III SA/Łd 647/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-10-23

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie udokumentowała wysokości ponoszonych kosztów utrzymania i wydatków na leczenie, pomimo wezwania sądu, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo wezwania, strona nie udokumentowała wysokości ponoszonych kosztów utrzymania ani wydatków na leczenie, co uniemożliwiło sądowi dokonanie kompleksowej oceny jej sytuacji materialnej. Dodatkowo, fakt uiszczenia wpisu od skargi po terminie wezwania do uzupełnienia wniosku sugeruje, że strona była w stanie ponieść koszty.
Stan faktyczny
Skarżąca E. M. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmawiającą wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na wspólne dochody z emerytury i wysokie wydatki na leczenie. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dokumentację kosztów utrzymania i leczenia, czego skarżąca nie uczyniła. Następnie skarżąca uiściła wpis od skargi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej E. M. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 października 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej E. M. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 30 czerwca 2014 roku E. M. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] odmawiającą wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ewentualnie rozłożenie ich na raty. W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazała, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich dochody z emerytury w łącznej kwocie 4.376 zł miesięcznie. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 54 m2, działki o powierzchni 0,277 ha położonej w G. M. zabudowanej stuletnim domem o powierzchni 140 m2, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazała nadto, że w związku z licznym schorzeniami jej męża miesięcznie wydatkują wysokie kwoty na zakupu niezbędnych leków. Zarządzeniem z 17 września 2014 roku wnioskodawczyni została zobowiązana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego oraz wydatków na leki i leczenie, a także nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 9 października br. i pozostało bez odpowiedzi. W dniu 16 października br wnioskodawczyni uiściła wymagany wpis od skargi w sprawie niniejszej. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy E. M. wskazała, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich emerytury w łącznej kwocie 4.376 zł miesięcznie. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 54 m2, działki o powierzchni 0,277 ha położonej w G. M. zabudowanej stuletnim domem o powierzchni 140 m2, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Podała także, że w związku z licznym schorzeniami jej męża miesięcznie wydatkują wysokie kwoty na zakupu niezbędnych leków. W celu weryfikacji złożonych oświadczeń oraz ustalenia niezbędnych kosztów utrzymania ponoszonych przez rodzinę skarżącej została ona zobowiązana do ich udokumentowania jednak nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających wielkość posiadanych na utrzymanie dochodów, wysokości ponoszonych kosztów utrzymania i innych stałych obciążeń jej gospodarstwa domowego. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości jest ona obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżąca nie wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków w żaden sposób nie udokumentowała wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, ani wysokich wydatków na leki, na które wskazała w formularzu PPF. Nie nadesłała także rachunków bankowych umożliwiających ustalenie wysokości tych wartości. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny możliwości płatniczych wnioskodawczyni w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na niej spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów procesu z jakichkolwiek źródeł. Skarżąca posiadająca wraz z mężem stałe źródło dochodów w postaci emerytury, której wysokość jest zdecydowanie wyższa od minimalnej pensji i dlatego nie należy do tego kręgu podmiotów. Uwzględniając powyższe oraz fakt, że w dniu 16 października br. skarżąca uiściła kwotę 200 zł tytułem wpisu od skargi, stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. m.k.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło