III SA/Łd 653/05

Dnia 5 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.),, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 roku na rozprawie na rozprawie sprawy ze skargi B. Ł. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu uchyla zaskarżone postanowienie. III SA/Łd 653/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 r. (tekst jednolity Dz. U. Nr 87 poz. 960 z 2001 r. Z późn. zm.) Prezydent Miasta Ł. orzekł o wymeldowaniu B. Ł. z pobytu stałego z lokalu nr 21 przy ulicy A 147 w Ł. Od powyższej decyzji B. Ł. wniósł odwołanie. W uzasadnieniu podniósł, iż z uwagi na brak możliwości zatrudnienia na terenie Ł. od ponad roku podejmuje dorywcze prace poza terenem zamieszkania, które stanowią jego jedyne źródła utrzymania. O sytuacji tej informował wielokrotnie administrację nieruchomości A, złożył również podanie o anulowanie wypowiedzenia umowy najmu z jednoczesną deklaracją chęci wykupu powyższego lokalu. Skarżący stwierdził, iż chciałby zamieszkać we własnym domu, jednakże musi to zostać poprzedzone montażem krat w oknach. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego Wojewoda [...] stwierdził, że odwołanie B. Ł. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr 21 przy ul. A 147 w Ł., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 Kpa. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ podniósł, iż zgodnie z art. 129 § l i 2 Kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia. Organ stwierdził, iż jest to termin zawity (nieprzekraczalny), którego niedotrzymanie powoduje ujemne skutki procesowe, przede wszystkim utratę prawa do wniesienia odwołania, wskutek czego decyzja organu, który ją wydał staje się ostateczna. Wprawdzie organ odwoławczy może przywrócić termin do wniesienia odwołania, jednakże jest to uzależnione od spełnienia przesłanek określonych w przepisach prawa, w szczególności w art. 58 kpa. Wojewoda [...] uznał, iż z akt sprawy wynika, że doręczenie B. Ł. decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w sposób zastępczy określony w treści przepisu art. 44 kpa. tj przez awizo. Jednocześnie, mimo iż z dniem 6 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 marca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 78 poz. 682) zmieniająca dotychczasowe brzmienie art. 44 kpa, organ odwoławczy uznał za zasadne zastosowanie tego przepisu w brzmieniu obowiązującym w dacie doręczenia przedmiotowej decyzji skarżącemu, a więc w brzmieniu obowiązującym do dnia 6 czerwca 2005 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w przepisie art. 40 jako sposób podstawowy doręczania pism - doręczenie bezpośrednio samej stronie lub gdy działa ona przez pełnomocników tymże pełnomocnikom lub przedstawicielom. W przypadku nieobecności adresata pisma doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w skrzynce na korespondencję lub gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 Kpa). Gdy i taka możliwość nie istnieje pismo składa się na okres 7-miu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata (art. 44 Kpa). To doręczenie zastępcze powoduje, że doręczenie pisma uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia siedmiodniowego okresu. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wysłał zaskarżoną decyzję listem poleconym Nr nadawczy 40993 za zwrotnym potwierdzeniem odbioru korespondencji na adres : B. Ł. ul. A 6/8 95 - 073 G.. Organ prowadzący sprawę powziął wiadomość o pobycie B. Ł. pod wyżej wskazanym adresem z wniosku Administracji Nieruchomościami "A" o wymeldowanie w.w. z pobytu stałego w lokalu nr 21 przy ul. A 147 w Ł.. We wniosku tym administracja wskazała, że z wywiadu środowiskowego wynika, iż skarżący mieszka wraz z żoną w miejscowości J., ul. A 6/8 gm. Z.. Na tenże adres organ pierwszej instancji wysłał skarżącemu zawiadomienie o wszczęciu postępowania, w którym dodatkowo wezwał w.w. do złożenia wyjaśnień. Jak wynikało z akt sprawy powyższe zawiadomienie skarżący odebrał osobiście, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Także kolejne wezwanie skierowane przez organ do B. Ł. na powyższy adres zostało przez niego osobiście odebrane. Organ odwoławczy uznał, iż wskazany wyżej adres należało uznać jako miejsce skutecznego doręczenia skarżącemu kierowanej do niego korespondencji, tym bardziej, że zgodnie z art. 42 § 3 kpa -w razie niemożności doręczenia pisma osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy, a także w razie pilnej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Doręczenie B. Ł. decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w sposób zastępczy określony w treści przepisu art. 44 kpa. tj przez awizo. Jak wynikało z akt sprawy, wobec niezastania Pana B. Ł. pod wskazanym adresem przedmiotową decyzję złożono w Urzędzie Pocztowym w G., a awizo pozostawiono w dniu 20 maja 2005 r. w skrzynce na korespondencję (wyjaśnienia Naczelnika Urzędu Pocztowego w G.). Wobec bezskutecznego upływu siedmiodniowego terminu organ uznał, iż doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 27 maja 2005 r. Zatem czternastodniowy termin przewidziany w art. 129 § 2 Kpa do wniesienia odwołania biegł dla skarżącego od dnia 28 maja 2005 r. i upłynął w dniu 10 czerwca 2005 r. Organ stwierdził, iż również powtórna awizacja dokonana w dniu 27 maja 2005r. nie spowodowała odbioru decyzji przez Pana B. Ł. wskutek czego w dniu 3 czerwca 2005 r. nastąpił zwrot przesyłki do nadawcy, nie istniała zatem ani podstawa prawna ani potrzeba ponownego doręczania decyzji, która z mocy przepisu art. 44 Kpa musi być uznana za doręczoną. B. Ł. wniósł odwołanie w dniu 29 lipca 2005r., a więc po upływie przypisanego prawem terminu. Do odwołania nie został załączony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przewidziany w art. 58 kpa., ani też nie zamieszczono w nim wyjaśnienia przyczyny uchybienia terminu. Na powyższe postanowienie B. Ł. w dniu 8 października 2005 roku wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi prosząc o przywrócenie terminu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] orzekającego o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr 21 przy ul. A 147 w Ł.. Skarżący stwierdził, iż zapoznał się z decyzją I instancji odbierając ją w Urzędzie Gminy Z. w lipcu 2005 roku, natomiast wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie składał mając pewność, że odwołanie składa z zachowaniem wymaganych terminów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 129 kpa - odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.( § 1 ). Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. (§ 2.) W przedmiotowej sprawie sporna pozostaje kwestia czy można uznać, iż skarżącemu decyzja została doręczona w sposób zastępczy – przez awizo. Z akt administracyjnych wynika, iż Administracja Nieruchomościami Ł. "A " we wniosku o wymeldowanie skarżącego podała, iż skarżący mieszka razem z żoną w miejscowości J. ul. A 6/8 gmina Z.. Zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania jak i pismo z dnia 25 lutego 2005 r. skierowane do skarżącego na ten adres zostały skarżącemu doręczone. Skarżący wyjaśnił na rozprawie, iż nie mieszka z żoną u teściów, ale o korespondencji przysłanej na ten adres żona go zawsze informuje i skarżący odbiera wtedy pisma na poczcie. Decyzja o wymeldowaniu nie została jednak przesłana skarżącemu na adres J. ul. A 6/8 gmina Z.. Została zaadresowana : B. Ł. ul. A 6/8 95-073 G.. Skarżący nazywa się Ł., a więc ani nazwisko, ani adres nie były prawidłowe. Skarżący wyjaśnił na rozprawie, iż J. to wieś położona w pobliżu G.. Zarówno w J. jak i w G. są ulice o nazwie A. Zgodnie z art. 44 kpa. ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wysłania decyzji) - w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres siedmiu dni w swojej placówce, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się w urzędzie właściwej gminy na okres siedmiu dni, w przypadku doręczania pisma przez pracownika lub upoważnioną osobę lub organ. (§ 1) Zawiadomienie o złożeniu pisma w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w § 1. ( § 2) Zwrotne potwierdzenie odbioru załączone do akt sprawy – na co zwracał już niejednokrotnie uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny – jest tego rodzaju, iż nie pozwala na ustalenie czy i gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o złożeniu pisma na poczcie. Organ jednak poczynił samodzielnie takie ustalenia i otrzymał informację z Urzędu Pocztowego w G. ( k-37 akt administracyjnych ) – iż przesyłka była dwukrotnie awizowana, a zawiadomienie o przesyłce listonosz umieścił w skrzynce pocztowej zainstalowanej w furtce prowadzącej do posesji państwa Ł. Skarżący podczas rozprawy wyjaśnił, iż ani on ani żona nie są właścicielami żadnej posesji w G., ani w J.. Nieruchomość w J. należy do Z. S., teścia skarżącego. Nie zostało zatem wyjaśnione czy i gdzie listonosz faktycznie pozostawił zawiadomienie o przesyłce. W tej sytuacji zdaniem Sądu - nie można uznać, iż skarżącemu została doręczona decyzja w sposób zastępczy przez awizo - w dniu 27 maja 2005 r. Skarżący wyjaśnił, iż z decyzją o wymeldowaniu zapoznał się odbierając ją w Urzędzie Gminy Z. w lipcu 2005 r. O pozostawieniu tam decyzji został zawiadomiony przez urzędniczkę, która zostawiła zawiadomienie żonie skarżącego w domu w J.. W aktach administracyjnych znajduje się pismo "zawiadomienie o złożeniu pisma " – bez daty, na którym widnieje potwierdzenie odbioru przez skarżącego z datą 14 lipca 2005 r. Organ zatem winien poczynić ustalenia, czy jest to potwierdzenie odbioru decyzji przez skarżącego. Jeżeli okaże się, iż skarżący w tym dniu odebrał decyzję o wymeldowaniu to dzień 14 lipca 2005 r. należy uznać za dzień doręczenia skarżącemu tej decyzji. Należy również zwrócić uwagę na to, iż skarżący nie wniósł odwołania – jak to twierdzi organ - w dniu 29 lipca 2005 r., bowiem z koperty załączonej do akt administracyjnych wynika, że skarżący nadał przesyłkę zawierająca odwołanie w urzędzie pocztowym w dniu 23 lipca 2005 r. ( data stempla pocztowego ). Podsumowując stwierdzić należy, iż ustalenia organu były niewystarczajace do uznania, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien wziąć pod uwagę wskazania Sądu i dowody załączone do akt administracyjnych. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.