III SA/Łd 679/13

Dnia 3 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2013 roku sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 134 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267, w dalszej części uzasadnienia, jako K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania M. G., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w A. z dnia [...], Nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, po rozpatrzeniu wniosku M. G. o przyznanie płatności z tytułu gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, decyzją z dnia [...]. Kierownik [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał powyższą płatność w pomniejszonej wysokości. Dalej organ zauważył, iż wobec ustalenia, że strona ustanowiła pełnomocnika, przedmiotowa decyzja wysłana została na adres tego właśnie pełnomocnika i jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, decyzja doręczna została w dniu [...]. Natomiast w dniu [...] strona osobiście złożyła pismo, w którym zawarła zarówno odwołanie jak i wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I Instancji. Przy czym postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy odmówił stronie przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Dalej organ wskazał, iż stosownie do art. 129 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona, od dnia jej ogłoszenia. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Analizując stan faktyczny sprawy organ ustalił, iż strona wniosła odwołanie w dniu [...], zaś decyzję organu I instancji odebrała w dniu [...], co oznacza, iż niewątpliwie miało miejsce uchybienie terminu do złożenia odwołania. A jednocześnie wniosek o jego przywrócenie nie został pozytywnie dla strony załatwiony. W tej sytuacji niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. G. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia. Argumentując jak we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący podkreślił, iż spełnił wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 58 K.p.a. a zatem brak było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia w oparciu o przepis art. 134 K.p.a.. Podkreślił, iż organ skoncentrował się na zawinieniu pełnomocnika, gdy powinien był ocenić winę samej strony, która ostatecznie jej nie ponosi, gdyż z przyczyn niezależnych od woli skarżący nie mógł zachować terminu do złożenia odwołania. Nadto skarżący zakwestionował prawidłowość samego doręczenia decyzji do rąk teściowej ustanowionego pełnomocnika, który w tym czasie był na urlopie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, iż zaskarżone postanowienie jest konsekwencją wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) pozostaje zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W toku kontroli sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej w uzasadnieniu przywoływana jako: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, mając na względzie regulację art. 135 P.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z dnia 14. czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267). Przepis art. 129 § 2 K.p.a. stanowi, iż w toku postępowania administracyjnego, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. Natomiast art. 134 K.p.a. przewiduje konieczność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jeśli odwołanie zostało wniesione po upływie zakreślonego przez prawo terminu. Oceniając legalności zaskarżonego postanowienia należy wskazać, iż kluczowe znaczenie mają dwie okoliczności; pierwszą jest udzielenie przez skarżącego pełnomocnictwa do występowania w jego imieniu w postępowaniu przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, drugą doręczenie decyzji wydanej przez organ I instancji pełnomocnikowi wnioskodawcy. Z okoliczności sprawy wynika, iż skarżący podważa zakres pełnomocnictwa. Nie ulega jednak wątpliwości, iż w aktach postępowania administracyjnego znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego J. P., a przed sądem skarżący potwierdził fakt udzielenia pełnomocnictwa oraz wskazał datę jego wypowiedzenia – "po powrocie z sanatorium". Analiza treści dokumentu pełnomocnictwa wskazuje jednoznacznie na poprawność wniosku organu, iż dla wykonywania powierzonych pełnomocnikowi czynności został on wyposażony w uprawnienie do odbierania korespondencji oraz do "składania wszelkich oświadczeń wiedzy i woli". Przyznane w dokumencie pełnomocnictwa uprawnienie do odbioru korespondencji przez pełnomocnika odpowiada treści art. 40 § 2 K.p.a. stanowiącego, iż w razie ustanowienia przez stronę pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi. W takiej sytuacji zasadnie organ odwoławczy uznał, iż sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy jest twierdzenie skarżącego o braku uprawnienia pełnomocnika do odbioru korespondencji kierowanej w jego sprawie przez organ I instancji. W tym zresztą zakresie przepis art. 40 § 2 K.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie, bowiem wyłącznie z tym doręczeniem ustawa wiąże określone skutki procesowe, a doręczenie pisma stronie – w razie ustanowienia pełnomocnika procesowego – nie rodzi żadnych skutków prawnych (vide: W. Siedlecki, Glosa do orzeczenia SN z dnia 21 maja 1961r., w sprawie sygn. akt III CR 953/60; NP 1963, nr 1, s. 123). Natomiast według poglądów wyrażanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (vide chociażby: postanowienie NSA z dnia 11 marca 1997r., w sprawie sygn. akt I SA/Po 1333/96). Odnosząc się do drugiej z wymienionych okoliczności należy jasno wskazać, iż prawidłowa jest konkluzja organu o skutecznym doręczeniu pełnomocnikowi decyzji organu I instancji. Stosownie do treści przywołanego powyżej art. 40 § 2 K.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Nie oznacza to jednak, iż pismo – w sytuacji ustanowienia pełnomocnika – aby było skutecznie doręczone musi zostać doręczone osobiście pełnomocnikowi. Przepis powyższy mówiąc o doręczeniu pisma pełnomocnikowi ma na celu jedynie zróżnicowanie owej sytuacji od tej, w której pismo doręcza się stronie. Podkreśla w ten sposób, iż po ustanowieniu pełnomocnika pisma nie doręcza się stronie, która go ustanowiła. Pełnomocnik będąc bowiem adresatem przesyłki podlega tym samym regulacjom prawnym w zakresie doręczeń (m.in. art. 43 i art. 44 K.p.a.) co strona postępowania i brak jest dostatecznych argumentów aby pozycję pełnomocnika w powyższym zakresie wzmacniać, w szczególności poprzez wyłączanie możliwości doręczeń zastępczych. Tym samym Sąd nie podzielił odmiennego poglądu w tym zakresie wyrażonego m.in. w wyroku NSA z dnia 15 maja 2001r., w sprawie sygn. akt I SA 2605/99, Lex 54139; wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 28 marca 2007r., w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 744/06; wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 4 maja 2011r., w sprawie sygn. akt II SA/Wr 36/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. Konkludując należy zatem wskazać, iż doręczenie pisma pełnomocnikowi odbywa się na tych samych zasadach co doręczenie stronie postępowania, a więc w sytuacji gdy adresat przesyłki będący pełnomocnikiem jest osobą fizyczną, to pod jego nieobecność przesyłka będzie skutecznie doręczona, jeżeli zostanie za pokwitowaniem wręczona między innymi jego dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi (art. 43 K.p.a.). Jeśli zatem w realiach niniejszej sprawy przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została nadana na adres ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika, a następnie została odebrana przez teściową pełnomocnika, będącą jego dorosłym domownikiem, to zasadnie organ odwoławczy konkludował, iż doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w sposób skuteczny w dniu odebrania owej przesyłki przez teściową pełnomocnika. Taki bowiem sposób doręczenia przesyłki odpowiada treści art. 43 K.p.a., a tym samym prawidłowo organ odwoławczy wskazał, iż w ocenianym postępowaniu doręczenie decyzji organu I instancji miało miejsce w dniu 9 stycznia 2013r.. Powyższa konstatacja ma dla oceny działań organu odwoławczego kapitalne znaczenie, bowiem tego dnia rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Termin ten wynosił 14 dni i upłynął w dniu 23 stycznia 2013r. (art. 129 § 2 K.p.a.). Skoro zatem strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji w dniu 20 marca 2013r., to nie ulega wątpliwości, iż uczyniła to z uchybieniem terminu. Należy podkreślić, że decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości, terminie i sposobie wniesienia odwołania. Pouczenie to wskazywało, iż odwołanie należy skierować do organu odwoławczego, za pośrednictwem organu pierwszej instancji, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. W tak ustalonym stanie faktycznym, w szczególności wobec tego, że uchybienie terminu było niewątpliwe, zaś wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania nie został uwzględniony, to organ odwoławczy stosownie do treści art. 134 K.p.a. był zobligowany do stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania (vide chociażby: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 sierpnia 2012r., w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 369/12; wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2012r., w sprawie sygn. akt II SA/Kr 61/12. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Konkludując powyższe rozważania, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. b.a.