III SA/Łd 689/16

WyrokWSA w Łodzi2017-02-10

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynajmujący lokal, w którym zainstalowano automaty do gier hazardowych, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, jeśli nie przeprowadzono wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia jego faktycznych obowiązków i aktywnego udziału w organizacji gry?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy celne naruszyły przepisy postępowania (art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej), ponieważ nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżący, jako wynajmujący lokal, aktywnie uczestniczyli w "urządzaniu gier" na automatach. Samo udostępnienie lokalu i zapewnienie energii elektrycznej nie jest wystarczające do przypisania odpowiedzialności za urządzanie gier hazardowych.
Stan faktyczny
Organy celne wymierzyły karę pieniężną I. C. i P. C. za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżący wynajęli część swojego lokalu gastronomicznego na instalację dwóch automatów do gier, otrzymując stały miesięczny czynsz. Organy uznały, że skarżący, udostępniając lokal i zapewniając energię elektryczną, aktywnie uczestniczyli w urządzaniu gier. Skarżący zakwestionowali tę interpretację, podnosząc, że nie mieli wpływu na sposób prowadzenia gry ani nie byli bezpośrednio zaangażowani w jej organizację, a jedynie wynajęli powierzchnię.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2017 r. sprawy ze skargi I. C. i P. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...], nr [...]. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), zwanej dalej u.g.h., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] wymierzającą I. C. i P. C., prowadzącym działalność gospodarcza pod nazwą A. Spółka Cywilna I. C. i P. C. w B. karę pieniężną w łącznej wysokości 24 000 zł za urządzanie gier poza kasynem gry na automatach D. oraz E. bez numerów. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że w dniu 22 września 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] w [...] przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów u.g.h. w lokalu należącym do spółki cywilnej A. I. C. i P. C. w B. przy ul. F. W lokalu stwierdzono dwa włączone urządzenia o nazwie D. oraz E., których wygląd wskazywał, że mogą to być automaty do gier w rozumieniu u.g.h. W wyniku eksperymentu ustalono, że gra prowadzona na kontrolowanych urządzeniach jest grą, która ma charakter losowy i spełnia definicję art. 2 ust. 3 u.g.h. Ma charakter komercyjny. Grający nie mają wpływu na układ symboli na bębnach skutkujący uzyskaniem wygranej lub przegranej. Nie są to urządzenia zręcznościowe. Wysokość uzyskiwanych wygranych w postaci punktów kredytowych miała charakter losowy, niezależny od grającego. Z dokumentów zebranych w toku kontroli, tj. z umowy najmu powierzchni, zawartej w dniu 8 września 2014 r. pomiędzy Spółką Cywilną A. I. C. i P. C. a P. K., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. G. P. K. wynikało, iż najemcą jest właściciel urządzeń P. K., a wynajmującym powierzchnię są skarżący. Najemca zobowiązał się do zapłaty na rzecz wynajmującego kwoty 369 zł brutto miesięcznie tytułem czynszu najmu. Kontrolującym nie przedstawiono koncesji na prowadzenie kasyna gry ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub gier na automatach o niskich wygranych. Po przeprowadzeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] w dniu [...] wydał decyzję wymierzającą karę pieniężną w łącznej kwocie 24 000 zł z tytułu urządzania gier poza kasynem na automatach D. i E. bez numerów. W odwołaniu skarżący zarzucili: 1. błędne ustalenie stanu faktycznego leżącego u podstaw wydanej decyzji, polegające na przyjęciu, że odwołujący był podmiotem urządzającym gry na urządzeniach, o które chodzi w niniejszej sprawie; 2. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 6 ust. 1 oraz 14 ust. 1 u.g.h. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organizowanie gier na urządzeniach może naruszać przepisy tej ustawy i zastosowanie ich w sprawie w sytuacji, gdy przepis art. 14 ust. 1 u.g.h. jako uznany wprost za techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. L 204, s. 37), ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz.U. L 363, s. 81), zwanej dalej dyrektywą 98/34/WE, nie może być stosowany przez organy władzy publicznej w stosunku do osób prywatnych – zarówno fizycznych, jak i prawnych, art. 6 ust. 1 ma taki sam charakter, a oba te przepisy stanowią normy dopełniające podstawy wymierzenia sankcji przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2; 3. naruszenie art. 2 ust. 6 u.g.h. poprzez wydanie decyzji mimo braku decyzji ministra właściwego do spraw finansów publicznych rozstrzygającej, czy gry zainstalowane w urządzeniach są grami na automacie w rozumieniu ustawy. W piśmie z dnia 28 lipca 2015 r. skarżący dodatkowo zarzucili naruszenie art. 7 w zw. z art. 14 i art. 129 u.g.h. w zakresie dotyczącym ustaleń faktycznych wykazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakoby urządzającym gry są właściciele lokalu, którzy na podstawie umowy najmu udostępnili lokal właścicielowi spornych automatów do gier i w zakresie, w jakim organ kontroli celnej ustalił odwołującym się odpowiedzialność karno-administracyjną niepopartą żadną właściwą podstawą prawną. Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że skarżący urządzali gry na automatach poza kasynem gry i jako urządzający gry poza kasynem zgodnie z treścią art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. podlegają karze pieniężnej w wysokości 24 000 zł za urządzanie gier na automatach D. oraz E. bez numerów. Organ II instancji za bezsporne uznał, że kontrolujący wykazali, iż grający po wniesieniu odpowiedniej zapłaty i uruchomieniu mechanizmu automatu właściwym przyciskiem nie ma już wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji (wygranej lub przegranej). W ocenie organu II instancji takiej grze nie sposób przypisać cech gry zręcznościowej. Posiada ona natomiast z całą pewnością cechy losowości. Po uruchomieniu gry na badanych automatach – grający, nie ma wpływu na ustawienie się konfiguracji gry, bowiem po wyborze gry za pomocą przycisku na ekranie dotykowym i uruchomieniu jej przyciskiem start na panelu sterowania automatu wynik dla grającego jest nieprzewidywalny, takiej grze można przypisać cechy losowości. Prowadzący grę nie decyduje o jej wyniku. Nie zależy on też od umiejętności czy sprawności grającego, bowiem o odpowiedniej konfiguracji licznika decyduje mechanizm urządzenia (program automatu), a nie działania gracza, który nie ma wpływu na moment zatrzymania gry i końcową konfigurację. Gra na kontrolowanych automatach umożliwiała uzyskanie wygranych punktowych, które można było wykorzystać do dalszych gier lub wypłacić w środkach pieniężnych. Była też organizowana w celach komercyjnych, tj. w celu przyniesienia zysku organizatorom i możliwa jedynie po wprowadzeniu środków pieniężnych do automatu. Dowód z eksperymentu odtworzenia przebiegu gry potwierdził, iż gry prowadzone na ujawnionych automatach są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Prowadzone są bowiem na urządzeniach elektronicznych o wygrane pieniężne, w których gra zawiera element losowości. Urządzenie jest typowym automatem do gier hazardowych, na którym urządzane są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe. Gra zawiera element losowości, co oznacza, że działalność prowadzona przez kontrolowanego narusza art. 3 tej ustawy. Przez urządzanie gry należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadziły do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Przy czym realizowanie nawet jednej z wielu czynności prowadzących finalnie do tego, że gra hazardowa miała miejsce, wystarczającym jest do uznania osoby realizującej tę czynność za urządzającego grę. Uznać bowiem trzeba, iż urządzanie gry na automatach stanowi ciąg pewnych czynności, z których każda przyczynia się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że ta gra hazardowa w ogóle się odbędzie. Do czynności tych należą czynności związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, w którym prowadzona jest gra na automatach, stworzenie zasad i systemu danej gry, określenie wygranych itp. Do czynności tych należą także czynności związane z nadzorem i zapewnieniem ciągłości przebiegu samej gry hazardowej, w tym bieżąca obsługa automatów do gier (zapewnianie wypłat uzyskanych wygranych graczom czy realizowanie wypłat uzyskanych wygranych graczom, zapewnianie odpowiednich warunków, aby gra na automatach w ogóle mogła być prowadzona). Skarżący prowadzą działalność gospodarczą pod nazwą A. SPÓŁKA CYWILNA I. I P. C. w B., ul. F., tj. Bar Gastronomiczny, w którym kontrolujący ujawnili automaty do gier włączone do sieci energetycznej, przygotowane do gry. Z umowy dzierżawy z dnia 8 września 2014 r. wynika, że wspólnicy spółki A. wynajęli powierzchnię lokalu w celu zainstalowania na niej automatów do gier. Uzyskiwali też korzyści finansowe z zainstalowanych automatów w formie czynszu. To skarżący zapewnili odpowiednie warunki, aby gry na automatach w ogóle mogły być prowadzone, tj. wynajęli powierzchnię w swoim lokalu w celu zainstalowania na niej automatów do gier. Zapewnili również odpowiednie warunki, aby nielegalna gra na automacie w ogóle mogła być prowadzona np. poprzez zapewnienie energii elektrycznej do automatów. Organ II instancji stwierdził nadto, że wobec właściciela automatów P. K. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] przeprowadził odrębne postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na ujawnionych automatach poza kasynem gry, zakończone decyzją z dnia [...] nr [...]. Urządzającym gry jest zarówno właściciel automatów, jak i osoba, która umożliwia przeprowadzanie gier hazardowych m.in. przez wydzierżawienie powierzchni pod automaty, czy dostarczenie energii elektrycznej do automatów. Odmowa zastosowania przepisów u.g.h. w odniesieniu do wspólników spółki cywilnej A. – spowodowałaby uniknięcie przez nią odpowiedzialności za świadome łamanie obowiązującego prawa, co nie jest korzystaniem ze swobód traktatowych i nie ma związku z funkcjonowaniem rynku wewnętrznego przed zakłóceniem którego chronić ma prewencyjna kontrola, przewidziana w dyrektywie 98/34/WE. W rozpoznawanej sprawie ustalono, iż wspólnicy spółki A. – nie posiadają ani koncesji, ani zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach pomimo powszechnej w Polsce wiedzy, że działalność w zakresie gier hazardowych jest rodzajem działalności koncesjonowanej, a więc podlegającej ścisłej kontroli państwowej. Dodatkowo organ II instancji wskazał, że Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] umorzył postępowanie dotyczące sprawy [...] w toku, której postawiono skarżącej zarzut z art. 107 § 1 k.k.s. W skardze na powyższą decyzję I. C. i P. C. wnieśli o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 7 w zw. z art. 14 i 129 u.g.h. w zakresie dotyczącym ustaleń faktycznych wykazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakoby urządzającym gry są właściciele lokalu, którzy na podstawie umowy najmu udostępnili lokal właścicielowi automatów do gier. W uzasadnieniu skarżący zarzucili brak wskazania przez organ konkretnego przepisu mogącego stanowić podstawę ich odpowiedzialności oraz wskazali na brak ustawowej definicji pojęcia "urządzenie gier". Zdaniem skarżących nie brali oni bezpośrednio udziału w "urządzaniu gry", a jedynie wynajmowali powierzchnię. O braku więzi funkcjonalnej i ekonomicznej skarżących z podmiotem urządzającym grę świadczy choćby wysokość czynszu jaki pobierali z tytułu najmu – tylko stała kwota 300 zł niezależna od dochodów, jaki z hazardu miał urządzający grę. Nie można także pominąć oświadczenia najemcy P. K. zawartego w umowie najmu, iż "urządzenia są dopuszczone do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i nie podlegają ustawie hazardowej" (§ 2 umowy najmu z dnia 8 września 2014 r.). Na podstawie tego oświadczenia skarżący mieli podstawy przypuszczać, że gra jest legalna i nie ma charakteru hazardowego. W niniejszej sprawie najemcą lokalu jest P. K. i to jego dotyczą obowiązki zawarte w przepisach u.g.h., jak działalność w odpowiedniej formie prawnej czy uzyskanie stosownego zezwolenia. Kara w swej istocie ma za zadanie spełniać funkcję m.in. indywidualizacyjną wobec danego podmiotu. Oznacza to, że okoliczności dotyczące karania czy też ustalania odpowiedzialności uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą. Nadmierne rozszerzenie przywoływanej zasady powoduje, iż zasada ta traci na swoim znaczeniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy celne naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201 poz.1540 ze zm.), dalej u.g.h. Zgodnie z treścią art.2 ust.3 wymienionej ustawy grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art.2 ust.4 u.g.h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Zgodnie z treścią art.2 ust.5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. W myśl art.3 u.h.g. urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Zgodnie z treścią art.14 ust.1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. W myśl art.89 ust.1 u.g.h. karze pieniężnej podlega: 1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry; 2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry; 3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia. Zgodnie z treścią art.89 ust.2 u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: 1) w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry; 2) w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu; 3) w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100 % uzyskanej wygranej. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu I. C. i P. C. kary pieniężnej za urządzanie gier na dwóch automatach: D. i E. poza kasynem gry a mianowicie w Barze Gastronomicznym A. w B. przy ul. F. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 22 września 2014r. funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] w [...] przeprowadzili kontrolę w wymienionym lokalu i stwierdzili, że znajdowały się w nim wyżej wymienione urządzenia. Gry na tych urządzeniach są "grami na automatach" w rozumieniu art.2 ust.3 u.g.h. Wskazuje na to wynik eksperymentu funkcjonariuszy celnych przeprowadzonego w dniu 22 września 2014r. W grze występuje element losowości. Gracz nie ma wpływu na wynik gry i jest on niezależny od umiejętności (zręczności) grającego bądź jego zdolności psychomotorycznych zaś w grze padają wygrane rzeczowe w postaci punktów. W ocenie sądu nie budzi wątpliwości fakt, że gry na automatach D. i E. spełniają przesłanki z przepisu art.2 ust.3 u.g.h. Z przepisu art.89 ust.1 pkt.3 u.g.h. wynika, że karze pieniężnej podlega osoba urządzająca grę na automacie. Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier, jeżeli można im przypisać nawet niewielki wycinek z opisanej wyżej aktywności. W wyroku z dnia 9 listopada 2016r. w spr. II GSK 2736/16 Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że samo wynajęcie lokalu za określony procentowo czynsz najmu liczony od przychodów uzyskiwanych przez automat nie przesądza jeszcze o urządzaniu gier przez wynajmującego. Do przypisania odpowiedzialności wynajmującego niezbędne jest ustalenie czy oprócz czynszu istnieją jeszcze inne okoliczności przemawiające za jego udziałem w urządzaniu gier na automatach. Konieczne jest ustalenie czy na wynajmującym spoczywają obowiązki, które wskazywałyby na jego uczestniczenie w urządzaniu gier. Tylko w sytuacji ustalenia, że wynajmujący aktywnie partycypował w obowiązkach dotyczących organizowania gier można uznać, że był on osobą urządzającą gry. W niniejszej sprawie organy celne uznały, że skarżący urządzali gry na automatach opierając się na treści umowy najmu z dnia 8 września 2014r. zawartej z P.P.H.U. G. P. K. Na podstawie tej umowy I. i P. C. wynajęli część powierzchni lokalu pod instalację dwóch symulatorów zręcznościowych zaś miesięczny czynsz najmu został określony na kwotę 369 zł. Umowa jest bardzo krótka bo składa się zaledwie z sześciu paragrafów. Poza kwestią udostępnienia części lokalu i określeniem czynszu nie ustala ona żadnych praw i obowiązków wynajmujących. Organy celne nie wyjaśniły czy skarżący mieli nałożone jakieś obowiązki w stosunku do automatów a w szczególności czy byli zobowiązani do sprawowania pieczy i dbania o automaty a jeżeli tak to na czym miały polegać te czynności. Nie wyjaśniono także szeregu innych kwestii takich jak to czy skarżący mieli obowiązek dosypywania pieniędzy do automatów bądź wypłacania wygranych, czy byli zobowiązani do powiadamiania najemcy o uszkodzeniach automatów bądź czy nałożono na nich jakiekolwiek inne obowiązki związane z funkcjonowaniem automatów. Żadne z tych kwestii nie zostały wyjaśnione. Materiał dowodowy w rozpoznawanej sprawie jest bardzo ubogi. Poza dokumentami sporządzonymi w dniu kontroli 22 września 2014r. (protokół kontroli, protokół zatrzymania rzeczy, opis rzeczy, protokół oględzin i pokwitowanie) do akt załączono jedynie lakoniczną umowę najmu z 8 września 2014r. Poza tym nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego. W szczególności nie przesłuchano stron umowy najmu na okoliczność praw i obowiązków skarżących w stosunku do obu automatów do gier. W oparciu o tak skromny materiał dowodowy brak jest podstaw do uznania, że I. C. i P. C. urządzali gry na automatach. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważanych samo udostępnienie części lokalu dla zainstalowania automatu nie oznacza, że wynajmujący urządzał grę na automacie. Dla przyjęcia odpowiedzialności wynajmującego konieczne jest ustalenie, że w sposób aktywny uczestniczył on w przedsięwzięciu jakim jest organizowanie gry. Niezbędne jest wykazanie, że wynajmujący w sposób aktywny partycypował w takim przedsięwzięciu co wiąże się z koniecznością dokładnego wyjaśnienia obowiązków wynajmującego związanych z funkcjonowaniem automatu. W niniejszej sprawie organy celne nie wykazały aby skarżący podejmowali aktywne działania w urządzaniu gier na automatach gdyż nie przeprowadzono praktycznie żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie. Skoro takie postępowanie nie zostało przeprowadzone to teza organów celnych, że skarżący urządzali gry na automatach nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że urządzanie gier na automatach przez skarżących wynika z tego, iż zapewnili oni energię elektryczną dla obu automatów. Okoliczność ta, w ocenie sądu, nie przesądza, że wynajmujący urządzali gry na automatach. Jest rzeczą zrozumiałą, że automaty do gier mogą funkcjonować jedynie po podłączeniu ich do energii elektrycznej. Okoliczność ta była niejako przewidziana w umowie najmu bo jest rzeczą oczywistą, że zainstalowanie automatów w lokalu skarżących wiązało się z podłączeniem ich do prądu zaś opłata za energię elektryczną była wkalkulowana w wysokość miesięcznego czynszu (369 zł). W przekonaniu sądu brak jest podstaw do uznania, że zapewnienie przez skarżących energii elektrycznej do obu automatów oznacza, że urządzali oni gry na automatach. W skardze trafnie podniesiono, iż organy celne nie wykazały aby I. i P. C. urządzali gry na automatach w rozumieniu art.2 ust.3 u.g.h. bo samo udostępnienie części lokalu przez skarżących pod instalację automatów za niewielki czynsz nie jest równoznaczne z urządzaniem na nich gier. Należy zgodzić się z tym, poglądem. Faktycznie organy celne nie wykazały aby skarżący urządzali gry na automatach gdyż nie przeprowadzono praktycznie żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie zaś załączona umowa najmu jest ogólna i lakoniczna. Zarzut skargi w tej kwestii jest uzasadniony. Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy celne nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego ani nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Stanowiło to naruszenie przepisu art. 122,187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy wyjaśnić okoliczności dotyczące funkcjonowania automatów do gier zainstalowanych w lokalu skarżących w szczególności dotyczące praw i obowiązków stron umowy najmu. Należy rozważyć możliwość przesłuchania wynajmujących i najemcy oraz ewentualnie przeprowadzić inne dowody w sprawie. Po zgromadzeniu całego materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego analizy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie. R.T.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło