III SA/Łd 644/07

Dnia 30 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji III SA/Łd 644/07 Uzasadnienie Prezydent Miasta Z., decyzją z dnia [...]., Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J.O., odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego w okresie od lutego do lipca 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ l instancji podał, że strona złożyła w dniu 5 lutego 2007 r. wniosek o ponowne przeliczenie dodatku mieszkaniowego, zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r., opublikowanego w dniu 18 maja 2006 r. w Dzienniku Ustaw Nr 84 z 2006 r. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny uznał, że dodatek mieszkaniowy należy wyliczyć od 100 % wydatków mieszkaniowych, a nie od 90 %, jak to wyliczono w wydanych przed wyrokiem decyzjach. Jednakże zgodnie z art. 145a § 1 i 2 K.p.a. wniosek taki strona mogła złożyć w ciągu miesiąca od dnia ogłoszenia wyroku, tj. do dnia 19 czerwca 2006 r. Wniosek J.O. złożony został po tym terminie i na tej podstawie wydano decyzję o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ponownego przeliczenia dodatku mieszkaniowego. Od decyzji organu I instancji J.O. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., prosząc o ponowne rozpatrzenie jej sprawy. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. Organ odwoławczy wskazał na art. 145 a § 1 k.p.a., który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Ustawodawca zastrzegł jednak w § 2 art. 145 a K.p.a. , że w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Istotne w danej sprawie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zapadło w dniu 9 maja 2006 r. i zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym z dnia 18 maja 2006 r. Nr 84, pod pozycją 587. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny — dwunastu miesięcy.(...). Dlatego więc w rozpatrywanym przypadku termin miesięczny liczono od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a zatem od dnia ogłoszenia orzeczenia w organie publikacyjnym. Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606 ze zm.) dzień ogłoszenia to dzień wydania organu publikacyjnego. W tym konkretnym przypadku termin do wniesienia wniosku minął 19 czerwca 2006 roku. Organ l instancji prawidłowo zatem przyjął, że wniosek J.O. wpłynął po terminie określonym w art. 145 a § 2 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podniosło również, że strona w swoim podaniu z dnia 5 lutego 2007 r. stwierdziła, iż o możliwości wyrównania dodatku mieszkaniowego dowiedziała się dopiero w dniu 31 stycznia 2007 r., a nikt nie poinformował jej w odpowiednim czasie, aby zgłosić się po wyrównanie tego dodatku. Jednakże w ocenie Kolegium organy administracji publicznej nie mają obowiązku powiadamiania wszystkich o aktualnie zmieniających się przepisach czy zapadłych orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego. Przy dołożeniu szczególnej staranności strona mogła uzyskać odpowiednie informacje. W ocenie organu odwoławczego wniosku strony nie można też traktować jako prośby o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 58 K.p.a. Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 a K.p.a. może nastąpić wyłącznie na podstawie żądania strony, a nie z urzędu. Zgodnie natomiast z art. 149 § 3 K.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 i § 2 lub art. 145 a § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła J.O., nie precyzując żądania skargi. Podniosła jedynie, iż organy powinny uwzględnić jej wniosek o naliczenie dodatku mieszkaniowego w wysokości 100%, a nie w wysokości 90% wydatków mieszkaniowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują, wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie zaś do art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu orzekającego w składzie niniejszym, w toku postępowania administracyjnego wystąpiły wady, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie. Przedmiotem niniejszego postępowania i rozważań sądu jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], Nr [...] w sprawie przyznania J.O. dodatku mieszkaniowego w okresie od lutego do lipca 2002 r. Wskazać należy, iż skarżąca składając do organu I instancji wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie dodatku mieszkaniowego określiła, iż dotyczy on okresu od 2002 r. do lipca 2006 r. Prezydent Miasta Z. wydał w dniu [...] dziewięć decyzji odmawiających wznowienia postępowania administracyjnego, o numerach od [...] do [...], z których pierwsza dotyczyła okresu od lutego do lipca 2002 r., a kolejne - następnych 6-miesięcznych okresów. Skarżąca, składając w dniu 17 kwietnia 2007 r. odwołanie od wyżej wymienionych decyzji organu I instancji, wyraźnie w jego treści wskazała numery kwestionowanych decyzji. Wśród nich nie było decyzji o numerze [...], odnoszącej się do okresu luty – lipiec 2002 r., a jedynie decyzje o numerach od [...] do [...], odnoszące się do okresu od sierpnia 2002 r. do lipca 2006 r.. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydało w dniu [...] dziewięć decyzji, o numerach od [...] do [...], utrzymując w mocy wszystkie dziewięć decyzji organu I instancji. Z kolei w skardze do Sądu J.O. wyraźnie wskazała, iż jej skarga dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o numerze [...], o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], Nr [...], a więc jedynej, od której skarżąca nie złożyła odwołania. Utrzymanie zaś w mocy decyzji, od której nie wniesiono odwołania, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, to jest decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 165 § 1 K.p.a.). Należy dodać, iż organ odwoławczy nie może działać z urzędu – charakter organu odwoławczego w danej sprawie uzyskuje on w wyniku prawidłowo złożonego odwołania. Skoro więc w niniejszej sprawie nie było odwołania od decyzji organu I instancji, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. bez podstawy prawnej wystąpiło w charakterze organu odwoławczego i utrzymało w mocy decyzję, która nie była zaskarżona. W tej sytuacji decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku. Z uwagi na brak przymiotu wykonalności, orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe (art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). LF