III SA/Łd 65/07
WyrokWSA w Łodzi2007-04-19
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, w szczególności czy prawidłowo ustaliły podstawy wznowienia i czy decyzje wydane po wznowieniu spełniały wymogi formalne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80 i 107 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, decyzja organu pierwszej instancji była lakoniczna i niepełna, nie określając precyzyjnie decyzji ostatecznych, których dotyczyło wznowienie. Ponadto, organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a kwestia przesłanek wznowienia postępowania wymagała dodatkowego wyjaśnienia. W związku z tym, zaskarżona decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji, została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżącego A. B., który kwestionował decyzje organów administracji dotyczące jego statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych w przeszłości. Po wznowieniu postępowania, organy stwierdziły naruszenie prawa przy wydawaniu pierwotnych decyzji, jednak odmówiły ich uchylenia z powodu upływu 5 lat. Skarżący podnosił, że faktycznie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej znacznie wcześniej niż wynikało to z oficjalnych wykreśleń. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, która stwierdzała naruszenie prawa, ale odmawiała uchylenia decyzji. WSA uchylił decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant Asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych po wznowieniu postępowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...].
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5, art. 146 § 1, art. 147, art. 150 § 1, art. 151 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – dalej k.pa. (tj.Dz.U.00.98.1071 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. f, art. 10 ust. 4 pkt. 2, art. 139 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] wydaną po wznowieniu postępowania, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. b, art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z art. 151 § 2 i 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdzającą, że decyzje o przyznaniu statusu bezrobotnego, przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych i utracie statusu bezrobotnego w czasie rejestracji jako osoba bezrobotna w okresach od 24.09.1991r. do 27.05.1992r., od 02.12.1992r. do 10.01.1994r., od 07.11.1994r. do 16.07.1995r., od 13.05.1997r. do 22.06.1998r., zostały wydane z naruszeniem prawa, jednocześnie odmawiającą ich uchylenia z powodu upływu 5 lat od dnia doręczenia decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wyjaśniono, że na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] A. B. uzyskał status osoby bezrobotnej z dniem 14 listopada 2005 r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
W dniu 17 marca 2006 r. wpłynął do Powiatowego Urzędu Pracy w O. wniosek A. B. o przyznanie ze środków Funduszu Pracy jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej, w tym kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa dotyczących tej działalności gospodarczej. W trakcie prowadzonego w tym przedmiocie postępowania PUP w O. otrzymał z Urzędu Miejskiego w O. decyzję potwierdzającą fakt wykreślenia z dniem 12 kwietnia 2006r. działalności gospodarczej prowadzonej przez A. B. w zakresie "Zakład remontowo budowlany" rozpoczętej w dniu 6 lutego 1989r.
Mając na uwadze powyższą decyzję Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...] wznowił postępowanie w celu ustalenia uprawnień A. B. w kwestii statusu osoby bezrobotnej, z uwzględnieniem faktu, iż od dnia 6 lutego 1989r. do dnia 12 kwietnia 2006r. strona prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą.
W dniu [...] Starosta [...] wydał postanowienie nr [...] w którym odmówił uchylenia decyzji o przyznaniu statusu bezrobotnego, przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, utracie prawa do zasiłku i utracie statusu bezrobotnego w czasie rejestracji jako osoba bezrobotna w okresach od 24 września 1991 r. do 27 maja 1992 r., od 2 grudnia 1992 r. do 10 stycznia 1994 r., od 7 listopada 1994 r. do 16 lipca 1995 r., od 13 maja 1997 r. do 22 czerwca 1998 r. powołując się na treść art. 151 § 2 oraz art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Od postanowienia tego strona złożyła odwołanie. Wnosząc o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej A. B. wskazał, iż działalność gospodarczą zarejestrowaną w dniu 6 lutego 1989r. prowadził faktycznie tylko do dnia 23 września 1991 r. Po tej dacie dokonał jej wykreślenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oraz Urzędzie Skarbowym. O konieczności wykreślenia w Urzędzie Miasta i Gminy O. dowiedział się w Urzędzie Statystycznym dopiero w chwili ustalania numeru REGON w celu rozpoczęcia nowej działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o przyznaniu statusu bezrobotnego, przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, utracie prawa do zasiłku i utracie statusu bezrobotnego w czasie rejestracji jako osoba bezrobotna w wyżej wskazanych okresach, podjętą po wznowieniu postępowania w celu ustalenia statusu osoby bezrobotnej oraz poprzedzające ją postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Starosta [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] nr [...] wznowił postępowanie w sprawach dotyczących statusu osoby bezrobotnej A. B. oraz jego prawa do zasiłku za okres od 24 września 1991 r. do 27 maja 1992 r. i od 2 grudnia 1992 r. do 10 stycznia 1994 r. oraz zakończonych decyzjami ostatecznymi w kwestii ustalenia statusu osoby bezrobotnej oraz uprawnień zasiłkowych strony tj.decyzją z dnia [...] nr [...],decyzją z dnia [...] nr [...],decyzją z dnia [...] nr [...], decyzją z dnia [...] nr [...], decyzją z dnia [...] nr [...], decyzją z dnia [...] nr [...], decyzją z dnia [...] nr [...], decyzją z dnia [...] nr [...], decyzją z dnia [...] nr [...], decyzją z dnia [...] nr [...], decyzją z dnia [...] nr [...], decyzją z dnia [...] nr [...], decyzją z dnia [...] nr [...], decyzją z dnia [...] nr [...], decyzją z dnia [...] nr [...].
Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta [...] stwierdził, że decyzje o przyznaniu statusu bezrobotnego, przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych i utracie statusu bezrobotnego w czasie rejestracji jako osoba bezrobotna w okresach od 24.09.1991r. do 27.05.1992r., od 02.12.1992r. do 10.01.1994r., od 07.11.1994r. do 16.07.1995r., od 13.05.1997r. do 22.06.1998r., zostały wydane z naruszeniem prawa, jednocześnie odmówił ich uchylenia z powodu upływu 5 lat od dnia doręczenia decyzji.
Od powyższej decyzji z dnia [...] A. B. złożył odwołanie. W odwołaniu tym zakwestionował zasadność rozstrzygnięcia. W jego uzasadnieniu podał, iż decyzja ta jest dla niego krzywdząca i nieprawdziwa, bowiem faktycznie działalność gospodarczą prowadził od dnia 1 maja 1989 r. do 23 września 1991 r., a nie do 12 kwietnia 2006 r. jak wynika z decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej w Urzędzie Miasta w O.
Rozpatrując odwołanie w kontekście całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Wojewoda [...] stwierdził, , że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności.
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 139 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym zasiłki, dodatki szkoleniowe oraz inne świadczenia z tytułu bezrobocia przyznane bezrobotnym przed dniem wejścia w życie ustawy są wypłacane na zasadach określonych w dotychczasowych przepisach, z wyjątkiem ich waloryzacji i zawieszenia, które są dokonywane na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art.. 145 § 1 pkt. 5 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który wydał decyzję. Wznowienie następuje z urzędu lub na żądanie strony w drodze postanowienia (art. 147 i 149 § 1 k.p.a.).
W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności o których mowa w art. 146 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności z powodu których nie uchylił decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.)
Artykuł 146 § 1 k.p.a. stanowi, iż uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 10 lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt. 3-8 oraz art. 145 a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat.
Jak zauważył organ II instancji wznowienie postępowania jest instytucją procesową, służącą do wyeliminowania z obiegu prawnego ostatecznej decyzji, dotkniętej jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Jest to postępowanie szczególne stanowiące odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych (wyrok NSA z 26 października 1999 r. sygn. akt: IV S.A. 1729/97).
Wojewoda [...] wskazał, iż celem wznowienia postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego poprzez jej uchylenie i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie m.in., że dotychczasowa decyzja wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt. 1 i 2 oraz § 2 k.p.a.) np. z powodu upływu terminu przedawnienia uchylania decyzji (art. 146 § 1 k.p.a.).
Jak zauważył organ odwoławczy z akt przedmiotowej sprawy wynika, że A. B. kilkakrotnie uznawany był za osobę bezrobotną w wyżej wymienionych okresach, pobierając zasiłek dla bezrobotnego od dnia 24 września 1991 r. do 27 maja 1992 r., od dnia 3 grudnia 1992 r. do dnia 2 grudnia 1993 r., od dnia 8 listopada 1994 r. do dnia 16 lipca 1995 r., od dnia 21 maja 1997 r. do dnia 20 maja 1998 r.
W dniach poszczególnych rejestracji oświadczał, iż nie prowadzi działalności gospodarczej. Ponadto w dniu 24 września 1991 r. oświadczył, że działalność gospodarczą Zakład remontowo-budowlany prowadził od dnia 2 lutego 1989 r. do 23 września 1991 r. Poza tym skarżacy przedstawił zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, z których wynikało, iż podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresach od 1 maja 1989 r. do 23 września 1989 r., od 1 sierpnia 1995 r. do 31 grudnia 1995 r., od 17 kwietnia 1996 r. do 30 kwietnia 1997 r.(zaświadczenie ZUS z 6 maja 1997 r. nr [...]). W rejestrze podatników skarżący figurował natomiast od 1 września 1995 r. do 30 kwietnia 1997 r. W dniu 18 stycznia 2002 r. A. B. przedłożył decyzję Burmistrza O. z dnia [...] nr [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 30 kwietnia 1997 r. wpisu dokonanego w dniu 4 lipca 1995 r. dotyczącego działalności "Usługi remontowo-budowlane, handel artykułami spożywczymi i przemysłowymi w punkcie stałym i ruchu okrężnym pochodzenia krajowego i zagranicznego. Mała gastronomia".
Organ odwoławczy podniósł, iż z akt sprawy nie wynika, aby w dniu wydania decyzji ostatecznych dotyczących uprawnień A. B. do posiadania statusu bezrobotnego oraz uprawnień zasiłkowych, organowi I instancji była znana okoliczność dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i podjęcia przez stronę tej działalności od dnia 6 lutego 1989 r. Powyższą informację Starosta [...] powziął dopiero 24 kwietnia 2006 r.
W ocenie Wojewody [...] zasadnym więc było wznowienie postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami regulującymi kwestię statusu bezrobotnego oraz uprawnień A. B. przewidzianych dla osób bezrobotnych.
Zdaniem organu osoba, która podjęła pozarolniczą działalność od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, zważając na wyżej cytowane przepisy nie może być uznana za osobę bezrobotną, a tym samym być uprawniona do świadczeń z tytułu bezrobocia.
Z akt sprawy wynika, że strona podjęła pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia Zakładu remontowo-budowlanego od dnia 6 lutego 1989 r. Bez znaczenie w opinii organu odwoławczego jest fakt zawieszenia bądź faktycznego zaprzestania działalności gospodarczej, skoro jej wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej nastąpiło dopiero z dniem 12 kwietnia 2006r.
Wojewoda [...] podkreślił, że przepisy określające zasady nabywania statusu osoby bezrobotnej mają charakter bezwzględnie obowiązujący i w związku z tym nie ma możliwości odstąpienia od ich stosowania.
Mając na uwadze fakt, iż powyższe decyzje organu I instancji są decyzjami ostatecznymi i od ich doręczenia upłynęło 5 lat, zatem stosownie do treści art. 151 § 2 k.p.a. organ I instancji zasadnie ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa.
Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu podniósł, iż decyzja ta jest dla niego krzywdząca i niezgodna ze stanem faktycznym. Dalej wyjaśnił, iż dnia 6 lutego 1989 r. rozpoczął działalność gospodarczą pod nazwą "Zakład remontowo-budowlany"(data wpisu do ewidencji działalności gospodarczej), choć faktycznie rozpoczął ją 1 maja 1989 r. i z tą datą rozpoczął działalność w Urzędzie Skarbowym i Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Z braku zleceń na wykonywanie usług podjął decyzję o likwidacji działalności gospodarczej i wtedy zgłosił się do Urzędu Skarbowego w O., aby dowiedzieć się, co należy zrobić aby zlikwidować działalność gospodarczą. Zgodnie ze wskazaniami Urzędu Skarbowego wypełnił wniosek i określił dzień 23.09.1991r. jako datę likwidacji działalności gospodarczej, którą zgłosił w Urzędzie Skarbowym i Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Dnia 24 września 1991 r. zgłosił się do Rejonowego Urzędu Pracy w O. (obecnie Powiatowy Urząd Pracy) celem zarejestrowania się jako osoba bezrobotna. W Urzędzie tym poinformował, iż zlikwidował prowadzoną działalność gospodarczą i na wezwanie urzędnika do przedstawienia zaświadczenia z Urzędu Skarbowego stwierdzającego likwidację działalności gospodarczej - przedstawił je. Zaświadczenie z Urzędu Skarbowego stwierdzające likwidację działalności gospodarczej zostało wydane celem przedłożenia w Rejonowym Biurze Pracy w O. i na podstawie tego zaświadczenia został zarejestrowany jako osoba bezrobotna.
Skarżący podniósł również, iż przy kolejnej działalności jaką prowadził w okresie od 1 sierpnia 1995 r. do 30 kwietnia 1997 r. pod nazwą "Usługi remontowo-budowlane. Handel okrężny artykułami spożywczymi i przemysłowymi. Mała gastronomia" dokonał likwidacji zgodnie z przepisami prawa bowiem w tym okresie w Urzędzie Skarbowym i Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wymagano decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej.
Skarżący wyjaśnił, że o obowiązku wykreślenia poprzedniej działalności z ewidencji działalności gospodarczej dowiedział się dopiero w kwietniu 2006 r. w Urzędzie Statystycznym w P., gdzie zgłosił się w celu wydania numeru REGON na rozpoczęcie nowej działalności gospodarczej. Niezwłocznie udał się do Urzędu Miasta celem złożenia wniosku o wykreślenie działalności gospodarczej, którą faktycznie prowadził od 1 maja 1989 r. do 23 września 1991 r. Niestety decyzję o wykreśleniu działalności zarejestrowanej w dniu 6 lutego 1989r. otrzymał z datą 12 kwietnia 2006r. Zdaniem skarżącego nie jest prawdą, że Rejonowe Biuro Pracy w O. nie wiedziało o prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w latach 1989-1991, bowiem na drugi dzień po zakończeniu działalności gospodarczej został zarejestrowany jako bezrobotny na podstawie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w O. , potwierdzającego likwidacje działalności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie do końca z przyczyn w niej podniesionych.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U. nr 153 poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7, 8,9, 77 § 1, 80 107 § 1 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią art.107 § 1 kpa decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
Z wymienionego przepisu wynika, iż decyzja winna zawierać między innymi rozstrzygnięcie, które stanowi o ustaleniu prawa lub o jego tworzeniu na rzecz określonych podmiotów albo też o zakończeniu postępowania w danej instancji bez orzekania w sprawie co do jej istoty. Rozstrzygnięcie winno być jasne i precyzyjne.
Z treści art.145 § 1 kpa wynika natomiast, iż wznowić postępowanie można jedynie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną a więc taką, od której nie służy odwołanie. Przepis art.150 § 1 kpa stanowi, iż organem właściwym w sprawie wznowienia jest organ administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.
Zgodnie z normą wynikającą z zastosowanego w sprawie art. 151 § 2 kpa w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Z analizy powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że zarówno wznowienie postępowania jak i rozstrzygnięcie w decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania winno odnosić się do konkretnej decyzji ostatecznej. W tej sytuacji niezależnie od tego czy postępowanie toczy się na skutek wniosku złożonego przez stronę, czy też zostało wznowione z urzędu, w pierwszej kolejności organ winien ustalić czy postępowanie w danej sprawie zakończyło się wydaniem decyzji, przez jaki organ, jaka jest data i numer decyzji, jaki jest przedmiot decyzji, czy jest ostateczna oraz jaki organ jest właściwy do wydania rozstrzygnięcia. Ustalenie powyższych okoliczności jest niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia i rozstrzygnięcia w sprawie prowadzonej w wyniku wznowienia postępowania.
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, po wznowieniu postępowania stwierdził, że decyzje o przyznaniu statusu bezrobotnego, przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych i utracie statusu bezrobotnego w czasie rejestracji jako osoba bezrobotna w okresach od 24.09.1991r. do 27.05.1992r., od 02.12.1992r. do 10.01.1994r., od 07.11.1994r. do 16.07.1995r., od 13.05.1997r. do 22.06.1998r., zostały wydane z naruszeniem prawa, jednocześnie organ I instancji odmówił ich uchylenia z powodu upływu 5 lat od dnia doręczenia decyzji.
Powyższa sentencja jest lakoniczna i niepełna. Nie określa organu wydającego decyzje, dat i numerów decyzji, nie stwierdza czy były to decyzje ostateczne i jaki był konkretnie przedmiot poszczególnych decyzji. Skoro wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, to z brzmienia przepisu art. 145 § 1 wynika jednoznacznie, że nie można wznowić postępowania w sprawie decyzji wydanych w okresach od - do. Nie budzi wątpliwości Sądu, że przepis ten wymaga wskazania konkretnej decyzji z podaniem organu ją wydającego, jej numeru, daty i przedmiotu rozstrzygnięcia. Oczywiście niewątpliwa musi być również okoliczność, że decyzja jest ostateczna. W niniejszej sprawie nie wiadomo czy Starosta [...] był właściwy do rozpoznania sprawy. W nadesłanych aktach administracyjnych brak jest bowiem decyzji z okresów wskazanych w sentencji decyzji organu I instancji. Brak jest informacji, czy od tych decyzji nie było wniesione odwołanie i czy w którejś z tych spraw nie rozstrzygał organ odwoławczy, bowiem wówczas właściwym do rozpoznania sprawy byłby organ II instancji. Oceny tej nie zmienia fakt, że w postanowieniu o wznowieniu postępowania wskazano numery i daty decyzji począwszy dopiero od 21.07.1995r., bowiem zaskarżona decyzja organu I instancji (ani jej uzasadnienie) nie wskazuje żadnych numerów decyzji, a dotyczy spraw rozstrzyganych od 24.09.1991r. Tych wszystkich wadliwości postępowania organu I instancji nie zauważył organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję. Tymczasem powyższe uchybienia wskazują na fakt, że organy obu instancji nie zebrały i nie rozważyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, zaś sentencja decyzji organu I instancji nie spełnia wymogów rozstrzygnięcia jakie w rozumieniu art. 107 § 1 kpa winna zawierać decyzja. Już tylko na marginesie sprawy należy podnieść, iż zgodnie z brzmieniem art. 151 § 2 w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Oznacza, to, że w sentencji decyzji wydanej na podstawie art. 151 § 2 kpa., organ ma obowiązek wskazać okoliczności z powodu których nie uchylił decyzji, a nie odmawia uchylenia decyzji.
W przedmiotowej sprawie organ wznawiał z urzędu postępowanie, co tym bardziej winno obligować go do rzetelnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Strona winna otrzymać pełną i kompletną informację co do których decyzji ostatecznych wznawia się postępowanie i których decyzji dotyczy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji wydanej po wznowieniu postępowania. Powyższe opisane, istotne uchybienia decyzji jak i brak materiału dowodowego w aktach administracyjnych powodują, że w istocie zaskarżone decyzje nie poddają się kontroli Sądu.
W tym miejscu godzi się podnieść , że również dodatkowego wyjaśnienia wymaga kwestia przesłanek wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Uzasadnienie decyzji organu I instancji w zasadzie w ogóle nie odnosi się do tej kwestii. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego zawiera zaś stanowisko, że " z akt sprawy nie wynika, aby w dniu wydawania decyzji ostatecznych dotyczących uprawnień Pana A. B. do posiadania statusu bezrobotnego oraz uprawnień zasiłkowych, organowi I instancji była znana okoliczność dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i podjęcia przez skarżącego tej działalności od dnia 06.02.1989r. Powyższą informację Starosta [...] powziął dopiero w dniu 24.04.2006r. Zatem zasadnym było wznowienie postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami regulującymi kwestię statusu bezrobotnego oraz uprawnień Pana A. B., przewidzianych dla osób bezrobotnych. Istotne jest bowiem to, iż nowa okoliczność, o której organ został poinformowany po uprawomocnieniu się powołanej decyzji, miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy" koniec cytatu. Powyższe stwierdzenie w ocenie Sądu jest niezrozumiałe w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego. Jak bowiem wynika z zapisu w Karcie rejestracyjnej bezrobotnego A. B., dokonanego w dniu rejestracji tj.24.09.1991r., rejestracja skarżącego nastąpiła w związku z likwidacją działalności, którą skarżący jako właściciel prowadził w okresie od 2.02.1989r. do 23.09.1991r. Wyjaśnienia więc wymaga, co miałoby znaczyć stwierdzenie, że z akt sprawy nie wynika, aby w dniu wydawania decyzji ostatecznych dotyczących uprawnień Pana A. B. do posiadania statusu bezrobotnego oraz uprawnień zasiłkowych, organowi I instancji była znana okoliczność dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i podjęcia przez skarżącego tej działalności od dnia 06.02.1989r. i że powyższą informację Starosta [...] powziął dopiero w dniu 24.04.2006r. Należało więc ustalić na jakiej podstawie organ dokonał takiego zapisu w dniu 24.09.1991r. i czy w związku z tym żądał przedstawienia dokumentu potwierdzającego fakt likwidacji działalności i jakiego dokumentu. W tym kontekście wyjaśnienia wymaga stwierdzenie skarżącego, że rejestracji w dniu 24.09.1991r. dokonano na podstawie zaświadczenia (poświadczona notarialnie kserokopia w aktach administracyjnych) z Urzędu Skarbowego z dnia 23.09.1991r. Nr [...] potwierdzającego likwidację działalności z dniem 23 .09.1991r. , które zostało wydane celem przedłożenia w Rejonowym Biurze Pracy w O. i którego jak twierdzi skarżący żądał pracownik tegoż urzędu. Skarżący podnosił, że załączył to zaświadczenie do odwołania, a tymczasem w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego jak i w odpowiedzi na skargę brak jest stanowiska organu w tej kwestii.
Reasumując Sąd uznał, że organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, zaś sentencja decyzji organu I instancji nie spełnia wymogów rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 107 § 1 kpa. Naruszyły tym przepisy art. 7,8,9,77§ 1, 80 i 107 § 1 i § 3 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien dokładnie zebrać wszystkie decyzje wydawane we wskazanym okresie, ustalić ich numery, daty decyzji, przedmiot rozstrzygnięcia, organ je wydający w ostatniej instancji. Następnie przeanalizować materiał dowodowy pod kątem przesłanek wznowienia postępowania. Dopiero po wyjaśnieniu wszystkich tych kwestii organ winien podjąć dalsze czynności w sprawie mając na uwadze fakt, iż każda decyzja lub postanowienie winny spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 kpa.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lic w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło