III SA/Łd 65/16

Dnia 7 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Referent-stażysta Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi T. M.-P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 ( dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej T. M.-P. z urzędu. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia T.M.-P. na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] Nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uzasadniając wydane postanowienie wyjaśnił, że w dniu 12 lutego 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wystawił na T.M.-P. tytuły wykonawcze o numerach: [...] do [...] oraz od [...] do [...], obejmujące zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od stycznia do maja oraz od lipca do września 1999 r., które następnie skierował do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. celem realizacji w trybie egzekucji administracyjnej. Zawiadomieniem z dnia 23 kwietnia 2009 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym – ZUS II Oddział w Ł. z siedzibą w Z. Ww. zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych zobowiązana odebrała w dniu 7 maja 2009 r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczone zostało w dniu 28 kwietnia 2009 r. W dniu 29 kwietnia 2013 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. wpłynęło pismo ZUS Oddziału w T. (z dnia 25.04.2013 r.) informujące o złożeniu przez T.M.-P. w dniu 26 lutego 2013 r., na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych należności przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność, wniosku o umorzenie nieopłaconych należności. W piśmie tym wskazano na dyspozycję art. 1 ust. 14 ww. ustawy, w myśl którego w okresie od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji w sprawie umorzenia należności, postępowanie ulega zawieszeniu oraz na konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach: [...] do [...] oraz od [...] do [...]. W dniu 7 czerwca 2013 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. wydał postanowienie nr [...] o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wskazując jako podstawę prawną postanowienia art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( dalej: u.p.e.a). Pismem z dnia 12 czerwca 2013 r. ZUS Oddział w T. poinformował Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G., iż w wyniku rozpatrzenia wniosku zobowiązanej w dniu 26 kwietnia 2013 r. została wydana decyzja określająca warunki umorzenia należności powstałych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, która uprawomocniła się w dniu 7 czerwca 2013 r. Pismem z dnia 30 sierpnia 2013 r. ZUS Oddział w T. poinformował Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. o konieczności podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego zawieszonego postanowieniem [...] w odniesieniu do wskazanych przez wierzyciela części należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. Kolejnym pismem z dnia 2 października 2014 r. ZUS Oddział w T. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, z uwagi na uprawomocnieniu się decyzji o odmowie umorzenia należności objętych tymi tytułami. W dniu 3 marca 2015 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. wpłynęło pismo T.M.-P. z dnia 2 marca 2015 r. zawierające prośbę o umorzenie postępowania "z uwagi że okres zawieszenia na wniosek wierzyciela czyli ZUS wynosił ponad 12 (dwanaście miesięcy)". W piśmie tym zobowiązana wskazała, że "ZUS pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. wniósł o zawieszenie postępowania, wniosek wpłynął cztery dni później, tj. 29 kwietnia 2013 r. 20 czerwca 2014 r. i 27 października 2014 r. powiadomił mnie o podjęciu zawieszonego postępowania, wynika z tego że zawieszenie trwało ponad 12 miesięcy". Zobowiązana powołując się na art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a., wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 12 lutego 2008 r. o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...]. Zobowiązana wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, żądając jego uchylenia w całości i umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez uznanie, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego na wniosek ZUS, nie jest zawieszeniem postępowania na żądanie wierzyciela, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, iż postępowanie zostało zawieszone wyłącznie z powodu złożenia w tym okresie wniosku ZUS, - art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a., poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy przedmiotowe postępowanie które było zawieszone na żądanie ZUS, nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia wniosku o zawieszenie przez ZUS. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie stwierdził, że organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia wskazał jako bezsporny fakt, iż zawieszone postępowanie egzekucyjne nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia przez wierzyciela żądania jego zawieszenia. Jednakże organ egzekucyjny wyjaśnił, że w rozpatrywanym przypadku postępowanie egzekucyjne nie zostało zawieszone na żądanie wierzyciela w trybie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., lecz z uwagi na inne przypadki przewidziane w ustawach zgodnie z art. 56 § 1 pkt 5. Zatem nie istniała przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego wynikająca z art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny o złożeniu przez zobowiązaną w dniu 26 lutego 2013 r. wniosku o umorzenie nieopłaconych należności z tytułu składek w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności. Powyższą informacje ZUS przekazał celem dokonania zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] do [...] oraz od [...] do [...]. Wierzyciel wskazał również na art. 1 ust. 14 ustawy o umorzeniu należności powstałych z tytułu niepłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolnicza działalność, zgodnie z którym w okresie od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji w sprawie umorzenia należności, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., przy czym w myśl ostatniego z przywołanych przepisów postępowanie egzekucyjne podlega zawieszeniu w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Uzasadniając to postanowienie organ wskazał, że zostało ono wydane w związku ze złożeniem przez zobowiązaną wniosku o umorzeniu nieopłaconych należności z tytułu składek, do opłacenia których była zobowiązana z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Zobowiązana nie wniosła zażalenia na to postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że przepisem, który skutkował koniecznością zastosowania instytucji zawieszenia postepowania egzekucyjnego był art. 1 ust. 14 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. ( Dz.U. z 2012 r., poz.1551). Zgodnie z tym przepisem od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji w sprawie umorzenia należności, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. W świetle powyższego pozbawiony jest podstaw zarzut naruszenia art. 59 § 1 kpt 8 u.p.e.a., poprzez odmowę umorzenia postepowania egzekucyjnego. W ocenie organu odwoławczego także nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., błędnie wskazanym przez zobowiązaną w zażaleniu jako art. 59 § 1 pkt 4. Podstawa zawieszenia postępowania egzekucyjnego, na którą powołuje się zobowiązana, określona w art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., jednoznacznie wymaga "żądania wierzyciela". W tym więc przypadku, pomimo spoczywającego na wierzycielu zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.e.a. prawnego obowiązku podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, ustawodawca dopuszcza możliwość wpływu wierzyciela na przebieg postępowania egzekucyjnego i doprowadzenia do jego zawieszenia. Dalszą konsekwencją zawieszenia postępowania egzekucyjnego może być natomiast umorzenie tego postępowania ze względu na upływ czasu wskazany w art. 59 § 1 pkt 8 u .p.e.a. Inicjatywa wierzyciela odnośnie zawieszenia postępowania egzekucyjnego musi znaleźć wyraz w jego wyraźnym żądaniu. W przedmiotowej sprawie wierzyciel takiego żądania nie wyraził. Jedynie w piśmie z dnia 25 kwietnia 2013 r. przekazał informację dotyczącą złożenia przez T.M.-P. wniosku o umorzenie nieopłaconych należności z tytułu składek, do opłacenia których była zobowiązana z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, w celu dokonania zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] oraz od [...] do [...]. W tej sytuacji skarżąca nie miała więc podstaw by domagać się umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Uwzględniając powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że dokonane na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., to jest w innych przypadkach przewidzianych w ustawach, zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem T.M.-P. na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wyłącza możliwość umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na mocy art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. T.M.-P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie organu odwoławczego wskazując, że się z nim nie zgadza, ponieważ zobowiązania które miała wobec ZUS zostały spłacone. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu dotyczącego spłacenia zobowiązań wyjaśnił, że wniosek o umorzenie należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...] zobowiązana złożyła w Drugim Urzędzie Skarbowym Ł.-G. w dniu 3 marca 2015 r. Na ten dzień należności objęte ww. tytułami wykonawczymi istniały i były wymagalne. Natomiast w toku dalszego prowadzonego postępowania egzekucyjnego na skutek uzyskanych środków z zajęcia z dnia 23 kwietnia 2009 r. nr [...] prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym została wyegzekwowana w całości jedynie należność objęta tytułem wykonawczym nr [...], Tym samym należności objęte pozostałymi tytułami wykonawczymi podlegają nadal wyegzekwowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a. Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Skarżąca we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, oznaczonym datą 2 marca 2015 r., powołała się na art. 59 ust. 1 pkt 8 u.p.e.a. W myśl ww. przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydając skarżone postanowienie prawidłowo przyjął, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone art. 59 ust. 1 pkt 8 u.p.e.a. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. w dniu 7 czerwca 2013 r. wydał postanowienie nr [...] o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] oraz od [...] do [...], wskazując jako podstawę prawną wydanego orzeczenia art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.. Pierwszy z wymienionych przepisów stwierdza, iż organ o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego orzeka w formie postanowienia. Natomiast w myśl art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu z uwagi na złożony przez zobowiązaną T.M.-P. wniosek z dnia 26 lutego 2013 r. o umorzenie nieopłaconych składek na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność ( Dz.U. z 2012 r., poz. 1551). Organ egzekucyjny wskazał ponadto, że zgodnie z przepisem art. 1 ust. 14 ww. ustawy w okresie od złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13 ( w sprawie umorzenia należności) postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Postanowienie z dnia 7 czerwca 2013 r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne (nie zostało wniesione na nie zażalenie). Zdaniem Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., uwzględniając treść ostatecznego postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, trafnie uznał za bezzasadne stanowisko strony, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na wniosek wierzyciela. Pismo wierzyciela (ZUS) z dnia 25 kwietnia 2013 r., znak: [...] nie może zostać zakwalifikowane jako jego wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Posiadało ono charakter informacyjny. Wierzyciel powiadomił tym pismem organ egzekucyjny o złożeniu przez zobowiązaną wniosku w trybie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolnicza działalność. Stwierdził, cyt. " ...w związku z powyższym Zakład przekazuje ww. informację w celu dokonania zawieszenia postępowania egzekucyjnego". Z treści tego pisma nie można, w ocenie Sądu wywodzić, że stanowi ono wniosek wierzyciela o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, w którym domagałby się on zawieszenia postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Wierzyciel nie żądał zawieszenia postępowania egzekucyjnego, lecz poinformował organ egzekucyjny, że ze względu na treść przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. prowadzone postępowanie ulega zawieszeniu. Strona podniosła w skardze zarzut dotyczący spłacenia przez nią zobowiązań wobec ZUS. Nie wyjaśniła jednak w jakiej części i kiedy zaległe należności miałyby zostać zapłacone. Na powyższą okoliczność nie powoływała się wcześniej we wniosku o umorzenie postępowania z dnia 2 marca 2015 r., ani w trakcie postępowania przed organem egzekucyjnym oraz organem odwoławczym. Skarżąca nie odniosła się do stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. przedstawionego w odpowiedzi na skargę, iż w dacie składania ww. wniosku należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi istniały i były wymagalne. Jeśli skarżąca zaległe należności spłaci dobrowolnie lub zostaną one wyegzekwowane przez organ egzekucyjny, to wówczas zaistnieją podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jednakże umorzenie to nie nastąpi z przyczyn wskazanych w jej wniosku z dnia 2 marca 2015 r., to jest na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. D.Cz.