III SA/Łd 642/07
WyrokWSA w Łodzi2007-12-04
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wydana po wcześniejszym uchyleniu przez sąd poprzedniej decyzji, jest zgodna z prawem, jeśli opiera się na orzeczeniach lekarskich stwierdzających brak związku przyczynowego między narażeniem zawodowym a chorobą, mimo że inne pracownice również zachorowały na podobne schorzenia?Ratio decidendi
Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ organy administracyjne, wykonując wytyczne sądu, przeprowadziły ponowne postępowanie wyjaśniające. Opierając się na orzeczeniach lekarskich trzech specjalistycznych jednostek, które jednoznacznie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i wykluczyły związek przyczynowy między narażeniem zawodowym a chorobą (prawdopodobieństwo poniżej 1%), organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej. Samo narażenie na czynnik szkodliwy nie jest wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli brak jest medycznego potwierdzenia związku przyczynowego.Stan faktyczny
Skarżąca A. C.-O. wniosła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do uznania choroby zawodowej (nowotwór złośliwy sutka lewego wywołany promieniowaniem jonizującym). Wcześniejszy wyrok WSA uchylił poprzednie decyzje z powodu uchybień proceduralnych i konieczności wyjaśnienia związku przyczynowego. Organy przeprowadziły ponowne postępowanie, uzyskując trzy orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Skarżąca podniosła, że spełnia przesłanki z rozporządzenia i wskazała na zachorowania innych pracownic. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na niskie prawdopodobieństwo związku przyczynowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. C.-O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
III SA/Łd 642/07
UZASADNIENIE
A. C. – O. wniosła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] o braku podstaw do uznania choroby zawodowej pod postacią choroby wywołanej promieniowaniem jonizującym łącznie z nowotworami złośliwymi.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny;
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 27 maja 2004 r. sygn. akt 3II SA/Łd 53/03 uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] stwierdzającą brak podstaw do uznania nowotworu złośliwego sutka lewego za chorobę zawodową. W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd wskazał na uchybienia dotyczące dochodzenia epidemiologicznego oraz orzeczeń lekarskich. Oceniając ponownie zebrany materiał dowodowy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. uznał, że uchybienia wskazane w uzasadnieniu wyroku Sądu wymagają uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przeważającej części, dlatego uchylił w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Organ I instancji w toku ponownego rozpoznania sprawy, przeprowadził dochodzenie epidemiologiczne, podczas którego określił czas pracy zainteresowanej w narażeniu promieniowania jonizującego, wykonywane czynności oraz zmierzone dawki promieniowania odczytanie z indywidualnego dozymetru fotochemicznego strony. Następnie dokumentację wraz z wyrokiem Sądu przesłał do jednostki orzeczniczej I stopnia z prośbą o wydanie stosownego orzeczenia lekarskiego.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania diagnostyczno - orzeczniczego w uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych jednostkach orzekających służby zdrowia tj. Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł., (która przeprowadziła konsultację w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.) oraz po odwołaniu się zainteresowanej od negatywnej treści orzeczenia, w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł., A. C. – O. uzyskała ponownie trzykrotnie orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania nowotworu złośliwego sutka lewego jako choroby zawodowej (orzeczenie lekarskie Przychodni IMPiZŚ w S. z dnia [...]., orzeczenie Poradni WOMP w Ł. z dnia [...]., orzeczenie lekarskie Przychodni IMP w Ł. z dnia [...])
W ocenie organu, jednostki orzecznicze w swoich orzeczeniach w sposób wyczerpujący i przekonujący uzasadniły brak podstaw do stwierdzenia u zainteresowanej choroby zawodowej oraz w pełni wyjaśniły wątpliwości Sądu podane w uzasadnieniu wyroku. Mając powyższe na uwadze, decyzją z dnia [....] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Decyzja została wydana w oparciu o zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy, dokumentację z przebiegu pracy zawodowej z uwzględnieniem narażenia zawodowego oraz wydanych ponownie orzeczeń lekarskich trzech specjalistycznych uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych jednostek organizacyjnych służby zdrowia.
Od tej decyzji odwołała się A. C. – O. nie zgadzając się z jej treścią. Podniosła, że zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, spełniła dwie przesłanki, aby jej schorzenie było uznane za chorobę zawodową tj. schorzenie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie. Podkreśliła, że w rozporządzeniu brak jest wskazania wielkości prawdopodobieństwa indukcji nowotworów złośliwych wywołanych działaniem promieniowania jonizującego.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. pismem z dnia 15 maja 2007 r. zwrócił się do organu I instancji o ustalenie czy, jak twierdzi zainteresowana, u kobiet lekarzy radiologów pracujących w latach 1982 - 2001 w Zakładzie Radiologii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. [...] w Ł. stwierdzono zachorowanie na nowotwór piersi oraz czy były prowadzone w tych przypadkach postępowania w sprawie chorób zawodowych. W piśmie z dnia 28 czerwca 2007 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. poinformował, że oprócz zainteresowanej stwierdzono dwa przypadki zachorowań na nowotwór piersi u kobiet lekarzy radiologów, lecz nie były prowadzone postępowania w sprawie chorób zawodowych u tych kobiet.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podstawą do rozpatrzenia niniejszej sprawy jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w załączniku do rozporządzenia, jeżeli była ona spowodowana zatrudnieniem w warunkach narażających na jej podstawie. Do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego inspektora sanitarnego konieczne jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej wydane przez uprawnioną zgodnie z § 7 w/w rozporządzenia jednostkę organizacyjną służby zdrowia. Organ podniósł, iż z analizy przebiegu zatrudnienia i narażenia zawodowego wynika, że A. C. – O. jako lekarz była narażona na działanie promieniowania jonizującego w latach 1982 - 2000 w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. [...] w Ł. (praca na pełen etat), w latach 1986 - 1994 (0,6 etatu) w Zakładzie Diagnostyki Obrazowej ZOZ w K. oraz w latach 1994 - 2000 (0,8) w ZOZ Ł. – Ś. (aktualnie przebywa na rencie chorobowej). Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. podkreślił, że obszerne informacje zawarte w uzasadnieniach orzeczeń lekarskich odnoszące się także do wątpliwości wskazanych w wyroku Sądu wyjaśniają w pełni, z punktu widzenia medycznego, brak podstaw do przyjęcia związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym zainteresowanej na promieniowanie jonizujące, a wystąpieniem schorzenia pod postacią raka sutka lewego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 przy ocenie działania czynnika szkodliwego (w powyższym przypadku promieniowania jonizującego) uwzględnia się m.in. stopień narażenia zawodowego, a co w istocie zawsze w trakcie procesu orzeczniczego polegało na tym, aby związek pomiędzy narażeniem zawodowym a rozpoznaną chorobą udowodnić z pewnością lub z jak największym prawdopodobieństwem, sankcjonując podstawy do rozpoznania choroby zawodowej lub też wykluczając istnienie takiego związku lub też dostrzegając jedynie znikome prawdopodobieństwo uznać brak podstaw do uznania choroby za będącą następstwem wykonywanej pracy - w powyższym przypadku prawdopodobieństwo związku przyczynowego między narażeniem a rakiem sutka oszacowano znacznie poniżej 1 % i dlatego wielkość tego prawdopodobieństwa nie upoważniała do przyjęcia zawodowej etiologii raka i rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej.
W ocenie organu, w ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym usunięto niejasności, które wskazał Sąd w uzasadnieniu powołanego wyroku i podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a wnioski medyczne zawarte w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia i uzasadnieniu orzeczenia jednostki orzeczniczej II stopnia w pełni przekonały organ odwoławczy o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w pozycji 8 wykazu chorób zawodowych u zainteresowanej. Organ podkreślił, że samo narażenie na czynnik mogący spowodować chorobę zawodową nie jest jednoznaczne z powstaniem choroby zawodowej, lecz tylko jednym z elementów mogących wpłynąć na zaistnienie zawodowego schorzenia. Podkreślił, iż Państwowy Inspektor Sanitarny nie może stwierdzić choroby zawodowej, jeżeli właściwe jednostki orzecznicze (I i II stopnia) nie dokonały rozpoznania klinicznego choroby zawodowej.
W skardze do Sądu, A. C. – O. wskazała, że spełnia wszystkie przesłanki z przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 roku, które umożliwiają rozpoznanie choroby jako choroby zawodowej. Podniosła, że istnienie w Zakładzie Radiologii Szpitala im. [...] warunków sprzyjających powstaniu nowotworów, potwierdza okoliczność zachorowania czterech z sześciu członków zespołu na takie właśnie choroby. Ponadto skarżąca wskazała, że powołane w opinii lekarskiej badania naukowe nie dotyczyły lekarzy tylko techników radiologów, którzy nie wchodzą w obszar promieniowania rozproszonego, ponieważ wykonują ekspozycję z pomieszczenia ochronnego. Ponadto Instytut Medycyny Pracy dokonał oceny tylko narażenia obszarów chronionych fartuchem ochronnym, nie uwzględniając obszarów nieosłoniętych.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Podkreślił, iż w sprawie zasadnicza jest przesłanka nie spełnienia warunku niezbędnego do stwierdzenia choroby zawodowej tj. braku potwierdzenia w istniejącym schorzeniu cech choroby zawodowej przez uprawnione placówki medyczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja jak również decyzja ją poprzedzająca nie zostały wydane z uchybieniami, które powodowałyby konieczność ich uchylenia.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [....] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł z dnia [....] o braku podstaw do stwierdzenia u A. C. – O. choroby zawodowej pod postacią choroby wywołanej promieniowaniem jonizującym łącznie z nowotworami złośliwymi.
W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że sprawa choroby zawodowej skarżącej była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 27 maja 2004 roku uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] z uwagi na naruszenie przez organy sanitarne obu instancji art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy należy uzupełnić orzeczenia lekarskie o opinię wyjaśniającą przyczyny powstania raka sutka u A. C. – O. i prawidłowe odniesienie się do istnienia lub też nie istnienia związku przyczynowego między stwierdzonym u skarżącej schorzeniem a warunkami jej pracy. W wyroku podniesiono, iż dopiero po wydaniu orzeczeń odpowiadających wymogom opinii w świetle art. 84 § 1 k.p.a., organ administracji powinien ocenić zebrany materiał dowodowy i wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub odmowy stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Sąd wskazał również na konieczność ustosunkowania się do okoliczności występowania tego samego schorzenia u innych pracownic Zakładu Radiologii, w którym pracowała skarżąca. Przy wydaniu decyzji organ administracji powinien uwzględnić także fakt, iż w razie stwierdzenia schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz wykonywania pracy w warunkach narażających na jego powstanie istnieje domniemanie, że choroba jest następstwem warunków, w jakich praca była wykonywana. Obalenie tego domniemania może nastąpić tylko w razie wykazania, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby, to jednak została spowodowana przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą.
Należy zaznaczyć, iż stosownie do treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97 (OSP 1999, z. 5, poz. 101 z glosą B. Adamiak, tamże, s. 263 i n.), wypowiadając się w kwestii związania sądu administracyjnego tą oceną na gruncie art. 30 ustawy o NSA wyjaśnił, że oznacza to, że "(...) ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy". Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyr. NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98 powołany w pkt 7a). Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia (tj. zawierającego ocenę prawną) w przewidzianym do tego trybie. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie, a organ związany był zaleceniami Sądu.
Sąd oceniając legalność decyzji wydanych w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nie stwierdził uchybień przepisom prawa materialnego i procesowego, które mogłyby stanowić podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Uznał również, iż rozpatrując ponownie sprawę, organy inspekcji sanitarnej wykonały zalecenia Sądu wyrażone w wyroku z dnia 27 maja 2004r.
W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Należy zaznaczyć, iż wymienione rozporządzenie obowiązywało do dnia 2 września 2002 roku, natomiast od dnia 3 września 2002 roku obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz.1115). Zgodnie z treścią § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 roku postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u A. C. – O. rozpoczęło się przed dniem 3 września 2002 roku, zatem organy orzekające prawidłowo ustaliły, iż winno być ono prowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 roku.
W myśl § 1 ust. 1 tego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Powyższe oznacza, iż o tym czy schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie dwóch przesłanek. Po pierwsze, schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych i po drugie, praca musi być wykonywana w warunkach narażających na powstanie tego schorzenia. Jednocześnie, zgodnie z treścią pkt 8 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku, chorobami zawodowymi są choroby wywołane promieniowaniem jonizującym łącznie z nowotworami złośliwymi.
Jak wynika z akt sprawy A. C. – O. narażona była jako lekarz na działanie promieniowania jonizującego w latach 1982 – 2000 podczas zatrudnienia w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym [...] w Ł., w Zakładzie Diagnostyki Obrazowej ZOZ w K. oraz w ZOZ Ł. – Ś. Jednak samo potwierdzenie świadczenia pracy w środowisku narażającym na powstanie choroby zawodowej nie jest wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej. Choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych musi zostać jeszcze stwierdzona orzeczeniem lekarskim medycznej jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznania chorób zawodowych. Orzeczenie takie, co trzeba podkreślić, ma walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. i musi być sporządzone w sposób logiczny i zrozumiały zarówno dla stron jak i organu. W opinii lekarskiej powinno znaleźć się uzasadnienie wskazujące na przyczynę powstania u skarżącej choroby, określenie czy jest to choroba zawodowa, a w przypadku gdy stwierdzone schorzenie nie jest chorobą zawodową wyjaśnienie, dlaczego nie można wskazanej choroby uznać za chorobę zawodową.
W rozpoznawanej sprawie organy administracyjne oparły swoje rozstrzygnięcia na podstawie orzeczeń lekarskich trzech właściwych jednostek służby zdrowia tj. orzeczeniu Przychodni Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...], orzeczeniu Poradni Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] oraz orzeczeniu Przychodni Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...]. Wymienione opinie w sposób jednoznaczny stwierdzały brak podstaw do rozpoznania u A. C. – O. choroby zawodowej. W ocenie Sądu, opinie jednostek orzeczniczych w niniejszej sprawie zostały w sposób wyczerpujący uzasadnione i poparte wynikami specjalistycznych badań. W szczególności, niezwykle wyczerpujące uzasadnienie zawiera opinia Poradni WOMP w Ł. z dnia [...], w której wskazano, że sposób w jaki prowadzi się orzekanie w sprawach dotyczących chorób zawodowych opiera się na analizie narażenia zawodowego i zmian w stanie zdrowia, a następnie na szacowaniu istnienia możliwego do przyjęcia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy warunkami pracy, a zmianami w stanie zdrowia. Jednostka w sposób obszerny odniosła się do argumentów podnoszonych przez stronę w toku postępowania administracyjnego, jednocześnie szczegółowo oraz w sposób logiczny i spójny przedstawiając stosunek narażenia na promieniowanie jonizujące w środowisku pracy skarżącej do przeciętnego narażenia każdego człowieka.
Uznać należy, że wskazane wyżej orzeczenia posiadają walor opinii biegłego w rozumieniu 84 § 1 k.p.a. W tej sytuacji, skoro specjalistyczne jednostki medyczne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u A. C. – O., organy inspekcji sanitarnej, będąc zobowiązane do wydania decyzji w oparciu o orzeczenia lekarskie (§10 ust. 1 rozporządzenia), prawidłowo wydały decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej.
Nie ulega wątpliwości, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej, na co wielokrotnie zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze. Orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, prowadzi więc do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2001 r. sygn. akt I SA 1801/00 - nie publikowany; wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1998 r. sygn. akt I SA 297/98 – nie publikowany). Innymi słowy, samo stwierdzenie przez organy sanitarne, że A. C. – O. przez 18 lat pracowała w warunkach szkodliwych dla zdrowia, nie upoważniało tych organów do podjęcia decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Organy prowadzące postępowanie, opierając się na pełnych i wyczerpujących rozważaniach zawartych w opiniach lekarskich, słusznie przyjęły, że brak jest drugiej przesłanki uznania choroby za chorobę zawodową. Nie było bowiem podstaw do stwierdzenia, że schorzenie skarżącej zostało wywołane promieniowaniem jonizującym występującym w miejscu pracy, a tylko tak powstałe choroby nowotworowe mieszczą się w katalogu wskazanym w załączniku do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 roku. Zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia przy ocenie działania czynnika szkodliwego (tutaj: promieniowania jonizującego) uwzględnia się m. in. stopień narażenia zawodowego, co powoduje konieczność wykazania w toku postępowania istnienia związku między narażeniem zawodowym a rozpoznaną chorobą. Wobec tego, że w rozpatrywanej sprawie organy orzecznicze wykluczyły istnienie takiego związku, bowiem w ich ocenie prawdopodobieństwo związku przyczynowego między narażeniem skarżącej a rakiem sutka wynosi znacznie poniżej 1%, brak było podstaw, aby inspektor sanitarny uznał zawodową etiologię raka i rozpoznał u A. C. – O. chorobę zawodową.
Wyjaśniając wątpliwości Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2004 roku dotyczące okoliczności zachorowania na nowotwór piersi przez inne lekarki pracujące ze skarżącą, organ odwoławczy wyjaśnił, że faktycznie zachorowania takie miały miejsce, jednakże w sprawach tych nie toczyły się postępowania w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. W tej sytuacji organ odwoławczy zasadnie uznał wyjaśnienia przesłane przez organ I instancji za wystarczające, bowiem brak postępowań w przedmiocie chorób zawodowych tychże osób uniemożliwiały organowi dociekania w zakresie zawodowej etiologii schorzeń współpracowników skarżącej.
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, iż organy administracyjne, mając na uwadze wskazówki zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 maja 2004 roku podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia całości materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie. W uzasadnieniu tych decyzji organy sanitarne w sposób wyczerpujący przedstawiły motywy, przesłanki oraz okoliczności faktyczne i prawne, którymi kierowały się rozpoznając sprawę.
Z tych wszystkich powodów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.
a.ł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło