III SA/Łd 685/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2005 roku sprawy ze skargi Z. I. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku za służbę w warunkach szkodliwych lub uciążliwych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [....] nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją Nr [....] z dnia [...] wydaną na podstawie art.104 kpa, art.15 ust.1 i art.45 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /Dz.U 2002 r., Nr 76 poz.693 ze zm./ w zw. z § 5 ust.1 pkt 2, § 7 ust.2 pkt 2 i § 11 pkt 1 ppkt e rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz.U z 2000 r. Nr 90, poz.1005 ze zm./ przyznał ppłk Z.I. pozostającemu na podstawie decyzji nr [...] MON z dnia [...] w dyspozycji organu wydającego decyzję do czasu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej do rezerwy, dodatek za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych, pełnioną w Wojskowej Akademii Medycznej w Ł., w wysokości 20 % kwoty otrzymanego dodatku, co stanowi 7,51 zł. Jednocześnie ustalił, że dodatek przyznawany niniejszą decyzją przysługuje za marzec 2004 r. W uzasadnieniu decyzji podano, iż podpułkownik Z. I. otrzymywał dodatek za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych przez okres od dnia 1 lipca 2000 r. /data przyznania dodatku/ do dnia 30 września 2002 r. /data likwidacji WAM/. W związku z powyższym przysługuje mu 20 % kwoty otrzymanego dodatku. Podpułkownik Z I. wniósł odwołanie od tej decyzji do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania powołał się na decyzję Komendanta Wojskowej Akademii Medycznej o przyznaniu od dnia 1 lipca 2000 r. dodatku za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Decyzją MON Nr [...] z dnia [...] zdaniem skarżącego nieznaną organowi I instancji, przeniesiono skarżącego do JW. 4474. W tym czasie decyzją nr [...] z dnia [..] /także wg skarżącego nieznaną organowi/, skierowano go do pełnienia obowiązków w Grupie Likwidacyjnej WAM. Wstrzymanie uprawnień, dotyczących służby w warunkach szczególnych, powinno zmaterializować się decyzją administracyjną. Stosownie, bowiem do § 5 rozporządzenia MON z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz.U 2000/90/1005 ze zm./ uprawnienia nadaje się i cofa decyzją administracyjną. Skarżący decyzji wstrzymującej lub ograniczającej decyzję administracyjną przyznającą mu uprawnienia nie otrzymał. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa, § 5 ust.1 pkt 2, § 7 ust.2 pkt 2 i 2a w związku z § 8 ust.4b rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz.U z 2000 r., Nr 90, poz.10005 ze zm./ oraz § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawie o uposażeniu żołnierzy /Dz.U z 1993 r., Nr 23 poz.101/ zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W sentencji decyzji wskazano, iż dodatek przysługuje za kwiecień 2004 r. Organ odwoławczy uzasadniając orzeczenie stwierdził, że wypłata w pełnej (3 %) wysokości przez JW. 4474 dokonywana była w oparciu o przepis § 8 ust.4b rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz.U Nr 90, poz.1005 ze zm./. Stanowi on, iż żołnierz pozostający w dyspozycji , w związku z przewidywanym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, zachowuje prawo do dodatków o charakterze stałym, należnych na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Realizacja tego przepisu prawa powszechnie obowiązującego nie wymaga odrębnej decyzji administracyjnej. Jednakże prawo do otrzymania pełnej wysokości uposażenia ograniczone jest czasowo. Zgodnie z przepisem § 7 ust.2 pkt 2 wymienionego rozporządzenia dodatki o charakterze stałym określone w § 7 ust.1 wypłacane są w ostatnim miesiącu pełnienia służby, nie w pełnej wysokości lecz proporcjonalnie w przypadku, gdy żołnierz dodatek ten otrzymywał w okresie krótszym niż 10 lat. Kolejne ograniczenie naliczenia wysokości dodatku, w ostatnim miesiącu pełnienia służby, zawiera przepis § 7 ust.2a, który stanowi, iż do okresu otrzymywania dodatku nie wlicza się okresów pobierania go na podstawie § 8 ust.2-4b. W przypadku Pana Z. I. okresem pobierania dodatku ustalonym w celu określenia jego proporcjonalnej wysokości jest okres od 1 lipca 2000 r. do 30 września 2002 r., z wyłączeniem okresu jego wypłaty w czasie pozostawania w "dyspozycji" JW. 4474. Wysokość dodatku organ I instancji określił prawidłowo. Decyzja określała wysokość w ostatnim miesiącu pełnienia służby, którym to miesiącem był 1 kwiecień 2004 r. Pan Z. I. w dniu 25 czerwca 2004 r. zaskarżył decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu wydania decyzji o przyznaniu dodatku za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia w przewidzianej prawem wysokości 45 %. W uzasadnieniu skargi, odmiennie niż w odwołaniu od decyzji organu I instancji stwierdził, że Komendant WAM decyzją administracyjną przyznał mu dodatek za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych od dnia 1 stycznia 2000 r. W odwołaniu oraz uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano jako początkową datę pobierania dodatku dzień 1 lipca 2000 r. Skarżący wyjaśnił, że po zniesieniu WAM rozkazem Komendanta Wojskowej Akademii Medycznej skierowany został do Grupy Likwidacyjnej WAM. Etat WAM został przedłużony do dnia [...] decyzją MON Nr [...] z dnia [...] Od dnia 1 października 2002 r. był na zaopatrzeniu gospodarczym JW 4474. Na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] w sprawie powołania Zespołu do Ustalenia Realizacji i Zakończenia Przedsięwzięć związanych z Rozformowaniem Wojskowej Akademii Medycznej w Ł. został skierowany do pracy w tym Zespole. Termin zakończenia pracy Zespołu został wyznaczony na dzień 30 czerwca 2003 r. i z dniem 1 lipca 2003 r. został skierowany rozkazem dziennym w/w Zespołu do dyspozycji JW. 4474. Decyzja nr [...] o zwolnieniu ze służby wojskowej i skierowaniu do dyspozycji Dowódcy JW. 4474 została wydana w dniu [...] Podniesiona w zaskarżonej decyzji okoliczność, że od dnia 1 października 2002 roku skarżący pozostał w dyspozycji Dowódcy JW. 4474 jest nieprawdziwa. Jak wynika bowiem z treści powołanych rozkazów od dnia 1 października 2002 roku pozostawał w zaopatrzeniu JW. 4474, a nie, jak przyjął organ odwoławczy, w dyspozycji Dowódcy JW. 4474. Skarżący zarzucił organowi niewydanie decyzji administracyjnej, ograniczającej jego uprawnienia wcześniej przyznane decyzją Komendanta WAM. Podniósł ponadto, iż w zaskarżonej decyzji jako ostatni miesiąc pełnienia służby podano miesiąc kwiecień 2004 r. podczas, gdy decyzja Dowódcy [...] określa, iż dodatek przyznano za miesiąc marzec 2004 r. Brak stosownego sprostowania wskazanego błędu i przejście nad nim przez organ odwoławczy do porządku dziennego stanowi rażące uchybienie proceduralne. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że przedłożona przez skarżącego decyzja zawiera oczywisty błąd pisarski, gdyż w sentencji podano, iż dodatek przyznany został od dnia 1 stycznia 2000 r. Takie rozwiązanie nie jest możliwe, ponieważ rozporządzenie nie przewiduje możliwości przyznawania świadczeń z datą wsteczną. Sentencja odnosi się do okresu sprzed wydania rozporządzenia. Decyzja wydana w 2002 r. może odnosić się jedynie do tego roku, a nie lat ubiegłych. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 7 września 2005 r. skarżący poparł skargę i zażądał przyznania mu dodatku w wysokości 40 %. Stwierdził, że dodatek przysługuje mu za okres od 1 stycznia 2000 r. do 30 czerwca 2003 r. tj. od daty wskazanej w decyzji Komendanta WAM do dnia określonego w rozkazie nr 2 Zespołu Likwidacyjnego WAM z dnia 14 września 2003 r. Decyzją MON nr [...] z [...] został skierowany do dyspozycji Komendanta Garnizonowego Ośrodka Mobilizacyjnego w Ł. Jednak inną decyzją MON, której daty nie pamięta, skierowano go do pracy w grupie likwidacyjnej WAM. Wówczas nie znajdował się w dyspozycji Komendanta Garnizonowego Ośrodka Mobilizacyjnego w Ł. lecz podlegał dyscyplinarnie i służbowo dowódcy grupy likwidacyjnej. Pełnomocnik organu wyjaśnił, że dodatek został zaliczony za okres od wydania decyzji przez Komendanta WAM o przyznaniu dodatku od stycznia 2002 r. do 19 września 2003 r., tj. wydania decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z[...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. W myśl art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153 poz.1270 ze zm./ sąd rozstrzyga w granicach danej skargi nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Art.134 § 2 powołanej ustawy przewiduje, iż sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Decyzja lub postanowienie, stosownie do art.145 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi: 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, 3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzją Komendanta Wojskowej Akademii Medycznej wydaną w 2002 roku /data i numer decyzji nieczytelne - k.22 akt/ przyznano podpułkownikowi Z. I. dodatek za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych w wysokości 3 % uposażenia bazowego od dnia 1 stycznia 2000 r. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił § 19 ust.1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz.U z 2000 r., Nr 90, poz.1005 ze zm./. W myśl § 7 ust.2 pkt 2 powołanego rozporządzenia żołnierzowi zawodowemu otrzymującemu dodatek, w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej, przysługuje ten dodatek w wysokości proporcjonalnej do okresu otrzymywania dodatku, jeżeli żołnierz otrzymywał go przez okres krótszy niż 10 lat, z tym że okres 6 miesięcy traktuje się jako pełny rok. Do okresu otrzymywania dodatku nie wlicza się - zgodnie z § 7 ust.2a rozporządzenia - okresów pobierania dodatku na podstawie § 8 ust.4b. Przepis § 8 ust.4b ustala, iż żołnierz zawodowy przeniesiony do dyspozycji w związku z przewidywanym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej zachowuje prawo do otrzymywania dodatków o charakterze stałym należnych na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Bezsporne pozostają w sprawie okoliczności otrzymywania przez skarżącego dodatku przez okres krótszy niż 10 lat oraz braku podstaw zaliczenia do okresu pobierania dodatku okresu po przeniesieniu do dyspozycji w związku z przewidywanym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Organ przed wydaniem decyzji zobowiązany był ustalić dwie istotne kwestie: datę, od której przysługiwał żołnierzowi dodatek i datę przeniesienia do dyspozycji w związku z przewidywanym zwolnieniem ze służby. Organ I instancji błędnie określił dzień, od którego przyznano skarżącemu dodatek. Wskazał datę 1 lipca 2000 r., choć z decyzji Komendanta WAM wynikało, iż dodatek przysługuje od dnia 1 stycznia 2000 r. W okresie wydawania decyzji przez organy obu instancji decyzja Komendanta WAM nie była uchylona, a zatem pozostawała w obrocie prawnym. Organ I instancji jako datę końcową, do jakiej należało liczyć okres pobierania dodatku wskazał dzień likwidacji Wojskowej Akademii Medycznej w Ł., to jest 30 września 2002 r. Organ nie uzasadnił, dlaczego właśnie do tego dnia należało liczyć okres pobierania dodatku. Organ odwoławczy potwierdził trafność rozstrzygnięcia Dowódcy Jednostki Wojskowej JW. 4474, nie dokonując analizy istotnych okoliczności sprawy. Stwierdził, nie wyjaśniając swojego stanowiska, że podpułkownik Z.I. pozostawał w dyspozycji JW. 4474 po dniu 30 września 2002 r. Decyzja organu II instancji nie została wydana w sposób prawidłowy. Podobnie jak decyzja Dowódcy JW. 4474 nie uwzględnia pozostawania w obrocie prawnym decyzji Komendanta WAM z 2002 roku, o przyznaniu skarżącemu dodatku od dnia 1 stycznia 2000 roku. Ponadto przed jej wydaniem organ odwoławczy nie zgromadził niezbędnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie faktycznej daty skierowania podpułkownika Z.I. do dyspozycji w związku z przewidywanym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Organ uznał, że skarżący znajdował się w dyspozycji JW. 4474 od daty likwidacji WAM w dniu 30 września 2002 r. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się wyciąg z decyzji MON nr [...] wydanej znacznie później – [...], na mocy której skarżący został skierowany do dyspozycji Komendanta Garnizonowego Ośrodka Mobilizacyjnego w Ł. Według oświadczeń skarżącego wydawane były także inne decyzje określające jego sytuację zawodową. Decyzje te nie były przedmiotem badania organów przed wydaniem decyzji o wysokości dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania, w szczególności artykuły 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art.7 kpa organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art.77 § 1 kpa określa wymagania stawiane organom przy uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odwoławczy nie zgromadził pełnego materiału dowodowego umożliwiającego wszechstronne rozważenie sytuacji prawnej skarżącego. W szczególności nie dołączono do akt kolejnych decyzji określających stanowiska służbowe, na które kierowano ppłk. Z. I. po likwidacji Wojskowej Akademii Medycznej w Ł. Ponadto zebrany materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób mało wnikliwy. Przede wszystkim pominięty został istotny w sprawie zapis zamieszczony w decyzji Komendanta WAM, dotyczący daty, od której przyznano skarżącemu dodatek służbowy. Decyzja organu odwoławczego uzasadniona została lakonicznie. Organ nie odniósł się w jej uzasadnieniu do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ II instancji wydając decyzję naruszył także przepisy art.138 § 1 pkt 1 i 2 kpa. W sentencji decyzji organ orzekł, iż utrzymuje w mocy decyzję Dowódcy JW. 4474. Tymczasem zmienił w części decyzję organu I instancji. Przyznał dodatek za kwiecień 2004 r., choć przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji był dodatek za marzec 2004 r. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1c/ w zw. z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /p.p.s.a./ uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr 4474. Sąd na podstawie art.152 p.p.s.a. orzekł, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Uznał bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji byłoby krzywdzące dla skarżącego. Dodatek z pewnością przysługuje skarżącemu, jednakże prawdopodobnie w innej wysokości. Organ rozpoznając sprawę ponownie zgromadzi i przeanalizuje pełny materiał dowodowy dotyczący przebiegu służby ppłk Z. I. W szczególności ustali dokładną datę przeniesienia skarżącego do dyspozycji w związku z przewidywanym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Uwzględni również okoliczności pozostawania nadal w obrocie prawnym decyzji Komendanta WAM w Łodzi z 2002 r., przyznającej skarżącemu dodatek za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Ponownie wydaną decyzję należy uzasadnić w sposób przewidziany przepisem art.107 § 13 kpa.