III SA/Łd 657/07

Dnia 5 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi -Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2007 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi V. Ch. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a : przyznać stronie skarżącej – V. Ch. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. A.Ł. W dniu 23 sierpnia 2007 roku V. Ch. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania, wnosząc jednocześnie o przyznanie pełnomocnika z urzędu. W dniu 6 października 2007 roku skarżąca V. Ch. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 17 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie, gdyż wykazane dochody i brak jakiegokolwiek majątku uniemożliwiają poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Od powyższego postanowienia uczestnik postępowania – A. Ch. wniósł sprzeciw, w którym podniósł, że dane zawarte w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżącej są nieprawdziwe. Wskazał, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z konkubentem i nie jest prawdą, że komornik dokonuje potrąceń z renty na rzecz długów zaciągniętych przez byłego męża lecz na poczet długów, które zaciągnęła skarżąca na zakup komputera, wieży, telefonu komórkowego i dvd. Na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Sieradzu Wydział I Cywilny o podział majątku dorobkowego skarżąca otrzymała natomiast kwotę około 14.000 zł z tytułu spłaty jej udziału w powstaniu majątku dorobkowego. W piśmie z dnia 15 listopada 2007 roku, zawierającym ustosunkowanie się do wniesionego sprzeciwu skarżąca zaprzeczyła wszystkim twierdzeniom uczestnika postępowania i wniosła o jego odrzucenie. Wskazała, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z konkubentem, a zakup komputera, wieży i telefonu dokonany był wspólnie, podczas trwania związku małżeńskiego i do dnia dzisiejszego jest spłacany. Zasądzona natomiast postanowieniem Sądu Okręgowego w Sieradzu kwota około 14.000 zł tytułem spłaty udziału w powstaniu majątku do dnia dzisiejszego nie została spłacona. Powołując się zaś na swą trudna sytuację materialną i zdrowotną spowodowaną zdarzeniami, jakie miały miejsce podczas trwania małżeństwa z uczestnikiem niniejszego postępowania wskazała, iż przeciwko jej byłemu mężowi toczy się wiele postępowań karnych i cywilnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Z nadesłanego przez skarżącą aktualnego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach wynika, iż skarżąca nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie, a źródłem jej utrzymania jest renta chorobowa w wysokości 459,00 zł miesięcznie, która po potrąceniach dokonywanych przez komornika na poczet należności powstałych w związku z wyłudzeniami dokonanymi przez byłego męża wynosi 296,47 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała ponadto, iż nie posiada żadnych nieruchomości, majątku ruchomego oraz oszczędności ulokowanych na rachunkach bankowych, a ciężka sytuacja materialna, w której się obecnie znajduje nie pozwala jej nawet na wykupienie wszystkich potrzebnych leków. Składając sprzeciw od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 października 2007 roku uczestnik postępowania – A. Ch. nie wykazał natomiast w żaden sposób, że dane zawarte w oświadczeniu o sytuacji materialnej, rodzinnej i uzyskiwanych przez skarżącą dochodach są nieprawdziwe. Zaprzeczając wszystkim twierdzeniom skarżącej nie przedstawił bowiem żadnych dowodów, które potwierdziłby fakt, że dane zawarte w oświadczeniu są niezgodne z rzeczywistością i nie wskazał żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na ocenę zdolności płatniczych skarżącej, co w konsekwencji spowodowało, iż Sąd przy ocenie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata kierował się informacjami zawartymi na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. Dokonując zatem analizy nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż jej trudna sytuacja materialna i rodzinna nie pozwala na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania. Odwołując się bowiem do treści powołanego przepisu art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy podkreślić należy, że określenie "gdy osoba ta wykaże (...)" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena natomiast sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje, bądź nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz, czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Biorąc zatem po uwagę całokształt przedstawionych okoliczności Sąd uznał, iż wnioskodawczyni wykazała w sposób wystarczający, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania i stosownie do treści art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w postanowieniu. A.Ł.