III SA/Łd 643/10
PostanowienieWSA w Łodzi2011-02-04
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może zostać uwzględniony mimo braku pełnych informacji o stanie majątkowym i dochodach strony?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak dostarczenia przez stronę niezbędnych informacji i dokumentów dotyczących stanu majątkowego i dochodów skutkuje odmową przyznania prawa pomocy, gdyż uniemożliwia to rzetelną ocenę zdolności płatniczych strony.Stan faktyczny
Skarżący P.J. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący oświadczył, że nie pracuje, nie jest zarejestrowany jako bezrobotny, nie osiąga dochodów, prowadzi gospodarstwo domowe z rodziną i posiada nieruchomość rolną o powierzchni 1,5 ha. Sąd wezwał go do uzupełnienia informacji o stanie majątkowym i dochodach, jednak skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów i informacji.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym wnioskowanego przez skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A.
III SA/Łd 643/10
Uzasadnienie
Pismem z dnia 28 października 2010 r. P. J. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy uwzględnienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym druku "PPF".
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest obecnie nie pracuje, nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i w praktyce pozostaje na utrzymaniu rodziny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną I. J., córką N. J. (5 lat) i synem K. J. (16 lat). Zgodnie z oświadczeniem skarżącego, nie osiąga on żadnych dochodów, nie jest właścicielem domu, mieszkania. Dysponuje natomiast nieruchomością rolną o powierzchni 1,5 ha. Nie posiada także żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Wyjaśnił dodatkowo, że w 2006 r. zawarł umowę o rozdzielności majątkowej z żoną.
W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji Sąd wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do nadesłania w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W szczególności zażądano: złożenia odpisów rocznych zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za lata 2009 i 2010; złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego lub jego żonę rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z okresu ostatnich trzech miesięcy; złożenia zaświadczenia od pracodawcy o wysokości otrzymywanego przez żonę skarżącego wynagrodzenia; wyjaśnienia, czy skarżący lub jego żona są właścicielami pojazdów mechanicznych, a jeżeli tak to określenia ich marki, szacunkowej wartości i rocznika produkcji; wyjaśnienia wątpliwości w zakresie określenia miejsca zamieszkania skarżącego (w związku z tym, że we wniosku wskazuje, że nie posiada żadnej nieruchomości, ani mieszkania) oraz wskazania czyją własnością jest lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącego.
Wezwanie to zostało skarżącemu doręczone w dniu 13 stycznia 2011 r. w trybie doręczenia zastępczego (art. 72 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarżący nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie mimo upływu wskazanego w wezwaniu 7-dniowego terminu na odpowiedź. Skarżący został pouczony, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04).
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przekazał wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jego stanu majątkowego informacji. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem Sądu. W szczególności nie przedstawił odpisu rocznych zeznań podatkowych za lata 2009 i 2010, nie przedłożył także żądanych wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych oraz informacji o wysokości zarobków żony skarżącego. Informacje te, w szczególności dotyczące zeznań podatkowych, posiadanych rachunków i lokat bankowych i zgromadzonych na nich środkach finansowych mogą mieć istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości zarobkowych skarżącego, a tym samym jego możliwości płatniczych. Istotne byłyby też informacje o wysokości ewentualnych dochodów zony skarżącego, pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wszystkie te informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony.
W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącego na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym strona pozbawiła referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny jej zdolności płatniczych.
W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący nie wykazał w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło