III SA/Łd 651/25

Dnia 30 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi M. B. i Ł. B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia 21 lipca 2025 roku nr GiK-II.7221.44.2024 w przedmiocie odmowy aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. III SA/Łd 651/25 Uzasadnienie Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga M.B. i Ł.B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 21 lipca 2025 r. (znak: GIK-IL7221.44.2025), wydaną na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo geodezyjne i kartograficzne], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Łaskiego z 27 maja 2025 r. (znak: GK.6620.5.2025) orzekającą o odmowie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do użytków gruntowych i budynku na działce nr [...] obręb ewidencyjny [...] K., gm. S. na podstawie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Łasku za numerem [...]. Z akt sprawy wynika, że do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przyjęto 3 marca 2025 r. operat techniczny za numerem [...] z geodezyjnej inwentaryzacji budynku mieszkalnego wraz z przyłączami i zagospodarowaniem terenu dla działki [...] położonej w obrębie K.. W ramach tego opracowania wykonawca prac geodezyjnych dokonał inwentaryzacji budynku mieszkalnego wraz z przyłączami oraz zaktualizował użytki gruntowe wykazując w części działki tereny zabudowane - B o pow. 0,0540 ha, na pozostałe zaś części działki pozostawiając użytek gruntowy - RIIIa o pow. 0,0814 ha oraz wykazał budynek mieszkalny jednokondygnacyjny o powierzchni 159 m². Z uwagi na brak zgodności sporządzonej dokumentacji z zasadami zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych oraz decyzją Starosty Łaskiego z 9 kwietnia 2021 r. (znak: GK.6124.6.2021) i projektem zagospodarowania działki stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę pismem z 5 marca 2025 r. Starosta Łaski wezwał strony do zajęcia stanowiska w sprawie w terminie 14 dni od daty jego otrzymania. W odpowiedzi skarżący wskazali, że zmiana dotycząca lokalizacji terenu utwardzonego jest nieistotna i nie przekracza powierzchni gruntów wyłączonych z produkcji rolnej wykazanej w decyzji Starosty Łaskiego. Zmiany te zostały zatwierdzone przez m.in. architekta oraz kierownika budowy. Do pisma załączono mapę do celów projektowych z zaznaczonymi zmianami oraz mapę do celów projektowych – załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę Nr 257/2021 z 4 maja 2021 r. Zdaniem Starosty Łaskiego złożone wyjaśnienia nie mogły stanowić podstawy do dokonania aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych załączonym do operatu nr [...], w związku z tym zawiadomieniem z 1 kwietnia 2025 r. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do użytków i budynku na działce nr [...] obręb ewidencyjny [...] K., gm. S. na podstawie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Łasku za numerem [...]. Po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania Starosta Łaski decyzją z 27 maja 2025 r. orzekł o odmowie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do użytków gruntowych i budynku na działce nr [...] obręb ewidencyjny [...] K., gm. S. na podstawie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Łasku za numerem [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyli M.B. i Ł. B., którzy zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 8 ust. 1 pkt 3 i Załącznikiem nr 1 (Zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych), Lp. 3 (Tereny mieszkaniowe - B) oraz Lp. 1 (Grunty orne - R) do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 219 ze zm.) [dalej: rozporządzenie EGiB) - poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie definicji "terenów mieszkaniowych" (B) oraz "gruntów ornych" (R), a w konsekwencji bezzasadną odmowę aktualizacji użytków gruntowych zgodnie z operatem technicznym [...], bowiem organ pominął fakt, że operat ten odzwierciedla stan zagospodarowania działki zgodny z ostateczną decyzją o wyłączeniu części gruntów z produkcji rolnej, a także niezasadnie uznał, że wykazany w operacie użytek B nie spełnia wymogów definicyjnych, mimo że powierzchnia tego użytku jest zgodna z ww. decyzją o wyłączeniu; 2) art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. d) i h) ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez zaniechanie aktualizacji danych ewidencyjnych w części opisowej EGiB na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, tj. decyzji Starosty Łaskiego z 9 kwietnia 2021 r. o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, oraz na podstawie dokumentacji geodezyjnej (operat [...]) przyjętej do PZGiK, mimo iż wskazana dokumentacja geodezyjna jest zgodna z ww. decyzją administracyjną, co czyni odmowę aktualizacji tym bardziej nieuzasadnioną, w szczególności, iż organ dysponował dwiema niezależnymi, obligatoryjnymi podstawami do dokonania aktualizacji; 3) art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne - poprzez utrzymywanie w EGiB danych niezgodnych ze stanem prawnym, wynikającym z ostatecznej decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej oraz ze stanem faktycznym, potwierdzonym geodezyjną inwentaryzacją powykonawczą (operat [...]), co uniemożliwia prawidłowe wykorzystanie danych ewidencyjnych dla celów wymiaru podatków przez Gminę S., co jest jednym z podstawowych zadań EGiB i godzi w interes publiczny; 4) § 45 ust. 1 rozporządzenia EGiB (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, analogicznie § 29a ust. 1 rozporządzenia EGiB po nowelizacji) w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c) i d) ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez zaniechanie utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (operat [...], decyzja o wyłączeniu) oraz poprzez zaniechanie wyeliminowania danych błędnych (dotychczasowy użytek RIIIa na całej działce w części opisowej EGiB) i zastąpienia ich danymi zgodnymi ze stanem faktycznym i prawnym. Decyzji Starosty Łaskiego zarzucono również naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1 oraz art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej, gdyż organ dopuścił się wewnętrznie sprzecznych działań, polegających na pozytywnej weryfikacji i przyjęciu operatu geodezyjnego [...] do PZGiK, a następnie ujawnieniu danych z tego operatu w części graficznej EGiB (mapa zasadnicza w systemie GEOPORTAL), przy jednoczesnej odmowie ujawnienia danych z tego samego operatu w części opisowej EGiB, co jest nielogiczne, niekonsekwentne i nie znajduje dostatecznego oraz przekonującego uzasadnienia w zaskarżonej decyzji, co podważa wiarygodność organu; 2) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. — poprzez zaniechanie wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, bowiem organ pominął wiążący charakter ostatecznej decyzji Starosty Łaskiego z 9 kwietnia 2021 r. o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej jako podstawowego dokumentu przesądzającego o dopuszczalnym sposobie zagospodarowania terenu i minimalnym zakresie użytku B, jak również organ dokonał wybiórczej i niekorzystnej dla stron interpretacji danych zawartych w operacie [...], koncentrując się na rzekomych brakach, zamiast na zgodności operatu z ww. decyzją administracyjną; 3) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji, które nie wyjaśnia w sposób wyczerpujący i przekonujący podstaw faktycznych i prawnych odmowy aktualizacji danych opisowych EGiB, w szczególności w kontekście częściowego ujawnienia danych graficznych z tego samego operatu, bowiem uzasadnienie nie odnosi się w sposób merytoryczny do argumentu pierwszeństwa decyzji o wyłączeniu z produkcji rolnej przy ustalaniu użytków dla terenów zurbanizowanych i jednocześnie Starosta powołuje się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w sposób ogólnikowy, nie wykazując, w jaki sposób te orzeczenia uzasadniają odmowę aktualizacji w sytuacji, gdy operat geodezyjny jest zgodny z inną ostateczną decyzją administracyjną tego samego organu. Wspomnianą na wstępie decyzją Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż ze zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego wynika, że w ewidencji gruntów i budynków ujawniona jest działka [...] obręb ewidencyjny [...] K., gm. S. o powierzchni 0,1354 ha - grunty orne RIIIa. Organ ustalił, że zgodnie z uchwałą Nr VIII/79/03 Rady Gminy Sędziejowice z 12 września 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. w miejscowościach S. – K. przedmiotowa działka przeznaczona jest pod niską zabudowę o funkcji mieszkaniowej (3MN5). Dla działki nr [...] w obrębie K. wydana została decyzja Starosty Łaskiego z 9 kwietnia 2021 r. zezwalająca na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej użytków rolnych (gruntu ornego) zaliczanych do klasy bonitacji glebowej IIIa (RIIIa) o łącznej powierzchni 0,0540 ha zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, stanowiącym integralną część decyzji. Ponadto dla działki nr [...] wydana została decyzja Starosty Łaskiego nr 257/2021 z 4 maja 2021 r. zatwierdzająca projekt zagospodarowania oraz projekt architektoniczno-budowalny i udzielająca pozwolenia na budowę dla Państwa M. i Ł. B.. Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, będącego załącznikiem do tej decyzji, cała działka [...] w granicach na nim oznaczonych A-B-C-D uznana została za działkę inwestycyjną. Organ odwoławczy podkreślił, że w wyniku przeprowadzonych 27 kwietnia 2025 r. oględzin ustalono, że na działce [...] znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek nieujawiony w EGiB (blaszak tymczasowy na czas budowy). Teren posesji jest częściowo utwardzony kostką brukową, natomiast pozostała część jest wyrównana - pokryta ziemią. Od strony bramy wjazdowej i furtki wzdłuż wybudowanego podjazdu posadzonych jest kilka krzewów ozdobnych. Organ zaakcentował, że do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został przyjęty operat techniczny za numerem [...] z geodezyjnej inwentaryzacji budynku mieszkalnego wraz z przyłączami i zagospodarowaniem terenu dla działki [...] położonej w obrębie K.. W ramach tego opracowania wykonawca prac geodezyjnych dokonał inwentaryzacji budynku mieszkalnego wraz z przyłączami oraz zaktualizował użytki gruntowe wykazując w części działki tereny zabudowane - B o pow. 0,0540 ha, na pozostałej zaś części działki pozostawiając użytek gruntowy - RIIIa o pow. 0,0814 ha oraz wykazał budynek mieszkalny jednokondygnacyjny o powierzchni 159 m2. Organ wyjaśnił, że gdyby operat ten został poprawnie wykonany aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków można byłoby dokonać w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 24 ust. 2b pkt 1lit. ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne). Jednak przyjęcie operatu do zasobu nie zwalnia organu prowadzącego ewidencję gruntów od jego oceny, czy może być podstawą ujawnienia zmian w nim wykazanych. Zdaniem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wykazanie w operacie [...] w części działki tereny zabudowane - B o pow. 0,0540 ha oraz w pozostałej części działki pozostawienie użytku gruntowego – RIIIa o pow. 0,0814 ha jest sprzeczne z przytoczonymi przepisami załącznika 1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które jak wskazano stanowią zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych. Organ odwoławczy nie zgodził się z autorem tego operatu, że wykazany w nim użytek RIIIa o pow.0,0814 ha spełnia definicję gruntów ornych, bowiem do użytku gruntowego grunty orne zalicza się grunty: 1) poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję rolniczą lub ogrodniczą; 2) nadające się do uprawy, o której mowa w pkt 1, ale zajęte pod plantacje chmielu, wikliny lub drzew ozdobnych, w tym choinek, oraz szkółki ozdobnych drzew lub krzewów, lub na których urządzone zostały rodzinne ogrody działkowe; 3) zajęte pod urządzenia i budowle wspomagające produkcję rolniczą lub ogrodniczą i położone poza działką siedliskową; 4) utrzymywane w postaci ugoru lub odłogowane. W ocenie organu charakterystyka zabudowy i zagospodarowania terenu na działce [...] wypełnia definicję terenów mieszkaniowych – B określonych w tabeli 1 (Zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych), lp. 13, zawartej w załączniku 1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ zauważył, że rodzaj użytku na działce ewidencyjnej jest określany na podstawie rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z tabelą 1 zawartą w załączniku 1 do tego rozporządzenia i nie ma w tym przypadku znaczenia, że dla działki [...] w obrębie K. wydana została decyzja Starosty Łaskiego z 9 kwietnia 2021 r. zezwalająca na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej użytków rolnych (gruntu ornego) zaliczanych do klasy bonitacji glebowej IIIa (RIIIa) o łącznej powierzchni 0,0540 ha. Decyzja ta zezwala na trwałe wyłączenie gruntu na tej działce pod wskazane w załączniku do niej trwałe zainwestowanie i określa jego powierzchnię na 0,0540 ha, pozostała część działki to powierzchnia biologicznie czynna w ramach działki budowlanej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.B. i Ł.B. powtórzyli argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji Starosty Łaskiego i podnieśli następujące zarzuty wobec zakwestionowanego rozstrzygnięcia: - błędna interpretacja i niewłaściwe zastosowanie definicji użytków "tereny mieszkaniowe" (B) i "grunty orne" (R) z rozporządzenia EGiB, - pominięcie faktu, że operat techniczny odzwierciedla stan zagospodarowania zgodny z ostateczną decyzją o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, - zaniechanie aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie dwóch obligatoryjnych podstaw: ostatecznej decyzji administracyjnej (o wyłączeniu) oraz dokumentacji geodezyjnej przyjętej do PZGiK, - utrzymywanie w EGiB danych niezgodnych ze stanem prawnym i faktycznym, co narusza zasadę aktualności ewidencji i godzi w interes publiczny (m.in. w zakresie wymiaru podatków); - naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) poprzez wewnętrznie sprzeczne działania Starosty, który najpierw przyjął operat do zasobu, a następnie odmówił aktualizacji EGiB na jego podstawie, częściowo jednak ujawniając dane graficzne, - naruszenie zasad postępowania dowodowego (art. 77 i 80 k.p.a.) przez pominięcie wiążącego charakteru decyzji o wyłączeniu z produkcji rolnej i dokonanie wybiórczej, niekorzystnej dla strony oceny operatu geodezyjnego, - sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób naruszający art. 107 § 3 K.p.a., tj. bez wyczerpującego i przekonującego wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych, w szczególności bez merytorycznego odniesienia się do argumentu pierwszeństwa decyzji o wyłączeniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a.) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a.). Ponadto, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.); stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a.). W myśl zaś art. 145 § 3 ustawy p.p.s.a. przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z 21 lipca 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Łaskiego z 27 maja 2025 r. w przedmiocie odmowy aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do użytków gruntowych i budynków na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] K. na podstawie operatu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Łasku na numerem [...] Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj.: Dz.U. 2024 r., poz. 1151 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo geodezyjne i kartograficzne]. Stosownie do art. 40 ust. 3 pkt 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz weryfikacja opracowań przyjmowanych do zasobu należy do starostów - w zakresie powiatowych zasobów geodezyjnych i kartograficznych. Natomiast art. 24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Zgodnie zaś z treścią art. 24 ust. 2c ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Należy podkreślić, że postępowanie z zakresu aktualizacji danych ewidencyjnych jest rodzajem administracyjnego postępowania rejestrowego i w związku z tym wykazuje daleko idącą specyfikę, która nie upoważnia organów administracji geodezyjno-kartograficznej do samodzielnego ustalania stanu prawnego nieruchomości czy też danych podlegających ujawieniu w ewidencji. Organy te są jedynie uprawnione i zobowiązane do deklaratoryjnej rejestracji zmian w zakresie danych ewidencyjnych, które wynikają z przedłożonych lub uzyskanych z urzędu dokumentów (§ 29 Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz.U. z 2024 r., poz. 219 – dalej rozporządzenie egib) Jak wynika z regulacji § 29a rozporządzenia egib aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. Z kolei § 29 rozporządzenia egib jednoznacznie stanowi, iż źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są: 1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym; 2) wyniki pomiarów geodezyjnych lub oględzin; 3) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach; 4) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne; Analiza całokształtu przywołanych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że na staroście ciąży obowiązek aktualizacji ewidencji gruntów, która jednak powinna być odzwierciedleniem stanu prawnego i faktycznego. Niewątpliwie, do zadań starosty, związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Przy czym, do materiałów źródłowych, należy zaliczyć nie tylko materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym czy w innych rejestrach ale również dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez organy czy również wyniki oględzin (§ 29 pkt 2 i 4 rozporządzenia egib). Przechodząc do uzasadniania motywów zajętego przez Sąd stanowiska rozważania rozpocząć należy od wskazania, że o zaliczeniu użytku gruntowego do określonej grupy decyduje faktyczny sposób użytkowania tego gruntu, odnoszony do przewidzianych w przepisach kryteriów sklasyfikowania użytków. Kryteria te określone są w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Do użytku gruntowego grunty orne zgodnie z tabelą 1, lp. 1 (oznaczonego symbolem R) zalicza się grunty: 1) poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję rolniczą lub ogrodniczą; 2) nadające się do uprawy, o której mowa w pkt 1, ale zajęte pod plantacje chmielu, wikliny lub drzew ozdobnych, w tym choinek, oraz szkółki ozdobnych drzew lub krzewów, lub na których urządzone zostały rodzinne ogrody działkowe; 3) zajęte pod urządzenia i budowle wspomagające produkcję rolniczą lub ogrodniczą i położone poza działką siedliskową; 4) utrzymywane w postaci ugoru lub odłogowane. Do użytku gruntowego tereny mieszkaniowe zgodnie z tabelą 1, lp. 13 (oznaczonego symbolem B) zalicza się grunty niewchodzące w skład działek siedliskowych, o których mowa w lp. 5: 1) zajęte pod budynki mieszkalne; 2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne; 3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki. Kontur terenów mieszkaniowych nie może wykraczać poza granice działki budowlanej, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725, 834, 1222, 1847 i 1881), określone w projekcie Strona nr 7 decyzji GiK-II.7221.44.2025 zagospodarowania działki lub terenu stanowiącym załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę albo zgłoszenia budowy W kontrolowanej sprawie organu ustaliły, że w ewidencji gruntów i budynków ujawniona jest działka [...] obręb ewidencyjny [...] K., gm. S. o powierzchni 0,1354 ha - grunty orne RIIIa. Dla spornej działki wydana została decyzja Starosty Łaskiego z 9 kwietnia 2021 r. zezwalająca na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej użytków rolnych (gruntu ornego) zaliczanych do klasy bonitacji glebowej IIIa (RIIIa) o łącznej powierzchni 0,0540 ha zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, stanowiącym integralną część decyzji. Dla działki wydana została także decyzja Starosty Łaskiego z 4 maja 2021 r. zatwierdzająca projekt zagospodarowania oraz projekt architektoniczno-budowalny i udzielająca pozwolenia na budowę. Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, będącego załącznikiem do tej decyzji, cała działka [...] w granicach na nim oznaczonych A-B-C-D uznana została za działkę inwestycyjną. Dodatkowo zauważyć należy, iż w ramach prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny na gruncie celem ustalenia stanu faktycznego użytkowania nieruchomości. W wyniku oględzin ustalono, że na działce [...] znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek nieujawiony w EGiB (blaszak tymczasowy na czas budowy). Teren posesji jest częściowo utwardzony kostką brukową, natomiast pozostała część jest wyrównywana - pokryta ziemią. Od strony bramy wjazdowej i furtki wzdłuż wybudowanego podjazdu posadzonych jest kilka krzewów ozdobnych. Jak już wspomniano do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został przyjęty operat techniczny za numerem [...] z geodezyjnej inwentaryzacji budynku mieszkalnego wraz z przyłączami i zagospodarowaniem terenu dla działki [...] położonej w obrębie K.. W ramach tego opracowania wykonawca prac geodezyjnych dokonał inwentaryzacji budynku mieszkalnego wraz z przyłączami oraz zaktualizował użytki gruntowe wykazując w części działki tereny zabudowane - B o pow. 0,0540 ha, na pozostałej zaś części działki pozostawiając użytek gruntowy - RIIIa o pow. 0,0814 ha oraz wykazał budynek mieszkalny jednokondygnacyjny o powierzchni 159 m2 W tak zarysowanym stanie faktycznym, zdaniem skarżących zaistniały obligatoryjne przesłanki aktualizacji danych ewidencyjnych spornej działki. Wskazali oni w tym kontekście na ostateczną decyzję o wyłączeniu z produkcji rolniczej użytków rolnych (gruntu ornego) o powierzchni 0,0540 ha oraz na fakt przyjęcia do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego operatu technicznego z geodezyjnej inwentaryzacji budynku mieszkalnego wraz z przyłączami i zagospodarowaniem terenu dla działki [...]. W ocenie skarżących w analizowanym stanie faktycznym, wobec dokumentów (decyzja o wyłączeniu i operat techniczny) organy nie dokonując aktualizacji naruszyły normy art. 24 ust. 2b pkt 1 lit d) i h) oraz 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jak twierdzą, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 24 ust. 2b pkt 1 lit d) i h) taka dokumentacja jest jedną z podstawowych przesłanek do dokonania aktualizacji w drodze czynności materialno-technicznej. Odmawiając ujawnienia użytku B na powierzchni 0,0540 ha organy ignorują skutki prawne ostatecznej decyzji o wyłączeniu tego gruntu z produkcji rolnej. W konsekwencji ignorują oczywisty i bezsporny stan faktyczny, polegający na wybudowaniu na tej działce budynku mieszkalnego i zagospodarowaniu jego otoczenia, co narusza normę art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. W ocenie Sądu, stanowisko skarżących nie było trafne. Podkreślić w pierwszym rzędzie bowiem trzeba, iż samo przyjęcie operatu technicznego do zasobu nie zwalnia organu administracji z jego oceny pod kątem przydatności do dokonania, w oparciu o tę dokumentację, aktualizacji danych ewidencyjnych. Innymi słowy, samo przyjęcie dokumentacji do zasobów nie prowadzi do automatycznej zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W odniesieniu do dokonania zmian uruchamiane jest odrębne postępowanie, w którym uprzednie przyjęcie dokumentacji do zasobu nie posiada nawet mocy prejudycjalnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podnoszono, że przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu, nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mającego stanowić podstawy wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny - przyjęty do zasobu - jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot (por. wyrok NSA z 18 lipca 2019 r., I OSK 2524/17). Nie jest zatem tak, iż każda praca geodezyjna przyjęta do zasobu, każdorazowo przekładała się na oczekiwaną przez stronę aktualizację informacji w ewidencji gruntów i budynków. Ocena przydatności tej dokumentacji (operatu technicznego) dla poczynienia na jej podstawie wpisów w ewidencji - leży w kompetencji właściwego organu. Brak jest więc automatyzmu w transponowaniu do ewidencji gruntów i budynków danych pochodzących z dokumentacji przyjętej do zasobu geodezyjnego. Stosownie bowiem do treści cytowanego powoływanego wyżej art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, aktualizacja danych zawartych w ewidencji następuje na wniosek zainteresowanego podmiotu na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ale pod warunkiem, że dokumentacja ta jest odpowiednia do przeprowadzenia wnioskowanej zmiany. W kontrolowanej sprawie organ dokonał oceny, uwzględniając inne istotne dla nieruchomości materiały (w szczególności oględziny na nieruchomości, które co do zasady podważały przyjęte w operacie ustalenia). Organ nie zakwestionował przy tym treści decyzji o wyłączeniu z produkcji rolniczej określonego fragmentu spornej działki. Odmówił natomiast dokonania całościowej zmiany w ewidencji gruntów na podstawie operatu, co do którego treści zgłosił uzasadnione wątpliwości. Innymi słowy nie zgodził się na dokonanie jedynie cząstkowych zmian li tylko w oparciu o treść decyzji, albowiem uznał, iż wykonawca operatu nie uwzględnił wszystkich elementów zagospodarowania. W tej sytuacji wybiórcze przyjęcie jedynie części danych z operatu byłoby nie do pogodzenia z obowiązkiem aktualizacji ewidencji gruntów w sposób odzwierciedlający faktyczny stan na gruncie. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że ustawowe określenie "aktualizacja", niezdefiniowane prawnie, należy interpretować zgodnie z ogólnymi zasadami znaczeniowymi języka polskiego jako "poprawianie, uzupełnianie czegoś zgodnie z obecnym stanem wiedzy, dostosowanie do współczesności" (Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003). Współczesność to z kolei czasy obecne, teraźniejszość. W tym kontekście "aktualizować" będzie oznaczało doprowadzenie do stanu zgodnego z teraźniejszością, ewentualnie do stanu najbliższego teraźniejszości. Istotne jest jednak, iż winno to dotyczyć całości spornej nieruchomości, a niezasadne byłoby cząstkowe wprowadzanie zmian ze świadomością, iż co do pozostałej części nieruchomości przyjęte (zgodnie z operatem technicznym) ustalenia pozostają w sprzeczności ze stanem faktycznym na gruncie. Sąd podkreśla przy tym, że organy nie poprzestały na zanegowaniu wskazanych dokumentów jako źródła danych dających podstawę do aktualizacji ewidencji ale przeprowadziły wyczerpujące postępowanie wyjaśniające celem zweryfikowania prawidłowości wpisów w ewidencji gruntów i budynków odnośnie przedmiotowej działki. Trafnie organy zauważyły, iż przy sporządzaniu dokumentacji z geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektów budowalnych określając zakres terenów mieszkaniowych – B wykonawca nie uwzględnił wszystkich elementów zagospodarowania działki, w tym takich elementów jak ogrodzenie oraz gruntów położnych pomiędzy nimi, które zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia egib wchodzą w skład terenów mieszkaniowych. Potwierdzają to przeprowadzone oględziny i wykonana wówczas dokumentacja fotograficzna, z których to oględzin jednoznacznie wynika, że sporna działka jest w całości ogrodzona, zagospodarowana i zabudowana, nie ma charakteru rolnego. Stąd też słuszne jest twierdzenie organów, że treść operatu wykazująca użytek rolny RIIIa na powierzchni 0,0814 ha nie może być uznane za wiarygodne i odzwierciedlające faktyczny stan faktyczny na gruncie. Zauważy raz jeszcze w tym miejscu należy, iż do użytku gruntowego grunty orne zalicza się grunty: 1) poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję rolniczą lub ogrodniczą; 2) nadające się do uprawy, o której mowa w pkt 1, ale zajęte pod plantacje chmielu, wikliny lub drzew ozdobnych, w tym choinek, oraz szkółki ozdobnych drzew lub krzewów, lub na których urządzone zostały rodzinne ogrody działkowe; 3) zajęte pod urządzenia i budowle wspomagające produkcję rolniczą lub ogrodniczą i położone poza działką siedliskową; 4) utrzymywane w postaci ugoru lub odłogowane. W przedstawionych okolicznościach trafnie zatem, w ocenie Sądu, orzekły organy administracji o odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych. Wobec bowiem istotnych wątpliwości co do poprawności wykonania operatu technicznego w aspekcie uznania, iż na spornej działce mamy do czynienia z gruntem rolnym na powierzchni 0,0814 ha, zasadne było stwierdzenie, iż nie istnieje miarodajny dokument, na podstawie którego można byłoby dokonać aktualizacji ewidencji w sposób wskazany we wniosku. Jak bowiem już wskazano, sam sugerowany (proponowany) w operacie projekt aktualizacji użytków gruntowych ujęty w operacie technicznym przyjętym do zasobu, nie był w tym względzie wystarczający, wobec wskazanych co do niego szeregu wątpliwości. Zaznaczyć w tym miejscu raz jeszcze należy, iż rodzaj użytku na działce ewidencyjnej jest określany na podstawie rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z tabelą 1 zawartą w załączniku 1 do tego rozporządzenia. Nie może mieć zatem także znaczenia – co podnoszą w skardze skarżący - że dla spornej działki wydana została decyzja Starosty Łaskiego z 9 kwietnia 2021 r. zezwalająca na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej użytków rolnych (gruntu ornego) zaliczanych do klasy bonitacji glebowej IIIa (RIIIa) o łącznej powierzchni 0,0540 ha. Decyzja ta zezwala na trwałe wyłączenie gruntu w tej działce pod wskazane w załączniku do niej trwałe zainwestowanie i określa jego powierzchnię na 0,0540 ha, pozostała część działki to powierzchnia biologicznie czynna w ramach działki budowlanej. Z powyższych powodów nie sposób uznać za zasadne zarzutów dotyczących naruszenia norm art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. d) i h) oraz art. 21 ust.1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Co do zarzutu naruszenia art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 8 ust. 1 pkt 3 oraz Załącznikiem nr 1 (Lp. 3 i Lp. 1) do rozporządzenia egib poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, zdaniem Sądu, jest on również niezasadny z tych samych powodów jakie wskazano powyżej. Wbrew twierdzeniom skargi organy nie dokonały wadliwej wykładni pojęcia "tereny mieszkaniowe". Nie można – jak czynią to skarżący – wywodzić wniosku, iż przekształcenie gruntu rolnego w grunt nierolniczy następuje jedynie z chwilą wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej. W przypadku dokonywania zmian w ewidencji gruntów będzie to bowiem nie kwestia li tylko decyzji administracyjnej, a w praktyce sfera faktów. Organ oczywiście ma obowiązek dokonania stosownej zmiany w ewidencji w przypadku wydania decyzji administracyjnej, ale winien to uczynić o ile doszło do realnej, faktycznej zmiany na gruncie, która doprowadziła do rzeczywistej zmiany dotychczasowej formy użytkowania gruntu w inną jego formę (np. z użytku rolnego R na użytek mieszkaniowy B). Przypomnieć w tym miejscu raz jeszcze należy, iż do użytku gruntowego tereny mieszkaniowe zalicza się grunty 1) zajęte pod budynki mieszkalne; 2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne; 3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki. W realiach analizowanej sprawy, co zostało wskazane wyżej, organy – odwołując się do dokonanych oględzin i załączonej z nich dokumentacji – wyprowadziły wniosek, iż charakterystyka zabudowy i zagospodarowania terenu na działce [...] wypełnia definicję terenów mieszkaniowych – B, określonych w tabeli 1 do rozporządzenia egib. W ten sposób zakwestionowały ustalenia poczynione przy sporządzaniu dokumentacji z geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej. Powyższe pozostaje w zakresie uprawnień organów i z tego powodu nie można stawić im zarzutu przekroczenia prawa. Raz jeszcze przypomnieć należ, iż rolą organów ewidencyjnych jest ustalenia i wprowadzenie do ewidencji faktycznych, zgodnych z rzeczywistym stanem danych dotyczących oznaczenia ewidencji gruntów. Nieskuteczne jest także zarzucanie przez skarżących organowi naruszenia przepisów k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ nie naruszył bowiem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ani też obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). W przeprowadzonym postępowaniu nie doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Zajęte w sprawie stanowisko organu i przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacja odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Uzasadnienie faktyczne zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł, zaś uzasadnienie prawne decyzji zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie sądu organ przedstawił swoje stanowisko w sposób jasny i zrozumiały, prawidłowo uznając, że operat sporządzony przez geodetę uprawnionego nie może być podstawą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Niepodzielenie przez organ stanowiska strony w powyższym zakresie nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto stwierdzenie w zaskarżonej decyzji bezzasadności zarzutów odwołania w związku z ustaleniami przedstawionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, bez szczegółowego odnoszenia do podniesionych zarzutów, wbrew twierdzeniom skarżących nie narusza wymogów prawidłowego sporządzenia uzasadnienia decyzji określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że kontrolowana decyzja nie naruszała prawa. Z uwagi na powyższe, Sąd - w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. EC