III SA/Łd 67/15

Starszy Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania tytułu zawodowego magistra i wydania dyplomu postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. U.K. III SA/Łd 67/15 U z a s a d n i e n i e W związku ze skargą na decyzję Rektora Politechniki [...] w przedmiocie odmowy nadania tytułu zawodowego magistra i wydania dyplomu K.K. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca utrzymuje się z pomocy rodziny w wysokości 450 zł. Strona wskazała przy tym, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Wskazać należy, iż zasadą wynikającą z art. 199 ustawy p.p.s.a. jest, iż każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Prawo pomocy jest zatem instytucją o charakterze wyjątkowym, która winna być stosowana jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania (por. post. WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2006 r., II SA/Ol 588/2006). Opłaty sądowe stanowią bowiem rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju świadczeń są zaś odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły (post. NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że Referendarz sądowy nie miał podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca znajduje się w sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że strona utrzymuje ze środków uzyskiwanych od rodziny w wysokości 450 zł. Jak już wiadomo z urzędu (ze spraw o sygn. akt III SA/Łd 287/13, III SO/Łd 10/14) skarżący uzyskuje pomoc finansową od rodziców, zamieszkuje zaś w mieszkaniu należącym do brata. W żadnej z dotychczasowych spraw, skarżący występując z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy i składając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie wskazał na sytuację materialną rodziców, mimo, że za każdym razem był do tego wzywany. Nie ulega zatem wątpliwości, że składając rozpoznawany w niniejszym postępowaniu wniosek, strona posiadała wiedzę, iż oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach powinno obejmować również informacje o dochodach rodziców, którzy łożą na jego utrzymanie. Brak takich informacji czyni niemożliwym ustalenie rzeczywistych zdolności płatniczych strony, co musi wywołać skutek w postaci oddalenia wniosku. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. U.K.