III SA/Łd 655/08

WyrokWSA w Łodzi2009-03-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne i uchylił decyzję o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do stypendium stażowego, jeśli strona pobierała rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, a o fakcie tym nie poinformowała urzędu pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wznowiły postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ ujawniły się nowe okoliczności faktyczne (pobieranie renty rodzinnej w kwocie przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę), które istniały w dniu wydania pierwotnych decyzji, ale nie były znane organowi. W związku z tym, skarżąca nie spełniała warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium stażowego, co uzasadniało uchylenie wcześniejszych decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżącej M. D., która uzyskała status osoby bezrobotnej i prawo do stypendium stażowego. Po pewnym czasie ustalono, że skarżąca pobierała rentę rodzinną w kwocie przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, o czym nie poinformowała urzędu pracy. Organy administracji wznowiły postępowanie, uchyliły decyzje przyznające status bezrobotnego i stypendium, a następnie Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania tych świadczeń. Skarżąca wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2009 roku sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i stypendium oddala skargę III SA/Łd 655/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 150, art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 1, ust. 2, ust. 4 pkt 1, art. 53 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008r. Nr 69, poz.415 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego w dniu 2.09.2008 r. przez M. D., reprezentowaną przez pełnomocnika B. D., od decyzji Starosty Z.o z dnia [...] o : 1) uchyleniu decyzji ostatecznej Starosty Z. z dnia [...] o uznaniu M. D. z dniem 21.07.2006 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, 2) odmowie uznania za osobę bezrobotną w dniu 21.07.2006 r., 3) uchyleniu decyzji ostatecznej Starosty Z. z dnia [...] o przyznaniu prawa do stypendium w wysokości 532,90 zł miesięcznie w okresie odbywania stażu, od dnia 4.09.2006 r., 4) odmowie przyznania stypendium stażowego od dnia 4.09.2006 r., 5) uchyleniu decyzji ostatecznej Starosty Z. z dnia [...] o przyznaniu prawda do stypendium w wysokości 532,90 zł miesięcznie, w okresie odbywania stażu, od dnia 4.01.2007 r., 6) odmowie przyznania stypendium stażowego od dnia 4.01.2007 r., 7) uchyleniu decyzji ostatecznej Starosty Z.z dnia [...] o utracie prawa do stypendium z dniem 4.03.2007 r., 8) uchyleniu decyzji ostatecznej Starosty Z. z dnia [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 1.11.2006 r. poprzedzonej postanowieniem Starosty Z. z dnia [...]w sprawie wznowienia postępowania, Wojewoda Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że na mocy decyzji ostatecznej Starosty Z.z dnia [...] M. D.od dnia 21.07.2006 r. uzyskała status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W związku z odbywaniem przez stronę stażu w firmie A od dnia [...] r. do dnia [...] r., Starosta Z. decyzją z dnia [...] przyznał jej prawo do stypendium w wysokości 532,90 zł miesięcznie od dnia 4.09.2006 r., a następnie decyzją z dnia [...] przyznał prawo do stypendium od dnia 4.01.2007 r., zaś decyzją z dnia [...] o utracie prawa do stypendium z dniem 4.03.2007 r. z powodu zakończenia odbywania stażu. W dniu 6.06.2007 r. M. D. przedstawiła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. z dnia [...] o wznowieniu od dnia 1.11.2006 r. wypłaty renty rodzinnej, ze wskazaniem, że od dnia 1.10.2006 wysokość renty wynosi 672,19 zł miesięcznie. Na tej podstawie Starosta Z., decyzją z dnia [...] orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 1.10.2007 r. M.D. nie kwestionowała ww. decyzji w trybie odwoławczym. Kolejną decyzją z dnia [...] strona została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego stypendium stażowego za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie brutto 2078,30 zł. Wojewoda ., decyzją z dnia [...], uchylił ww. decyzję Starosty Z. z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zobowiązał m.in. organ I instancji do ustalenia, czy ZUS w związku ze wznowieniem wypłaty renty rodzinnej dokonał pomniejszenia, o którym mowa w art. 78 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Następnie decyzją z dnia [...] Starosta Z. zmienił decyzję ostateczną z dnia [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej od dnia 1.10.2006 r. w ten sposób, że orzekł o utracie przez M. D. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1.11.2006 r. W wyniku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ I instancji ustalono, że M.D. pobierała rentę rodzinną od dnia 1.04.1991 r. do dnia 30.09.2006r. i od dnia 1.11.2006 r. do dnia 30.06.2007 r. Okoliczność ta stanowiła podstawę do wznowienia przez Starostę Z., postanowieniem z dnia [...], postępowania administracyjnego w sprawach zakończonych następującymi decyzjami ostatecznymi: [...] W wyniku wznowienia postępowania Starosta Z. decyzją z dnia [...] o: 1) uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia [...] o uznaniu z dniem 21.07.2006 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, 2) odmowie uznania za osobę bezrobotną w dniu 21.07.2006 r., 3) uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia [...]o przyznaniu prawa do stypendium w wysokości 532,90 zł miesięcznie w okresie odbywania stażu od dnia 4.09.2006 r., 4) odmowie przyznania stypendium stażowego od dnia 4.09.2006 r., 5) uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia [...] o przyznaniu prawa do stypendium w wysokości 532,90 zł miesięcznie, w okresie odbywania stażu, od dnia 4.01.2007 r., 6) odmowie przyznania stypendium stażowego od dnia 4.01.2007 r., 7) uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia [...] o utracie prawa do stypendium z dniem 4.03.2007 roku, 8) uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 1.11.2006 r. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła B. D. Organ odwoławczy ustalił, że B. D. jest pełnomocnikiem strony, która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie statusu osoby bezrobotnej. Pełnomocnik strony zakwestionował fakt pozbawienia M. D. statusu osoby bezrobotnej, podkreślając, że po ukończeniu studiów pozostawała bez pracy, a zatem była faktycznie bezrobotna. W ocenie pełnomocnika w mniejszej sprawie nie ustalono dokładnie, czy otrzymywana przez stronę renta rodzinna faktycznie przekraczała połowę najniższego wynagrodzenia i w jakim okresie, zwłaszcza że z tytułu wypłaty tej renty potrąca się tylko podatek i składkę zdrowotną. Po rozpatrzeniu ww. odwołania Wojewoda Ł., decyzją z dnia 2[...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę organ I instancji powinien ustalić wysokość renty rodzinnej pobranej przez skarżącą w lipcu, sierpniu i wrześniu 2006 r. i ponownie ocenić, czy skarżąca dokonując rejestracji w charakterze osoby bezrobotnej w dniu [...] r. spełniała w tym dniu warunki do uzyskania i posiadania statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] r. do dnia [...] r., a następnie do pobierania w okresie odbywania stażu stypendium od dnia 4.09.2006 r. do dnia 3.03.2007 r. Starosta Z. decyzją z dnia [...] orzekło o: 1) uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia [...] o uznaniu z dniem 21.07.2006 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, 2) odmowie uznania za osobę bezrobotną w dniu 21.07.2006 r., 3) uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia [...] o przyznaniu prawa do stypendium w wysokości 532,90 zł miesięcznie w okresie odbywania stażu od dnia 4.09.2006 r., 4) odmowie przyznania stypendium stażowego od dnia 4.09.2006 r., 5) uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia [...]o przyznaniu prawa do stypendium w wysokości 532,90 zł miesięcznie, w okresie odbywania stażu, od dnia 4.01.2007 r.,6) odmowie przyznania stypendium stażowego od dnia 4.01.2007 r., 7) uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia [...] o utracie prawa do stypendium z dniem 04.03.2007 roku, 8) uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 1.11.2006 r. W imieniu M. D. od powyższej decyzji złożyła odwołanie B. D. – pełnomocnik. W odwołaniu wskazano, iż skarżąca po otrzymaniu dyplomu zaczęła szukać pracy, a firma A zaproponowała jej odbycie stażu. W urzędzie pracy poinformowano ją natomiast, iż "kończy się fundusz stypendialny, i że nie wiadomo czy uzyska decyzję o odbyciu stażu". Dlatego też, nie czekając na wypłatę ostatniej renty rodzinnej, która po ukończeniu studiów już jej nie przysługiwała, wypełniła odpowiednie dokumenty i dołączyła załączniki z ww. firmy, przewidując, że rozpatrzenie wniosku będzie trwało jakiś czas. Wniosek został rozpatrzony po dwóch miesiącach i podjęła staż 4.09.2006 roku, a ostatnią rentę rodzinną otrzymała w dniu 1.09.2006 r. na konto bankowe. W trakcie odbywania stażu podjęła dalszą naukę (studia podyplomowe) i w związku z tym wystąpiła do ZUS-u o wznowienie renty rodzinnej, dołączając odpowiednie zaświadczenie z uczelni. W dniu [...] r. Starosta Z. wydał kolejną decyzję nr [...] o uchyleniu (po wznowieniu postępowania) decyzji ostatecznej z dnia [...] dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej przez M. D. z dniem 1.10.2006 r. oraz umorzenia postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 1.10.2006 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że uzyskanie do dnia 25.10.2007 r. miesięcznie przychodu z tytułu renty rodzinnej wykluczało możliwość posiadania statusu osoby bezrobotnej, w sytuacji gdy osoba uprawniona do tej renty uzyskiwała z jej tytułu miesięcznie przychód w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przy czym w kwestii definicji przychodu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zawierał odesłanie do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Osoba bezrobotna powinna spełniać warunki zarówno w momencie rejestracji, jak i przez cały okres pozostawania w ewidencji bezrobotnych. W myśl natomiast art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnemu w okresie odbywania stażu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy do wykonywania zawodu przysługuje stypendium wypłacane przez starostę. Przy czym do dnia 25.10.2007 r. wysokość stypendium stażowego wynosiła 100% zasiłku dla bezrobotnych, a od dnia 26.10.2007 r. w związku z wejściem w życie nowelizacji ustawy stypendium jest wypłacane w wysokości 140% kwoty zasiłku. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zarówno w brzmieniu obowiązującym do dnia 25.10.2007 r., jak i w aktualnym brzmieniu, uzależniają możliwość uzyskania i zachowania statusu osoby bezrobotnej od wysokości renty rodzinnej. Jak podkreślono status osoby bezrobotnej do dnia 25.10.2007 r. mogła bowiem posiadać osoba nieosiągająca z tytułu renty rodzinnej przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, zaś począwszy od dnia 26.10.2007 r. status ten może posiadać osoba, która nie nabyła prawa do renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wysokość renty rodzinnej ma zatem decydujące znaczenie dla możliwości nabycia i posiadania statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda Ł. stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 21.07.2006 r. M. D. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako osoba bezrobotna na podstawie decyzji Starosty Z. z dnia [...]. Skarżąca w tym dniu zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w Z., a następnie wypełniła i podpisała kartę rejestracyjną osoby bezrobotnej, w której wskazała, że jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, oraz że nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowię minimalnego wynagrodzenia za pracę (karta rejestracyjna z dnia [...]). Ponadto w dniu 21.07.2006 r. otrzymała informację dotyczącą praw i obowiązków osób bezrobotnych oraz warunków posiadania statusu osoby bezrobotnej. Fakt otrzymania tej informacji potwierdziła własnoręcznym podpisem. W dniu 19.03.2008 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. wpłynęła natomiast informacja o pobieraniu przez skarżącą renty rodzinnej od dnia 1.04.1991 r. do dnia 30.09.2006 r. (stempel z datą wpływu do kancelarii PUP w Z. zaświadczenia ZUS z dnia 11.03.2008 r. - l.dz. 475 ). Wobec powyższego uzasadnionym było wznowienie postępowania w sprawie przyznania M. D. statusu osoby bezrobotnej od dnia 21.07.2006 r. i prawa do stypendium pobieranego przez nią od dnia 4.09.2006 r. do dnia 3.03.2007 r. Okoliczność ta stanowiła bowiem nową istotną okoliczność w sprawie, nieznaną organowi I instancji w dniu wydania ww. decyzji ostatecznych i uzasadniała wznowienie postępowania na podstawie art.145 § 1 pkt 5 k.p.a., a także prowadzenie postępowania wyjaśniającego stosownie do przepisu art. 149 § 2 k.p.a. W dniu 12.08.2008 r. do urzędu pracy doręczono zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. Inspektorat w Z. z dnia [...], z którego wynikało, że M. D. pobierała rentę rodzinną za m- ce lipiec, sierpień, wrzesień 2006 r. w kwocie 672, 19 zł brutto, z czego potrącano składkę na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 58,81 zł i zaliczkę na podatek dochodowy w kwocie 31 zł. Kwota 672, 19 zł stanowiła przychód skarżącej w rozumieniu art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14 z 2000 r., poz. 176 ze zm.). Z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13.09.2005 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2006 r. (Dz. U. Nr 177 z 2005 r., poz. 1469) wynika natomiast, że w roku 2006 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 899,10 zł. Była to kwota brutto stanowiąca podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Wobec czego 1/2 minimalnego wynagrodzenia stanowiła kwota 449, 55 zł. Kwota otrzymywanej przez M. D. renty rodzinnej w lipcu, sierpniu i wrześniu 2006 r. była wyższa od połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, a więc nie spełniała ona warunków do nabycia i posiadania statusu osoby bezrobotnej od dnia 21.07.2006 r. oraz prawa do stypendium od dnia 4.09.2006 r. do dnia 3.03.2007 r. (przysługującego wyłącznie osobie bezrobotnej). Organ odwoławczy wskazał, że niniejszą decyzję utrzymano w mocy (mimo braków proceduralnych). biorąc pod uwagę fakt, że została ona uzupełniona kolejną decyzją Starosty Z. z dnia [...] o uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia 15.06.2007 r. nr AG- 5230- 97/AG/07 dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej przez M. D. z dniem 1.10.2006 r. oraz umorzenia postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 1.10.2006 r. Decyzję tę wydano po wznowieniu postępowania postanowieniem Starosty Z. z dnia [...] i strona nie kwestionowała jej w trybie odwoławczym. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącej podał, że decyzja Wojewody Ł. i decyzja starosty Z.jest dla skarżącej bardzo krzywdząca. Pełnomocnik podniósł, że organ I instancji nie poinformował skarżącej, iż w przypadku pobierania renty rodzinnej w kwocie wyższej niż połowa minimalnego wynagrodzenia za pracę osoba traci prawo do bycia bezrobotnym, a tym samym możliwość odbycia stażu, który był jednym z warunków do podjęcia pracy w zawodzie, zgodnie z wykształceniem. Podtrzymała argumenty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wnosił o jej oddalenie. Powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że skarżąca rejestrując się jako osoba bezrobotna oświadczyła podpisując własnoręcznie kartę rejestracyjną, że nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, oraz że podpisała informację dotyczącą praw i obowiązków bezrobotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji wydana została na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., po wznowieniu z urzędu postępowania postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2008 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego, w drodze wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnych, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy administracji wydanych przez nie decyzji. Wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Stosownie do art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Przesłanki wznowienia postępowania to przesłanki, których wystąpienie otwiera możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a. Formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania określa art. 149 k.p.a. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia – art. 149 § 1 k.p.a., natomiast odmowa wznowienia postępowania, stosownie do § 3 art. 149 k.p.a. następuje w drodze decyzji. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych (np. sprawa nie należy do drogi administracyjnej, sprawa nie jest zakończona decyzją ostateczną, organ działał w innej formie niż decyzja, lub gdy strona żąda wznowienia postępowania w sprawie, w której organ nie działał) lub podmiotowych (z podaniem wystąpiła osoba nie będąca stroną), oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 § 2 k.p.a.). Granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznaczona jest zatem zakresem sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1992 r. sygn. akt SA/Wr 534/92 (ONSA 1993, z. 4, poz. 92). Celem wznowieniowego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, oraz – w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej – doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania zatem dotyczą w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w trybie zwykłym (por. uchwała NSA z dnia 2 grudnia 2002 r. sygn. akt OPS 11/02, ONSA 2003/3/86). W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wznowił z urzędu postępowanie, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi Starosty Z. w przedmiocie: uznania M. D. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania jej prawa do zasiłku, przyznania M. D. prawa do stypendium w okresie odbywania stażu pracy od dnia 4 września 2006 roku, przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania stażu pracy od dnia 4 stycznia 2007 roku, utraty prawa do stypendium z dniem 4 marca 2007 roku oraz utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 listopada 2006 roku. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przyczyna wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ I instancji stwierdził, że wyszły na jaw istotne okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzje w ww. sprawach, a mianowicie to, iż M.D. pobierała rentę rodzinną w okresie od 1 kwietnia 1991 roku do 30 września 2006 roku oraz od 1 listopada 2006 roku do 30 czerwca 2007 roku (pismo ZUS Inspektorat w Z. z dnia [...] roku). Podstawę prawną do odmowy uznania skarżącej za osobę bezrobotną stanowił przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, stanowiący, iż bezrobotny - oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Zauważyć należy, iż art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c), w powyższym brzmieniu, został określony przez art. 1 pkt 1 lit. a) tiret drugie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. (Dz.U.07.176.1243) zmieniającej ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dniem 26 października 2007 roku. Przed tą datą przepis ten wprawdzie nie określał, iż za osobę bezrobotną może być uznana osoba, jeżeli nie nabyła prawa do renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, ale jak słusznie wskazały organy obu instancji, zastosowanie miał art. 2 ust. 1 lit. h ustawy, określający, iż bezrobotnym może być osoba, która nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Przy czym w myśl art. 2 ust. 1 pkt 24, ilekroć w ustawie jest mowa o przychodach - oznacza to przychody z tytułu innego niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, zasiłek lub inne świadczenie wypłacane z Funduszu Pracy, podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. M.D. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. w dniu 21 lipca 2006 roku, mimo że pobierała w tym czasie rentę rodziną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Prawidłowo bowiem organ II instancji wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 września 2005 roku w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę (Dz.U. Nr 177, poz. 1469), od dnia 1 stycznia 2006 roku ustalono minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 899,10 złotych. Skarżąca w dniu rejestracji, tj. w dniu 21 lipca 2006 r., własnoręcznie podpisała oświadczenie, uprzedzona o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego za składanie fałszywych zeznań, co wynika z załączonej do akt administracyjnych karty rejestracyjnej bezrobotnego, że jest osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej, oraz że nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Skarżąca zobowiązała się ponadto do bezzwłocznego - najpóźniej w ciągu 7 dni – informowania o wszystkich zmianach danych przez nią podanych, a zawartych w karcie rejestracyjnej. Skarżąca podpisała również w dniu 21 lipca 2006 roku informację dla osób zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy o warunkach uzyskania statusu osoby bezrobotnej, o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej, z jednoczesną utratą prawa do zasiłku oraz o obowiązkach bezrobotnego. Skarżąca nie poinformowała Powiatowego Urzędu Pracy w Z. o pobieraniu renty rodzinnej, co uzasadniało wznowienie postępowania i wydanie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Uchylenie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. może nastąpić tylko wówczas, gdy organ wykaże i uzasadni, iż zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Brak przyczyn wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. powoduje wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (por. wyrok NSA sygn. akt II SA 113/99 Lex nr 46255). Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. jest zaistnienie przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. (w tym wypadku określonych w pkt 5), a dopiero potem wyniki postępowania co do istoty sprawy. W wyroku z dnia 9 stycznia 2001 r. sygn. akt I SA 1788/99 NSA przyjął, że uchylenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia z wynikiem negatywnym - rażąco narusza zasadę trwałości decyzji oraz przepisy regulujące ten tryb postępowania - co prowadzi do wady takiej decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (LEX nr 75514). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie stanowisko organów administracji jest prawidłowe. Z akt sprawy wynika, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję z dnia 21 lipca 2006 r. nr AG-5230-766/TZ/2006 o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną z dniem 21 lipca 2006 roku i o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zaistnienie zaś przyczyn wznowienia dawało podstawę do wydania decyzji o uchyleniu decyzji dotychczasowych. Zdaniem Sądu, niezasadny jest zarzut pełnomocnika skarżącej, iż nie była ona należycie pouczona o skutkach niezawiadomienia urzędu pracy o pobieraniu renty rodzinnej. W ocenie Sądu, nie można przyjąć, że skarżąca nie była świadoma regulacji ustawowych, została o nich, jak to wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sposób prawidłowy pouczona. Wobec powyższych rozważań, w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a zatem była podstawa do uchylenia decyzji z dnia 21 lipca 2006 roku o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną z dniem 21 lipca 2006 roku i o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych - w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Konsekwencją nieuznania skarżącej za osobę bezrobotną w dniu 21 lipca 2006 roku było uchylenie decyzji o przyznaniu jej prawa do stypendium i odmowa przyznania stypendium od dnia 4 września 2006 r. oraz od dnia 4 stycznia 2007 roku, a ponadto uchylenie decyzji o utracie prawa do stypendium z dniem 4 marca 2007 roku oraz decyzji o utracie statusu bezrobotnej z dniem 1 listopada 2006 roku. Zauważyć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 53 ust. 6 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium. Skoro skarżącej odmówiono uznania za osobę bezrobotną w dniu 21 lipca 2006 roku, to nie będąc osobą bezrobotną nie mogła mieć prawa do stypendium stażowego. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji. TP

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło