III SA/Łd 657/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska /spr/. Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi V. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi J. P. z Kancelarii Adwokackiej [...] i Spółka spółka cywilna w Ł. ul. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku W dniu [...] A. C., właściciel nieruchomości położonej we wsi B. [...] gmina Z., wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie swojej byłej żony V. C.. W złożonym wniosku A. C. podniósł, że V. C. od [...] roku nie przebywa pod wskazanym wyżej adresem. W wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji ustalono, że V. C. opuściła miejsce zamieszkiwania z uwagi na trudną sytuację rodzinną. Na uzasadnienie swoich twierdzeń V. C. podniosła, iż były mąż stosował wobec niej przemoc. Z ustaleń organu I instancji wynikało, iż przeciwko A. C. toczyły się postępowania sądowe o znęcanie się nad byłą żoną. V. C. zeznała także, iż nie posiada stałego miejsca zamieszkania, a lokal w którym obecnie przebywa jest jedynie jej czasowym miejscem pobytu. A. C. przesłuchany jako strona zaprzeczył, żeby w trakcie zamieszkiwania wspólnie z W. C. stosował wobec niej jakąkolwiek przemoc, ale potwierdził, że w obecnej chwili toczą się sprawy w sądzie o znęcanie się nad rodziną. Po rozpoznaniu wniosku, decyzją z dnia [...] roku Wójt Gminy Z. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 roku, Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), odmówił wymeldowania V. C. z miejsca zameldowania na pobyt stały w miejscowości B. [...] gm. Z. Zastosowany przepis prawa materialnego stanowi, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W ocenie organu opuszczenie lokalu przez V. C. nie było dobrowolne i ma wyłącznie charakter czasowy, spowodowany konfliktową sytuacją rodzinną. Od powyższej decyzji, w dniu [...] odwołanie do Wojewody Ł. złożył A. C. W treści odwołania podniesiono, iż V. C. mieszka wspólnie ze swoim konkubentem w Z., przy ul. A, a opuszczenie przez nią spornego mieszkania odbyło się dobrowolnie i ma charakter stały. Wnioskodawca podniósł, iż na mocy wyroku rozwodowego, wydanego bez orzekania o winie, został jedynym właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Odwołujący się zaprzeczył także, iż w sądzie toczyły się, czy też toczą się postępowania, których przedmiotem jest znęcanie się nad rodziną. Stwierdził, że toczyły się jedynie postępowania cywilne wytoczone z powództwa V. C. Decyzją z dnia [...] Wojewoda Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o wymeldowaniu V. C. z pobytu stałego w miejscowości B. [...] gm. Z. Zgodnie z ustaleniami organu II instancji, w przedmiotowej sprawie poza sporem jest, iż V. C. nie przebywa w nieruchomości położonej w miejscowości B. [...] od września [....] roku. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie są jedynie okoliczności opuszczenia przez V. C. przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda Ł. stwierdził, iż między byłymi małżonkami istnieje konflikt dotyczący kwestii majątkowych. Na potwierdzenie powyższej tezy organ powołuje się na zeznania obu stron złożone w sprawie oraz m.in. na pismo z Komendy Powiatowej Policji w Z. z dnia [...], Nr [...] oraz znajdujące się w aktach kserokopie postanowień sądowych, w tym postanowienie Sądu Rejonowego w Z. I Wydział Cywilny z dnia [...] roku, sygn. akt [...], postanowienie Sądu Okręgowego w S. Wydział I Cywilny z dnia [...], sygn. akt [...], oraz postanowienie Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny z dnia [...], sygn. akt [...]. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że od roku [...] V. C. mieszkała z córką P. w domu w miejscowości B. [...], natomiast A. C. wraz z konkubiną i ich wspólną córką N. w budynku gospodarczym położonym na tej posesji. Powyższy stan faktyczny istniał do dnia opuszczenia we wrześniu [...] roku miejsca pobytu stałego przez V. C.. Wojewoda Ł. stwierdził dalej, iż V. C. po opuszczeniu miejsca pobytu stałego skoncentrowała swoje życie osobiste w lokalu nr [...] położonym przy ul. A w Z., gdzie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z W. P.. Organ II instancji podkreślił, iż wyprowadzając się z nieruchomości położonej w miejscowości B. [...] V. C. zabrała ze sobą swoje rzeczy osobiste. Organ odwoławczy, w toku prowadzonego postępowania, przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające i wystąpił do sądów powszechnych o informację, czy przeciwko A. C. toczą się postępowania karne o znęcanie się nad rodziną. Zgodnie z uzyskaną odpowiedzią Wojewoda Ł. ustalił, że zarówno w Sądzie Okręgowym w S., jak również w Sądzie Rejonowym w Z., nie toczyło się żadne w/w postępowanie. Ponadto organ podkreślił, iż V. C. w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie podnoszonych przez siebie kwestii dotyczących prowadzonych przeciwko A. C. postępowań karnych. W świetle powyższego, organ odwoławczy uznał, że opuszczenie przez V. C. miejsca pobytu stałego miało charakter dobrowolny. Organ II instancji podkreślił także, iż organ meldunkowy winien ustalić jedynie okoliczności opuszczenia przedmiotowego lokalu, określić cechę dobrowolności przedmiotowego opuszczenia. Wobec w powyższego Wojewoda Ł. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu V. C. z miejsca pobytu stałego. W dniu [...] V. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż ustalony przez organy administracji stan faktyczny jest błędny. Skarżąca podkreśliła, iż swoje rzeczy osobiste zabrała ze spornej nieruchomości w asyście policji, gdyż obawiała się swojego byłego męża. V. C. nie zgodziła się z ustaleniami organu administracji II instancji, iż nieruchomość w miejscowości B. opuściła dobrowolnie. Podkreśliła, iż chce tam wrócić i nadal mieszkać. Skarżąca ponownie przytoczyła argumenty słowne, iż jej były mąż stosował wobec niej przemoc oraz podkreśliła liczne konflikty natury materialnej, w tym podniosła zarzut, iż A. C. nie spłacił całości wierzytelności przypadającej jej z tytułu podziału majątku wspólnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie. Na uzasadnienie organ administracji podniósł, iż z akt sprawy jasno wynika, że V. C. miejsce zameldowania na pobyt stały w miejscowości B [...] opuściła we wrześniu [...] roku w sposób dobrowolny oraz trwały, koncentrując swoje życie osobiste w innym miejscu. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie była okoliczność opuszczenia przez V. C. przedmiotowej nieruchomości. Organ podkreślił, iż skarżąca w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie podnoszonych przez siebie twierdzeń dotyczących prowadzonych przeciwko A. C. postępowań karnych. Ponadto Wojewoda Ł. podniósł, iż skarżąca w przedmiotowej skardze dużo uwagi poświęciła kwestiom majątkowym toczącym się pomiędzy nią a jej byłym mężem. Jednakże w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymeldowania z miejsca pobytu stałego kwestie majątkowe nie są brane pod uwagę, a organami właściwymi do rozpatrywania tego rodzaju spraw są sądy powszechne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nie zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym wskazana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując przedmiotową skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Wojewody Ł. naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić ewentualną podstawę do jej uchylenia. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 14, poz. 88 z późn. zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwający ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 1 pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z powyższego wynika, iż warunkiem decydującym o wymeldowaniu danej osoby z miejsca stałego pobytu jest jednoznaczne ustalenie przez organ administracji, czy dana osoba rzeczywiście opuściła miejsce pobytu bez wymeldowania, oraz czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika iż pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy bowiem pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 17 stycznia 2003 roku, sygn. akt II SA/Łd 664/99). Opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie jest takie opuszczenie, do którego strona została zmuszona, jeśli strona ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 3 września 2002, sygn. akt II SA/Wr 332/2000). Materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji obu instancji na podstawie którego Wojewoda Ł. wydał zaskarżone rozstrzygnięcie daje podstawy do przyjęcia, iż opuszczenie miejsca zamieszkania przez skarżącą odbyło się dobrowolnie. W toku całego postępowania V. C. wielokrotnie powoływała się na postępowania karne prowadzone przeciwko A. C. o znęcanie się nad nią, jednakże w żaden sposób nie udokumentowała powyższych zarzutów. Ponadto Wojewoda Ł. przeprowadził postępowanie uzupełniające występując do sądów powszechnych właściwych dla miejsca zamieszkania skarżącej o udzielenie informacji, czy przeciwko A. C. toczą się sprawy karne o znęcanie się nad rodziną. Odpowiedzi Sądu Rejonowego w Z. oraz Sądu Okręgowego w S. były negatywne. Skarżąca nie wykazała również, iż została w jakikolwiek sposób zmuszona do opuszczenia spornej nieruchomości. Skarżąca nie wykazała także, iż wystąpiła do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania Ponadto jak słusznie organ odwoławczy podkreślił - podnoszone w toku sprawy roszczenia majątkowe między byłymi małżonkami są bez znaczenia dla toczącego się przedmiotowego postępowania administracyjnego. Organ winien zbadać jedynie, czy w istocie nastąpiło dobrowolne i trwałe opuszczenie spornego lokalu. Przesłanka trwałości także została w przedmiotowej sprawie spełniona, bowiem A. C. wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie skarżącej w dniu [...] roku, a bezsporne jest, iż skarżąca opuściła nieruchomość położoną w miejscowości B. już we wrześniu [...] roku. Upływ okresu niemal trzy letniego daje podstawę do przyjęcia, iż obecnie centrum życiowe skarżącej znajduje się w innym miejscu, niż sporna nieruchomość. Zgodnie z powyższym należy stwierdzić, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również trafna i logiczna jego ocena, stanowiły w ocenie Sądu wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia w przedmiocie wymeldowania skarżącej. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). J.S.