III SA/Łd 666/19
WyrokWSA w Łodzi2019-10-23
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski, Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, mogła zostać wydana, jeśli przepis ten został uchylony, a jego uchylenie zostało opóźnione w czasie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym był przepisem obowiązującym w dacie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Pomimo uchylenia tego przepisu, jego wejście w życie zostało opóźnione w czasie, a następnie jego stosowanie zostało wstrzymane do czasu wdrożenia określonych rozwiązań technicznych. Ponieważ komunikat określający termin wdrożenia tych rozwiązań nie został wydany, przepis ten mógł być stosowany.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia T.B. uprawnień do kierowania pojazdami w związku z popełnieniem trzech wykroczeń drogowych w okresie dwóch lat od uzyskania prawa jazdy. Skarżący zarzucił, że decyzja została wydana na podstawie nieobowiązujących przepisów, które zostały uchylone. Organy administracyjne obu instancji utrzymały w mocy decyzję o cofnięciu uprawnień, uznając, że przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym był wciąż obowiązujący.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Asesor WSA Małgorzata Kowalska Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2019 roku sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr KO. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia T.B. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B, C1, C.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W dniu 25 lutego 2019 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 15 lutego 2019 r. o cofnięcie T.B. uprawnień do kierowania pojazdami, ponieważ w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy popełnił trzy wykroczenia, tj.:
- w dniu [...] września 2017 r. w gminie R. - obszar wiejski - miejscowość R., ul. A., prowadząc samochód osobowy marki VOLKSWAGEN przekroczył prędkość od 31 do 40 km/h;
- w dniu [...] października 2017 r. w gminie R. - obszar wiejski - miejscowość R., ul. B., prowadząc samochód osobowy marki VOLKSWAGEN spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowego - kolizja drogowa;
- w dniu [...] lutego 2018 r. w gminie Ł. - obszar miejski - miejscowość Ł., Al. C., prowadząc samochód ciężarowy/ciągnik siodłowy marki RENUALT spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowego - kolizja drogowa. Wniosek o ukaranie grzywną został rozstrzygnięty przez SR dla Ł. w Ł. sygn. akt [...].
Decyzją z dnia 2 kwietnia 2019 r. Starosta [...] działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., cofnął T.B. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B, C1, C dokument nr [...], druk nr [...], wydanym w dniu 29 czerwca 2018r. przez Starostę [...].
Od powyższej decyzji T.B. złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.:
- art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa, w sytuacji gdy art. 140 ustawy -Prawa o ruchu drogowym został uchylony, a więc nie mógł stanowić podstawy pozbawienia skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami i w konsekwencji Komendant Wojewódzki Policji nie miał legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami;
- art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 957) poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten wstrzymał stosowanie rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami, a więc także art. 91, a zatem inaczej mówiąc wobec T.B. nie mają zastosowania ani obostrzenia związane z wprowadzeniem okresu próbnego w art. 91 ustawy o kierujących pojazdami, ani też bardziej restrykcyjne w stosunku do dotychczasowych, zawartych w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, regulacje z art. 103 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, przy czym brak możliwości ich zastosowania nie był związany z datą wejścia w życie tych przepisów i relacją tej daty do uzyskania przez skarżącego prawa jazdy po raz pierwszy, ale ze wstrzymaniem ich stosowania ustawą z dnia 9 maja 2018 r.
W oparciu o postawione zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji lub o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa. Zdaniem skarżącego zgodnie z art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, art. 140 ustawy -Prawo o ruchu drogowym został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r. Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy -Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, przepisów m.in. art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2, tj. ustawy o kierujących pojazdami, nie stosuje się. Tym samym - zdaniem skarżącego - Komendant Wojewódzki Policji w Ł. nie posiada legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na gruncie obowiązujących przepisów prawa. Regulacją, która mogłaby mieć zastosowanie w stosunku do skarżącego, przy przyjęciu założenia, że nie może to być art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym mógł być art. 103 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. Jednak ustawodawca wstrzymał stosowanie art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, a zatem odebranie skarżącemu uprawnień na tej podstawie również nie byłoby możliwe.
Skarżący podniósł także, że art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw wstrzymał stosowanie rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami, a więc także art. 91, co z kolei oznacza, że nie mają zastosowania ani obostrzenia związane z wprowadzeniem okresu próbnego w art. 91 ustawy o kierujących pojazdami, ani też bardziej restrykcyjne w stosunku do dotychczasowych, zawartych w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy -Prawo o ruchu drogowym, regulacje zwarte art. 103 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, przy czym brak możliwości ich zastosowania w sprawie nie był związany z datą wejścia w życie tych przepisów i daty uzyskania przez skarżącego prawa jazdy po raz pierwszy, ale ze wstrzymaniem ich stosowania. Skarżący wskazał także, że zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, których mowa w art. 14 ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Komunikat taki wydano na stronie internetowej Ministra Cyfryzacji i termin ten ustanowiono na dzień 1 października 2018 r. Z regulacji tej wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych (czyli do dnia 1 października 2018 r.) nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego art. 140 i 140a - ustawy Prawo o ruchu drogowym. Oznacza to, że również w dacie wystąpienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. do Starosty [...] z wnioskiem o cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, art. 140 ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie mógł mieć zastosowania i nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, gdyż z dniem 1 października 2018 r. wdrożono rozwiązania, o których mowa w art. 14 ust. 2 ustawy zmieniającej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten został dodany do ustawy na podstawie art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 541) i wszedł wżycie z dniem 18 maja 2015 r. Zgodnie z tym przepisem decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub 2, art. 87 § 1, art. 92a w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h lub art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń, przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.
W ocenie SKO prawidłowe jest stanowisko organu I instancji, że art. 140 ustawy był przepisem obowiązującym w dacie orzekania. Ustawodawca wprowadzając ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. póz. 1273), zmiany do ustawy – Prawo o ruchu drogowym i ustawy o kierujących pojazdami w art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylił art. 140 i 140a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Z mocy art. 139 pkt 3 u.k.p. art. 125 pkt 16 (przepis uchylający) w zakresie art. 140 ust. l pkt 3, 3a i pkt 4 lit. a p.r.d. wchodził w życie z dniem 4 stycznia 2016 r. Jednakże wejście w życie przepisu art. 125 pkt 16 u.k.p. w zakresie art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a i pkt 4 lit. a (uchylenia tegoż przepisu) było przez ustawodawcę opóźniane ze względu na kilkakrotną zmianę brzmienia przepisu art. 139 pkt 3 u.k.p., tj.
1.na podstawie art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 2183) - wejście w życie art. 125 pkt 16 w zakresie art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a i pkt 4 lit. a p.r.d. przesunięto na dzień 1 stycznia 2017 r;
2. na podstawie art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy - o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 2001) - wejście w życie art. 125 pkt 16 w zakresie art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a i pkt 4 lit. a p.r.d. przesunięto na dzień 4 czerwca 2018 r;
W dniu 4 czerwca 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy -Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), która w art. 14 ust. 1 wstrzymała stosowanie niektórych przepisów ustawy o kierujących pojazdami do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Wśród przepisów, których stosowanie wstrzymano wymieniony został art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, którym uchylono art. 140 i art. 140a ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 i art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz przepisy rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie zaś z ust. 2 art. 14 minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
W uzasadnieniu rządowego projektu ustawy (druk sejmowy nr 2462, str. 2) projektodawcy wskazali, że "jednocześnie projekt przewiduje, że do momentu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie i gromadzenie danych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw stosuje się przepisy dotychczasowe".
Wbrew stanowisku skarżącego, Minister Cyfryzacji nie opublikował dotychczas komunikatu określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1 art. 14 cyt. wyżej ustawy (tj. umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy p.r.d). Minister Cyfryzacji, co prawda, opublikował w dniu 28 czerwca 2018 r. komunikat w sprawie określenia terminu wdrażania rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie informacji do centralnej ewidencji pojazdów o zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego (pozwolenia czasowego) oraz informacji o jego zwrocie (Dziennik Urzędowy Ministra Cyfryzacji z dnia 29 czerwca 2018 r. póz. 22), jednakże komunikat ten wydany został na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, a wiec dotyczy innej kwestii. Zatem należy stwierdzić, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji przez organ pierwszej instancji w dalszym ciągu zastosowanie w sprawie miał art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Nowelizacja ustawy - Prawo o ruchu drogowym weszła w życie z dniem, w którym ustawodawca uprzednio, nowelizując ustawę o kierujących pojazdami, przewidział utratę mocy obowiązującej art. 140 i 140a ustawy, co oznacza, że wejście w życie uchylenia tych przepisów zostało przesunięte w czasie. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącego, że jednoczesne wejście w życie uchylenia przepisów i odroczenia obowiązywania tego uchylenia nie jest możliwe i że w takim przypadku należało uznać, że uchylenie art. 140 ustawy, było skuteczne, a skoro tak to nie można było odroczyć go w czasie. Zdaniem organu przeważające znaczenie przy ocenie powyższej kwestii ma jednoczesne wejście w życie obu zmian przepisów, co oznacza, że ostatnim dniem, w którym można było przesunąć w czasie obowiązywanie przepisu uchylającego art. 140 ustawy, był dzień, w którym uchylenie miało stać się faktem.
Konsekwencją powyższego jest przyjęcie, że ustawodawca czasowo wstrzymał wejście w życie regulacji, które uniemożliwiłyby zastosowanie sankcji w postaci pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami w stosunku do kierowców, którzy popełnili przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub 2, art. 87 § 1, art. 92a w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h lub art. 98 k.w.
Regulacją, która mogłaby w stosunku do skarżącego mieć zastosowanie, przy przyjęciu założenia, że nie może to być art. 140 ust. 1 pkt 3 a lit. b ustawy musiałby być bowiem art. 103 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami (na co zwrócił uwagę organ I instancji w piśmie przekazującym odwołanie). Jednak ustawodawca, jak już wyżej wskazano wstrzymał stosowanie art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, a zatem odebranie skarżącemu uprawnień na tej podstawie byłoby również niemożliwe. W efekcie naruszenie przez skarżącego przepisów o ruchu drogowym musiałoby pozostać bez jakiejkolwiek sankcji, a nie sposób uznać, że intencją racjonalnego ustawodawcy było zwolnienie kierowców naruszających przepisy z jakiejkolwiek odpowiedzialności.
W art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw ustawodawca wstrzymał także stosowanie rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami, a więc także art. 91, który tam się znajduje. Inaczej mówiąc, do skarżącego nie miały zastosowania ani obostrzenia związane z wprowadzeniem okresu próbnego w art. 91 ustawy o kierujących pojazdami, ani też bardziej restrykcyjne w stosunku do dotychczasowych, zawartych w art. 140 ust. l pkt 3a lit. b ustawy, regulacje z art. 103 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, przy czym brak możliwości ich zastosowania w badanej sprawie nie był związany z datą wejścia w życie tych przepisów i relacją tej daty do uzyskania przez skarżącego prawa jazdy po raz pierwszy, ale ze wstrzymaniem ich stosowania ustawą z dnia 9 maja 2018 r.
Z treści przytoczonego powyżej przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy wynika jednoznacznie, że decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym ma charakter związany. Oznacza to, że w wypadku zaistnienia okoliczności opisanych w danym przepisie organ administracyjny jest zobligowany nałożyć na obywatela, w drodze decyzji administracyjnej, określony w przepisie obowiązek. Zarówno zatem treść tegoż obowiązku jak i jego zakres oraz sposób jego wykonania nie podlegają uznaniu organu orzekającego w sprawie, albowiem elementy te również wynikają z treści danej normy prawnej. Istota związanego charakteru decyzji administracyjnej polega na tym, że norma prawna określa sytuację faktyczną i prawną, w której powinna zapaść decyzja oraz determinuje treść takiej decyzji. Organ wydający decyzję w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie może zatem kierować się okolicznościami takimi jak: przyznanie się do winy przez skarżącego, wyrażony żal i skrucha, incydentalny charakter zdarzenia, uprzednia niekaralność, czy też konieczność prowadzenia pojazdu związana z wykonywaną pracą zarobkową.
W niniejszej sprawie Starosta [...] wszczął postępowanie na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 15 lutego 2019 r. o cofnięcie T.B. uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, Bl, B, potwierdzonych w dokumencie prawa jazdy nr [...], druk nr [...], wydanym w dniu 23 marca 2017 r. przez Starostę [...], ponieważ w okresie 2 lat od dnia wydania prawa jazdy popełnił trzy wykroczenia potwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami.
Bezspornym jest, że T.B. uzyskał prawo jazdy po raz pierwszy w dniu 23 marca 2017 r., a więc w czasie obowiązywania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy. Dwuletni okres próbny wskazany w tym przepisie upływał zatem w dniu 23 marca 2019 r., a do popełnienia przypisanych skarżącemu wykroczeń doszło przed jego upływem. Wszystkie wykroczenia zostały poza tym prawomocnie przesądzone. Skoro zatem spełnione zostały przesłanki określone w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, Starosta [...] zobligowany był do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.
Organ pierwszej instancji w decyzji w ogóle nie podał, ani też się nie odniósł wprost do daty uzyskania prawa jazdy przez skarżącego po raz pierwszy, czym naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Wadliwość ta jednak, zdaniem organu odwoławczego nie miała wpływu na wynik sprawy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.
- art. 7 w zw. z art. 77 § l k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w tym również brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego poprzez lakoniczne stwierdzenie, że naruszenie przepisów o ruchu drogowym przez skarżącego nie może pozostawać bez jakiejkolwiek sankcji pomimo, że organy administracyjne orzekały na nieaktualnym stanie prawnym;
- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącego do działań organu, przede wszystkim poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i podjęcia decyzji o cofnięciu uprawnień w sytuacji braku obowiązującym przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym i wydania zaskarżonej decyzji na podstawie uchylonych wcześniej przepisów;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji mimo, że istniały podstawy do jej uchylenia i umorzenia postępowania;
- art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa, w sytuacji gdy art. 140 ustawy – Prawo o ruchu drogowym został uchylony, a więc nie mógł stanowić podstawy pozbawienia skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami i w konsekwencji w dacie orzekania przez organ I instancji, jak i przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy nie mógł mieć już zastosowania, bowiem wdrożenie wskazanych w ustawie rozwiązań nastąpiło z dniem 1 października 2018 r.;
- art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten wstrzymał stosowanie rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami, a więc także art. 91, który tam się znajduje a zatem inaczej mówiąc, w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania ani obostrzenia związane z wprowadzeniem okresu próbnego w art. 91 u.k.p., ani też bardziej restrykcyjne w stosunku do dotychczasowych, zawartych w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d., regulacje z art. 103 ust. 1 pkt 3 u.k.p., przy czym brak możliwości ich zastosowania w badanej sprawie nie był związany z datą wejścia w życie tych przepisów i relacją tej daty do uzyskania przez skarżącego prawa jazdy po raz pierwszy, ale ze wstrzymaniem ich stosowania ustawą z dnia 9 maja 2018 r.;
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz uchylenie nadanego decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymując dotychczasową argumentację podkreślił, że do dnia wdrożenia wskazywanych rozwiązań technicznych (czyli do dnia 1 października 2018 r.) nie stosowało się m.in. art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego art. 140 i 140a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Oznacza to, że zarówno w dacie orzekania przez organ I instancji, jak i przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze - art. 140 ust. 1 pkt 3 a lit. b ustawy- Prawo o ruchu drogowym nie mógł mieć już zastosowania, bowiem wdrożenie wskazanych w ustawie rozwiązań nastąpiło z dniem 1 października 2018 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 – j.t.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów wskazywanych w skardze ani innych przepisów prawa, nie było zatem podstaw do jej uchylenia. Sąd, działając
z urzędu, nie dopatrzył się również takiego naruszenia prawa, które mogłoby prowadzić do stwierdzenia jej nieważności.
Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami wydane na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zważywszy na fakt, iż skarżący konsekwentnie w toku postępowania, odwołaniu i skardze podnosił, że przepis ten został uchylony, a w konsekwencji nie mógł mieć zastosowania w jego sprawie, w pierwszej kolejności należało rozstrzygnąć, czy art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym był przepisem obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Analiza przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o kierujących pojazdami oraz kolejnych zmian wprowadzanych do tych ustaw prowadzi do wniosku, że za słuszne należy uznać stanowisko organów obu instancji, iż art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b) p.r.d. był przepisem obowiązującym w dacie orzekania.
Rozstrzygając w pierwszej kolejności spór w kwestii intertemporalnej, związanej z utratą przez przywołany przepis mocy obowiązującej Sąd uwzględnił, że został on uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (w niniejszej sprawie stosowanej w brzmieniu wg. Dz. U. z 2017 r. poz. 978, ze zm.). Zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy uchylenie to nastąpiło ostatecznie z dniem 4 czerwca 2018 r. Niemniej jednak równocześnie z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie również nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), którą dokonując zmian w ustawie o kierujących pojazdami oraz Prawo o ruchu drogowym, w art. 14 ust. 1 postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się. W ust. 2 tej regulacji przewidziano z kolei, że "Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie".
Z powyższej regulacji wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i art. 140a Prawa o ruchu drogowym. Oznacza to, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b Prawa o ruchu drogowym mógł mieć zastosowanie i może stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
Ustalając stan prawny w niniejszej sprawie Sąd dokonał sprawdzenia w Dzienniku Urzędowym Ministra Cyfryzacji oraz na stronie BiP Ministerstwa Cyfryzacji, czy komunikat, o którym mowa w art. 14 ust. 2 nowelizacji, został wydany. W wyniku tego ustalił, że do chwili obecnej nie został on ogłoszony. Stąd też, zdaniem Sądu należy uznać, że art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami nie znajduje obecnie zastosowania, a przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b Prawa o ruchu drogowym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie był uchylony.
Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że przepis ten został wyeliminowany z obrotu prawnego z dniem 1 października 2018 r. Zauważyć trzeba, że ten termin skarżący wiąże z wdrożeniem rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie informacji do centralnej ewidencji pojazdów o zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego (pozwolenia czasowego) oraz o informacji o jego zwrocie, dla których Minister Cyfryzacji wydał komunikat z dnia 28 czerwca 2018 r. (Dz. Urz. Ministerstwa Cyfryzacji, poz. 22). Dostrzec jednak należy, że wskazany komunikat został wydany na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej, podobnie jak odrębny komunikat z dnia 22 lutego 2019 r. - w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających udostępnianie danych zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów do ponownego wykorzystywania za pośrednictwem usług sieciowych (Dz. Urz. MC, poz. 5), został wydany na podstawie art. 12 ust. 2 tej ustawy. Tymczasem, na zasadzie art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej ustawodawca powiązał stosowanie art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami z wdrożeniem innych rozwiązań technicznych, tj. umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq Prawa o ruchu drogowym. Skoro natomiast, co do tych rozwiązań, minister właściwy do spraw informatyzacji nadal nie wydał komunikatu określającego termin wdrożenia, to przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b Prawa o ruchu drogowym mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.
Nieuzasadniony jest również wskazany w skardze zarzut naruszenia art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten wstrzymał stosowanie rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami, a więc także art. 91, który tam się znajduje a zatem inaczej mówiąc, w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania ani obostrzenia związane z wprowadzeniem okresu próbnego w art. 91 u.k.p., ani też bardziej restrykcyjne w stosunku do dotychczasowych, zawartych w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d., regulacje z art. 103 ust. 1 pkt 3 u.k.p., przy czym brak możliwości ich zastosowania w badanej sprawie nie był związany z datą wejścia w życie tych przepisów i relacją tej daty do uzyskania przez skarżącego prawa jazdy po raz pierwszy, ale ze wstrzymaniem ich stosowania ustawą z dnia 9 maja 2018 r.
Przyjęcie tego stanowiska oznaczałoby w efekcie, że naruszenie przez skarżącego przepisów o ruchu drogowym musiałoby pozostać bez jakiejkolwiek sankcji, a nie sposób uznać, że intencją ustawodawcy było zwolnienie kierowców naruszających przepisy z jakiejkolwiek odpowiedzialności.
Zważywszy zatem , że opisana wyżej nowelizacja ustawy Prawo o ruchu drogowym weszła w życie z dniem, w którym ustawodawca uprzednio, nowelizując ustawę o kierujących pojazdami, przewidział utratę mocy obowiązującej art. 140 i 140a p.r.d., należy, zdaniem sądu uznać, że wejście w życie uchylenia tych przepisów zostało przesunięte w czasie. W ocenie sądu przeważające znaczenie przy ocenie powyższej kwestii ma jednoczesne wejście w życie obu zmian przepisów (tj. 4 czerwca 2018 r. ), co oznacza, że ostatnim dniem, w którym można było przesunąć w czasie obowiązywanie przepisu uchylającego art. 140 p.r.d., był dzień, w którym uchylenie miało stać się faktem.
Konsekwencją tego poglądu jest przyjęcie, że ustawodawca czasowo wstrzymał wejście w życie regulacji, które uniemożliwiłyby zastosowanie sankcji w postaci pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami w stosunku do kierowców, którzy popełnili przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub 2, art. 87 § 1, art. 92a w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h lub art. 98 k.w.
Jednocześnie na co wskazano wyżej, na zasadzie art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej ustawodawca powiązał stosowanie art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami z wdrożeniem innych rozwiązań technicznych, tj. umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq Prawa o ruchu drogowym. Skoro natomiast, co do tych rozwiązań, minister właściwy do spraw informatyzacji nadal nie wydał komunikatu określającego termin wdrożenia, to przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b Prawa o ruchu drogowym mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b Prawa o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub 2, art. 87 § 1, art. 92a w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h lub art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń, przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.
Bezspornym jest, że T.B. uzyskał prawo jazdy po raz pierwszy w dniu 23 marca 2017 r., a więc w czasie obowiązywania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy. Dwuletni okres próbny wskazany w tym przepisie upływał zatem w dniu 23 marca 2019 r., a do popełnienia przypisanych skarżącemu wykroczeń doszło przed jego upływem. Wszystkie wykroczenia zostały poza tym prawomocnie przesądzone. Skoro zatem spełnione zostały przesłanki określone w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, Starosta [...] zobligowany był do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.
Organy obu instancji prawidłowo zatem ustaliły stan faktyczny w sprawie i zastosowały właściwe przepisy, które stanowiły podstawę orzeczenia o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Nie doszło do naruszenia przepisów wskazywanych w skardze, ani innych przepisów, które mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenia jej nieważności.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło