III SA/Łd 689/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-08-14
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Uznano, że skarżący wykazał jedynie niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, ale nie wykazał niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów. Brak przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych lub wyjaśnienia tej sytuacji uniemożliwił przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżący M.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia spełnienia wymogów do wydania prawa jazdy kategorii A. Wnioskodawca przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i siostrą, niski dochód rodziny i brak własnych dochodów. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił dodatkowe informacje, ale nie dostarczył wyciągów z rachunków bankowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu M.K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 sierpnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia spełnienia wymogów do wydania prawa jazdy kategorii A p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – M.K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. (MSi)
M.K. złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia spełnienia wymogów do wydania prawa jazdy kategorii A.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz rodzicami i 16-letnią siostrą M. Jego rodzice osiągają dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę i działalności gospodarczej w łącznej kwocie 3.100 zł netto. On zaś jest uczniem Zespołu Szkół nr 19 w Ł. i nie osiąga żadnego dochodu. Jedyny majątek rodziny stanowi mieszkanie o pow. 53 m2. Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 10 lipca 2013 roku wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego oraz jego rodziców rachunków bankowych - za ostatnie 3 miesiące oraz określenia kwoty środków przeznaczanych miesięcznie przez rodzinę na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Pismem z dnia 22 lipca 2013 roku skarżący wystąpił z wnioskiem o przedłużenie terminu do przedłożenia powyższych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zarządzeniem z dnia 24 lipca 2013 roku wniosek skarżącego został uwzględniony.
W dniu 12 sierpnia 2013 roku wpłynęło do Sądu pismo skarżącego zawierające dodatkowe informacje dotyczące jego sytuacji majątkowej, wymagane zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 10 lipca 2013 roku. Skarżący nie nadesłał jednak wyciągów z ewentualnie posiadanych przez niego i jego rodziców rachunków bankowych - za ostatnie 3 miesiące, nie wyjaśniając przy tym przyczyny braku realizacji zarządzenia w tym zakresie.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego, a w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 p.p.s.a.). Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych informacji wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz rodzicami i 16-letnią siostrą M. Rodzina zamieszkuje we własnościowym mieszkaniu o pow. 53 m2. Skarżący wraz z siostrą uczą się, nie osiągają żadnych dochodów i pozostają na utrzymaniu rodziców. Łączny dochód rodziców zamyka się kwotą 3.526,70 zł. Obciążenie budżetu rodziny stanowią wydatki na podstawowe opłaty za mieszkanie, energię elektryczną, przejazdy komunikacją miejską, ubezpieczenia itp., w wysokości 1.300 zł. Pozostałą kwotę rodzina przeznacza głównie na zakup żywności.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, w pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, odmówił zaś przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Dokonując powyższej oceny sytuacji majątkowej skarżącego, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę kwotę dochodu i niezbędnych wydatków rodziny oraz fakt, że skarżący jako uczeń nie osiąga żadnego dochodu i wspólnie z siostrą pozostaje na utrzymaniu rodziców, i na tej podstawie przyjął, że skarżący wykazał dostatecznie jedynie, że nie jest nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie w ocenie Referendarza sądowego brak wywiązania się skarżącego z obowiązku przedłożenia wyciągów z ewentualnie posiadanych przez niego i jego rodziców rachunków bankowych bądź też wyjaśnienia przyczyny braku możliwości wykonania zarządzenia Referendarza sądowego w tym zakresie nie pozwala przyjąć, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby Referendarza sądowego do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, obejmującym zarówno ustanowienie adwokata, jak i zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Uwagę zwraca przy tym fakt, że matka skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, która niewątpliwie wiąże się z koniecznością posiadania rachunku bankowego.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 2 i
art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło