III SA/Łd 643/08

Dnia 5 marca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2009 roku sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Decyzją z dnia [...] Starosta [...], na podstawie art. 85a ust. 1 i 2 pkt b oraz art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. nr 27 poz. 96 ze zm.), art. 104 k.p.a. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2007 roku w sprawie stawek eksploatacyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 1541) ustalił opłatę eksploatacyjną dla M. K. prowadzącej działalność pod nazwą "Transport towarowy – M. K." za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji na działce oznaczonej nr 7/1 położonej w obrębie N. gm. B. w wysokości 165.600,00 zł. Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie, w którym podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania – tj. art. 7, art. 7, art. 10 § 1, art. 32 i art. 40 k.p.a, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podniósł, iż bezspornym jest, że w toku postępowania przed organem I instancji skarżąca ustanowiła pełnomocnika, któremu stosownie do zakresu udzielonego pełnomocnictwa oraz treści art. 40 § 2 k.p.a. organ administracji miał obowiązek doręczać wszelkie pisma i zawiadamiać o podjętych czynnościach. W przypadku bowiem ustanowienia pełnomocnika brak jest podstaw prawnych do kierowania przez organ administracji pism bezpośrednio do strony. Pominięcie przez organ administracji pełnomocnika jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym. Postanowieniem z dnia [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że w dniu 30 czerwca 2008 roku skarżąca ustanowiła pełnomocnika. Zgodnie natomiast z art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W niniejszej sprawie pomimo posiadania przez organ I instancji informacji o ustanowieniu pełnomocnika decyzja została doręczona tylko skarżącej. Doręczenie takie należy zatem uznać za bezskuteczne, co powoduje, że nie rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Od decyzji bowiem, która nie weszła do obrotu prawnego nie przysługuje odwołanie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik strony skarżącej podnosząc zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 32 i art. 40 § 1 k.p.a., art. 8 i art. 134 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu podkreślił, iż od chwili doręczenia organowi pełnomocnictwa pełnomocnik powinien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału na równi ze stroną postępowania. Pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest zdaniem pełnomocnika równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które powinno skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji, a nie jak przyjął organ odwoławczy stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniosło o jej oddalenie wskazując, iż nie wywołuje skutków prawnych doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika. Doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika ma jedynie charakter informacyjny, a decyzja, która nie została doręczona pełnomocnikowi nie funkcjonuje w obrocie prawnym, a więc nie mogło być od niej wniesione odwołanie. Na marginesie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż w dniu 3 listopada 2008 roku pełnomocnik strony skarżącej złożył odwołanie od doręczonej w dniu 21 października 2008 roku decyzji Starosty [....] z dnia [...]. W rozmowie telefonicznej przeprowadzonej w dniu 4 marca 2009 roku z Panią E. S. – Prezesem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. ustalono, że wniesione w dniu 3 listopada 2008 przez pełnomocnika skarżącej odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [....] zostało rozpoznane. Ostateczną decyzją z dnia [...] SKO w S. uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przedmiotową decyzję SKO w S. nadesłało faxem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Z chwilą uchybienia przepisom postępowania, bądź przepisom prawa materialnego, regulującego określony stosunek prawny, zachodzi podstawa do ingerencji sądu. Nie zawsze jednak będzie zachodziła konieczność oceny przez sąd zgodności z prawem kwestionowanej decyzji, postanowienia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Mogą być różne tego przyczyny. Jedną z nich jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie, która może wynikać z różnych powodów. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznania sprawy. Sytuacja taka zaistniała właśnie w niniejszej sprawie. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło w całości decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [....] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Na rozprawie w dniu 5 marca 2009 roku pełnomocnik skarżącej oświadczył, że od decyzji tej skarżąca nie wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, bowiem decyzja ta jest dla skarżącej korzystna. W tym miejscu przypomnieć należy, że przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w niniejszej sprawie, było postanowienie SKO w S. z dnia [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania właśnie od decyzji Starosty [...] z dnia [...]. W tej sytuacji wobec uchylenia mocą ostatecznej decyzji SKO w S., decyzji Starosty [....] z dnia [...] w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji Sąd doszedł do przekonania, że bezprzedmiotowe jest postępowanie obejmujące ocenę prawidłowości i legalności wydania postanowienia SKO w S. z dnia [...]. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] z dnia [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji rodzi więc ten skutek, że nie zachodzi konieczność oceny przez sąd zgodności z prawem kwestionowanego postanowienia. Uzasadnia to zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego orzeczeniem, które nie rozstrzyga o istocie sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w postanowieniu.