków z urządzeniem, nie wie kto przyjeżdżał do obsługi tego urządzenia. Czasami na zmianie widziała jak na urządzeniu gra jedna lub dwie osoby, urządzenie wypłacało wygrane w wysokości 100 zł, czasami ktoś jej mówił, że wygrał 100 zł, a ona mówiła mu, żeby nacisnął przycisk na urządzeniu i wypłacił wygraną. Nie była szkolona z obsługi tego urządzenia. Przy niej nie brakło pieniędzy w urządzeniu na wygrane. Gdyby zdarzyła się taka sytuacja, to wyłączyłaby maszynę i poinformowała o tym panią M.. Nikt jej nie zostawiał pieniędzy przeznaczonych na wypłatę wygranych. Nie wie na jakich zasadach działało to urządzenie. Więcej czasu spędzała w kuchni, jak ktoś wygrał to było słychać dźwięk wypadających z urządzenia monet.
W dniu 14 stycznia 2016r. została przesłuchana w charakterze świadka B. C.-K., która zeznała, że przypomina sobie okoliczności zatrzymania automatu do tej sprawy. Automat ten został wstawiony do jej baru tuż po poprzedniej kontroli. Nie pamięta dokładnej daty. Z tego co sobie przypomina automat ten został zatrzymany po kilku dniach od jej zeznań złożonych we wcześniejszej sprawie. Gdy dowiedziała się, że urządzenia są nielegalne zatelefonowała do pana Z. B. i poinformowała go, że chce wypowiedzieć umowę dzierżawy. Rzadko przebywała w barze. Na ramowej umowie dzierżawy znajduje się jej podpis. Nie zna M. W.. Dzierżawca nie składał przy niej podpisu na umowie. Urządzenie z tej sprawy stało tylko kilka dni w barze. Nie wie czy urządzenie wypłacało wygrane pieniężne, wydaje jej się, że była sytuacja, że Z. B. zostawił w barze 500 zł przeznaczonych na wypłatę wygranych. Nie wie nic więcej na temat zasad działania tego urządzenia. Po tej kontroli umowa dzierżawy została wypowiedziana.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej Ł. prawidłowo Naczelnik Urzędu Celnego w P. przyjął, że spółka urządzała gry w kontrolowanej lokalizacji na automatach, w których gra zawiera element losowości, a zatem spełniających przesłanki art. 2 ust. 3 i ust. 4 ustawy o grach hazardowych. Ocena materiału dowodowego przedmiotowego postępowania wykazała, że spółka nie była uprawniona w świetle ustawy o grach hazardowych do urządzania gry na automacie umieszczonym w lokalu Bar Restauracja przy stacji paliw Bx w miejscowości K. 2a, (...) W..
Zasadnie Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał spółkę Ax z siedzibą w W. jako urządzającą gry poza kasynem gry. Prawidłowo zatem została nałożona na Spółkę kara w wysokości 12.000,00 zł. Akta sprawy wskazują, że zebrany materiał dowodowy jest kompletny i pozwolił na dokonanie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 oraz art. 91 w zw. z art.14 ustawy o grach hazardowych oraz w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11 (Fortuna i inni, tak wcześniej w sprawie greckiej C-65/05 TSUE ponownie potwierdził takie stanowisko w sprawie węgierskiej C 98/14), Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że dopuszczalność wprowadzania przez państwa członkowskie w odniesieniu do hazardu określonych ograniczeń należy rozpatrywać szerzej na gruncie prawa unijnego z uwzględnieniem podstawowych zasad i wolności zawartych w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Traktat Rzymski; wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE C 115 z 9 maja 2008 r.). W konsekwencji chodzi więc o ograniczenia w wymiarze wspólnotowym. Pierwszym z istotnych orzeczeń w sprawach hazardowych jest wyrok w sprawie C-275/92 Her Majesty's Customs and Excise (HMCE) przeciwko Gerhard i Jorg Schindler, gdzie Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS; obecnie TSUE) uznał, że szczególna natura rynku hazardu w pełni uzasadnia ograniczenia (reglamentację), włącznie z całkowitym zakazem, wprowadzane przez państwa członkowskie. Państwa w przedmiocie decydowania o tym, jakie ograniczenia i o jakim zakresie wprowadzać, winny cieszyć się określoną swobodą. Ogólne wprowadzanie ograniczeń w sektorze hazardowym uzasadnione jest przeważającymi przesłankami w interesie publicznym, w tym przede wszystkim potrzebą ochrony konsumentów oraz utrzymania porządku publicznego. Uzasadniając twierdzenie, że sektor hazardowy ma szczególny charakter, wyróżniający go spośród innych sektorów gospodarki, Trybunał uznał, że nie sposób w podejściu do sektora hazardowego "nie brać pod uwagę moralnego, religijnego bądź kulturowego aspektu loterii lub innych rodzajów hazardu". Trybunał nadto podniósł, że hazard z natury niesie z sobą zagrożenie w postaci nadużyć finansowych oraz rozwoju przestępczości oraz że stanowi niebezpieczeństwo - tak dla poszczególnych jednostek, jak i osób im bliskich. To z kolei rodzić może szereg dalszych, niepożądanych konsekwencji społecznych. Jednocześnie ETS uznał za słuszne i możliwe do przyjęcia przeznaczenie środków uzyskanych z ewentualnych państwowych monopoli hazardowych na cele dobroczynne czy cele użyteczności publicznej. Na powyższe przesłanki interwencji w tym sektorze zwrócił uwagę Rzecznik Generalny Claus Christian Gulmann w swej Opinii dla Trybunału w sprawie C-275/92 bracia Schindler, pisząc m.in., że uzasadnieniem dla ograniczania podaży hazardu jest "ochrona konsumentów przed niebezpieczeństwami z natury wiążącymi się z nadmiernym uczestnictwem w hazardzie przez jednostki (gorączka hazardu)".
Wszystkie przytoczone argumenty zostały następnie podniesione przez ETS w kolejnych orzeczeniach w sprawach: C-124/97, C-67/98, C-243/01, w sprawach połączonych C-338/04, C-359/04 i C-360/04 oraz w sprawie C-42/07 (por. Zb. Orz. 1999 i 2007, s.1-1891).
Organ wskazał, że powyższą argumentację podziela Trybunał Europejskiego Obszaru Wolnego Handlu (EFTA). Trybunał ten, m.in. w wyroku z 30 maja 2007r., w sprawie E-3/06, uznał, że ograniczenia w sektorze hazardowym mogą być uzasadnione "słusznymi celami", takimi jak "zwalczanie uzależnienia od gier hazardowych czy utrzymanie porządku publicznego" (za opracowaniem Eryka Kosińskiego: Nowe prawo hazardowe. Wybrane zagadnienia, H.H. 2011.7.32).
Państwa członkowskie mają pełną swobodę w wyborze systemu regulacji sektora hazardowego - w tym w wyborze wartości, które decydują się chronić poprzez taki system. W ramach tej swobody państwa mogą wybrać pomiędzy absolutnym zakazem urządzania gier hazardowych, częściowym zakazem bądź przyzwoleniem połączonym z systemem nadzoru i kontroli nad sektorem (por. wyrok ETS w sprawie C-124/97), przy zachowaniu wymogu proporcjonalności (por. wyrok ETS w sprawach połączonych C-338/04, C-359/04 i C-360/04 Placanica i inni; wyrok ETS w sprawie C-65/05 Komisja p-ko Republice Greckiej)". Również Sąd Najwyższy w postanowieniach z 28.11.2013r.o sygn. akt 1 KZP 14/13 i KZP 15/13 wydanych w sprawach karnych skarbowych, a dotyczących kwestii wpływu wyroku TSU z 19 lipca 2012r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11 na stosowanie przepisów o grach hazardowych wskazał, że organy władzy publicznej nie mogą w sposób dowolny odmawiać stosowania prawa, zwłaszcza gdy normy prawne nakładają na nie obowiązek określonego działania. Sąd Najwyższy wskazał, że jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego RP zakwestionowane przepisy mogą być niestosowane dopiero wtedy, gdy Trybunał wyda wyrok usuwający te przepisy z porządku prawnego stwierdzając ich niekonstytucyjność. Sąd również wskazał, że jedyną instytucją uprawnioną do stwierdzenia ważności lub nieważności przepisów prawa krajowego jest Trybunał Konstytucyjny. Jednak do czasu zainicjowania tej kontroli lub podjęcia przez Trybunał Konstytucyjny stosownego rozstrzygnięcia brak jest podstaw do odmowy stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych w tym jej art. 14 ust. 1.
Ponadto Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazuje, że kwestia poruszona przez Spółkę została rozstrzygnięta w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016r. sygn. akt II GPS 1/16 (opublikowana w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, że w ustawie z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych, w art. 1 pkt 7 znowelizowano brzmienie art. 14, które w swej istocie nie zmienia uprzedniej regulacji objętej tym przepisem. Utrzymuje bowiem możliwość urządzania gier hazardowych wyłącznie w kasynach gry, na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub zezwoleniu, a także wynikających z przepisów prawa. Ustawa ta została notyfikowana Komisji 5 listopada 2014r. nr 2014/0537/PL (druk sejmowy nr 2927, adnotacja na tekście ustawy, Dz.U.2015.1201), która nie wniosła zastrzeżeń. Należy zatem uznać, że przedstawione wyżej rozwiązania znalazły potwierdzenie. Komisja nie zakwestionowała skorzystania przez Polskę z klauzuli bezpieczeństwa przewidzianych w dyrektywie 98/34/WE. Wadliwość procesu ustawodawczego, czy notyfikacji nie może skutkować niestosowaniem obowiązującego aktu prawnego i zróżnicowania stosunku do organizatorów takich gier co do możliwości nakładania kar pieniężnych, uzależnionej od czasu ich organizowania, przy tożsamej regulacji ustawowej.
W rozpoznawanej sprawie ustalono, iż spółka nie posiadała ani koncesji, ani zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach, pomimo powszechnej w Polsce wiedzy, że działalność w zakresie gier hazardowych jest rodzajem działalności koncesjonowanej, a więc podlegającej ścisłej kontroli państwowej. Strona podjęła działalność w zakresie urządzania takich gier, pomijając wszelkie procedury prawne, nie starając się ani uzyskać właściwych zezwoleń, ani nawet nie inicjując jakichkolwiek działań w kierunku ich legalizacji.
Dyrektor Izby Celnej w Ł. uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo przeprowadził wykładnię mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, a w rezultacie prawidłowo ustalił, że spółka w lokalu w miejscowości K. 2A urządzała gry na automacie poza kasynem gry, w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik strony skarżącej zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, w postaci obrazy:
- art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry poprzez jego zastosowanie wobec skarżącej w niniejszej sprawie, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 15 ust. 1 u.g.h., stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwce 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.) i w konsekwencji braku notyfikacji projektu u.g.h. i wskazanej regulacji technicznej Komisji Europejskiej przepis ten nie może być stosowany wobec jednostek, a jednostka ma prawo powołać się przed organami administracji lub sądami na ten brak notyfikacji.
Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik strony skarżącej wnosił o:
1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, a także o
2) zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja organu II instancji z dnia (...) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. o wymierzeniu skarżącej spółce kary pieniężnej w łącznej wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie o nazwie Apollo nr (...) poza kasynem gry.
Istota sporu sprowadzała się zatem do oceny prawidłowości nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o grach hazardowych, w tym art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt. 2 tej ustawy.
W ocenie sądu, przepisy te zostały przez organ zastosowane prawidłowo. Postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami zawartymi w przepisach art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 123, art. 124, art. 136, art. 137 § 1-3, art. 145 § 1-2, art. 180, art. 181, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności sprawy i prawidłowo ustalono stan faktyczny. Za prawidłowe należy w szczególności uznać kluczowe dla wyniku sprawy ustalenie, że będący przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie automat do gier, umożliwiał prowadzenie gier o charakterze losowym i uzyskiwanie wygranych rzeczowych, jak też pieniężnych, co znajduje potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h., w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (art. 2 ust. 5 u.g.hu.). Wygraną rzeczową jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wypłaty stawki za udział w grze, lub możliwość rozpoczęcia nowej gry z jej wykorzystaniem (art. 2 ust. 4 u.g.h.) Z art. 6 ust. 1 u.g.h. wynika zaś, że warunkiem podstawowym prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach jest uzyskanie koncesji na prowadzenie kasyna gry. Przepis art. 14 ust. 1 u.g.h. przewiduje natomiast, że urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. W świetle zatem przepisów nowej ustawy, zasadą jest prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach na podstawie koncesji i wyłącznie w kasynach gry.
Okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie był charakter gier zainstalowanych na należącym do skarżącej spółki automacie. W tym celu przeprowadzono eksperyment w postaci gier kontrolnych. Dowód z eksperymentu odtworzenia przebiegu gry potwierdził, że gry prowadzone na ujawnionym automacie są grami w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 4 ustawy o grach hazardowych, prowadzone są bowiem na urządzeniach elektronicznych, organizowane w celach komercyjnych, w grze tej padają wygrane rzeczowe, a gra ma charakter losowy, co oznacza, że działalność prowadzona przez kontrolowanego narusza art. 3 tej ustawy, zgodnie z którą urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry (art. 14 ust. 1).
Wyniki eksperymentu zostały utrwalone w protokole kontroli z dnia 29 czerwca 2015 r. (k. 2-5 akt adm.) i w protokole oględzin z tego samego dnia (k. 19-20 akt adm.).
Weryfikując prawidłowość poczynionych ustaleń, sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wartości dowodów, w oparciu o które organ przyjął ustalenia stanowiące podstawę zaskarżonych decyzji.
W postępowaniu prowadzonym przez organy celne obowiązuje zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej). Nie ma więc przeszkód do korzystania w tym postępowaniu również z dowodu w postaci eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych. Przepis art. 32 ust. 1 pkt. 13 ustawy z dnia 20 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323 ze zm.) wyraźnie dopuszcza możliwość "przeprowadzenia w uzasadnionych przypadkach w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu". Wartości dowodowej przeprowadzonego eksperymentu nie sposób co do zasady podważyć, choć tak jak wszystkie inne dowody, podlega on swobodnej ocenie, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 191 Ordynacji podatkowej) oraz zgodnie z zasadą zebrania pełnego materiału dowodowego i poddania go wszechstronnej ocenie (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). W badanej sprawie opis przeprowadzonego eksperymentu jest rzeczowy i spójny, a wyciągnięte wnioski logiczne. Przeprowadzone na badanym urządzeniu gry kontrolne wykazały, że gracz ma możliwość uzyskania wygranej rzeczowej w postaci punktów, dających możliwość kontynuacji gry. Urządzenia umożliwiały też wypłatę wygranej pieniężnej. Opisany w protokole kontroli oraz w protokole oględzin sposób działania gry (samoczynne zatrzymywanie się symboli, bez możliwości ingerencji gracza) wskazuje na losowy ich charakter, niezależny od umiejętności, czy zręczności grającego.
Nie ma też podstaw do uznania niewystąpienia w rozpoznawanej sprawie "uzasadnionego przypadku", który zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej umożliwia funkcjonariuszom celnym przeprowadzenie eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia gry na automacie. Jeżeli w obowiązującym stanie prawnym funkcjonariusze celni stwierdzają organizowanie gry na automacie znajdującym się w lokalu niespełniającym ustawowych warunków urządzania gier hazardowych, a przy tym organizujący taką grę nie legitymuje się – wydanym pod rządem przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych – zezwoleniem umożliwiającym urządzanie gier na automatach o niskich wygranych do czasu wygaśnięcia takiego zezwolenia, to splot takich okoliczności stanowi dostateczne uzasadnienie, aby zbadać rodzaj urządzenia, jego funkcjonowanie, a także ewentualne wykorzystanie do organizowania gier, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 października 2013 r. III SA/Wr 545/13). Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Wymaga podkreślenia, że w zadaniach Służby Celnej mieści się wykonywanie całościowej kontroli w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Kontrola ta przebiega w myśl przepisów rozdziału 3 ustawy o Służbie Celnej (art. 30 ust. 2 pkt 3), a w jej ramach funkcjonariusze celni są uprawnieni do podjęcia określonych czynności, w tym do przeprowadzenia eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie (art. 32 ust. 1 pkt 13) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2015 r., II GSK 183/14). Ponadto, jak wskazuje się w orzecznictwie, właściwy organ prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, jest uprawniony do czynienia ustaleń dotyczących charakteru danej gry (por. pogląd wyrażony w wyrok NSA z 2 grudnia 2015 r. w sprawie II GSK 397/14).
Stosownie do treści art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., urządzający gry na automatach poza kasynem gry, podlega karze pieniężnej. W rozpoznawanej sprawie kara pieniężna wymierzona została na tej właśnie podstawie prawnej.
Sankcja z powołanego art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. dotyczy zakazu określonego w art. 14 ust. 1 u.g.h. Zarzuty skargi koncentrują się na kwestii dopuszczalności zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych (m.in. jej art. 14 ust. 1 u.g.h.) w kontekście problemu notyfikacji projektu tej ustawy zgodnie z wymogami dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.).
Skarżąca spółka argumentuje, że przepisy ustawy o grach hazardowych (w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 3 września 2015 r.) nie zostały notyfikowane w trybie dyrektywy, wobec czego nie mogą być stosowane.
Problem wpływu dyrektywy nr 98/34/WE na możliwość stosowania przepisów sankcjonujących zawartych w ustawie o grach hazardowych (art. 89) stał się źródłem rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym również na forum Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozbieżności te były zaś podstawą skierowania przez Prezesa NSA wniosku o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, które rozbieżności te spowodowały. Udzielając odpowiedzi na ten wniosek Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 16 maja 2016 r. uchwałę (sygn. akt II GPS 1/16) o następującej treści: "1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych [...] nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego ([...]), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych ([...])".
W tym miejscu celowe jest zwrócenie uwagi na podstawowe argumenty Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Oceniając art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w kontekście pojęcia przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE, NSA zauważył m.in., że przepis ten, "zważywszy na treść zawartej w nim regulacji, nie ustanawia żadnych warunków determinujących w sposób istotny nie dość, że skład, to przede wszystkim właściwości lub sprzedaż produktu. Określony tym przepisem sposób prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry jest obojętny z punktu widzenia występowania istotnego wpływu na właściwości lub sprzedaż produktu (automatu do gier) wykorzystywanego do urządzania na nim gier hazardowych, i to zarówno tych, o których mowa w art. 2 ust. 3 i ust. 5, jak i tych wymienionych w ust. 3 art. 129 przywołanej ustawy" (punkt 4.3 uzasadnienia uchwały). W efekcie sąd stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. "nie jest przepisem technicznym, w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej stosownie do art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. Przepis ten ustanawia sankcję za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. O możliwości zastosowania, bądź konieczności odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych decydują bowiem okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego, co oznacza, że zasadniczo może stanowić on podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych" (punkt 4.7 uzasadnienia).
Odnośnie problemu relacji między art. 89 ust. 1 pkt 2 jako normą sankcjonującą, a art. 14 ust. 1 u.g.h., jako normą sankcjonowaną, dopuszczającą prowadzenie gier na automatach wyłącznie w kasynach gry, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że istotne dla możliwości zastosowania normy sankcjonującej w kontekście wymogu notyfikacji jest zbadanie w warunkach konkretnej sprawy, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych w ogóle poddał się działaniu zasad określonych tą ustawą – w tym zwłaszcza zasad określonych w jej art. 14 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 - czy też przeciwnie, zasady te zignorował w ten sposób, że na przykład działalność tę prowadził, pomimo że ani zezwolenia, ani koncesji na prowadzenie gry nigdy nie posiadał, ani też nie ubiegał się o nie (punkt 5.3 uzasadnienia). Sąd wskazał, że zarówno prawo unijne, jak i prawo krajowe sprzeciwia się powoływaniu się na wprost wynikające z jego uregulowań, czy też wyinterpretowane z nich przez Trybunał Sprawiedliwości uprawnienia, w sytuacji gdy, polegać miałoby to wyłącznie na tworzeniu stanów faktycznych (stanów rzeczy) pozornie tylko odpowiadających tym uprawnieniom w celu skorzystania z nich i powoływania się na nie, przy jednoczesnym braku istnienia ku temu usprawiedliwionych oczekiwań i podstaw. Znajduje to swoje potwierdzenie w tym stanowisku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, z którego wynika, że nikt nie może powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (por. np. wyrok dnia 18 grudnia 2014 r., w połączonych sprawy C-131/13, C-163/13 i C-164/13).
W efekcie z wywodów NSA wynika, że podmiot, który świadomie urządza gry na automatach bez uczynienia zadość jakimkolwiek warunkom określonym w ustawie o grach hazardowych (posiadanie koncesji, zezwolenia wydanego na podstawie przepisów obowiązujących wcześniej, rejestracji automatu), nie może następnie powoływać się skutecznie na argument o technicznym charakterze art. 14 ust. 1 u.g.h. i braku skuteczności tego przepisu, a w konsekwencji na argument o braku podstaw do zastosowania w tego rodzaju okolicznościach, sankcji z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (por. pkt 5.5 uzasadnienia).
Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po pierwsze, z uwagi na pośrednio wiążący charakter przytaczanej uchwały. Z przepisu artykułu 269 § 1 p.p.s.a. wynika bowiem, że żaden skład sądu administracyjnego nie może rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014r., II GSK 1518/14; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014r., II FSK 1474/14). Jeżeli skład sądzący w sprawie nie stwierdzi zasadności uruchomienia trybu przewidzianego w art. 269 p.p.s.a. - a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie - to obowiązany jest respektować stanowisko wyrażone w uchwale składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015r., II OSK 1632/13). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela zarówno tezę jak i uzasadnienie przedstawione przez NSA w podjętej uchwale, które należy odnieść również do stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, przyjmując je za własne.
Z powyższych względów argumenty skarżącej spółki są całkowicie chybione. Nawiązując do przytoczonej argumentacji NSA, trzeba wskazać, że działanie skarżącej było niezgodne nie tylko z przepisami nowej ustawy, ale też z przepisami dotychczasowymi, które wszak również wymagały zalegalizowania działalności w zakresie gier na automatach poprzez uzyskanie zezwolenia. Spółka urządzała gry poza kasynem gier, czyli wbrew zakazowi wynikającemu z art. 14 ust. 1 u.g.h. Działanie takie nie może być aprobowane. Odmowa zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych w odniesieniu do skarżącej spowodowałaby uniknięcie przez nią odpowiedzialności za świadome łamanie obowiązującego prawa, co nie jest korzystaniem ze swobód traktatowych i nie ma związku z funkcjonowaniem rynku wewnętrznego, przed zakłóceniem którego chronić ma prewencyjna kontrola, przewidziana w dyrektywie 98/34/WE. Okoliczność ta przemawia w konsekwencji za nieuwzględnieniem zarzutu braku skuteczności wobec skarżącej nienotyfikowanych przepisów ustawy o grach hazardowych.
Podsumowując powyższe rozważania, stwierdzić zatem należało, iż w sprawie tej nie zaistniały jakichkolwiek podstawy do odmowy zastosowania w stosunku do skarżącej przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., co oznacza, że wymierzenie kary w wysokości określonej przepisem art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. było uzasadnione.
Z przytoczonych wyżej względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.
B.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło