III SA/Łd 692/07

Dnia 10 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie 1. oddala skargę 2. przyznaje adwokat L. G. – Ś. prowadzącej kancelarię adwokacką w Łodzi przy ulicy [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi L. G. – Ś. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. III SA/Łd 692/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.) skierował S. B. na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż powodem skierowania S. B. na badania lekarskie był wniosek Prokuratury Rejonowej w Ł., zawierający informacje o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Do wniosku załączono kserokopię protokołu obserwacji sądowo-psychiatrycznej S. B. Od powyższej decyzji S. B. wniósł odwołanie. Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.); art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U z 2001r. Nr 79 poz. 856 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z treścią art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega min. kierujący pojazdem, skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Powyższe uprawnienie starosty wynika z Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. (Dz.U. z 2004 r. Nr 2 poz. 15), które zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 123 ustawy prawo o ruchu drogowym. Zdaniem Kolegium w rozpatrywanym stanie faktycznym, nie jest spornym, że okoliczności przywołane we wniosku Prokuratury Rejonowej w Ł. uzasadniają zastrzeżenia w stanie zdrowia strony, które mogą powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Organ odwoławczy wskazał jednak, iż zakres podmiotowy przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 jest ograniczony tylko do kierującego pojazdem. Zakres ten w ocenie organu, należy rozpatrywać w kontekście art. 2 pkt 21 powołanej ustawy, zawierającego legalną definicję kierowcy. Zgodnie z tą definicją kierowcą jest osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym. Mając powyższe na uwadze, jak również poczynione w trakcie postępowania odwoławczego ustalenia Kolegium uznało, iż S. B. nie mieści się w zakresie podmiotowym art. 122 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy. Zgodnie bowiem z ostateczną decyzją Starosty Powiatowego w Ł. z dnia [...] Nr [...] S. B. zostały cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Powyższe w ocenie Kolegium wskazuje, iż skarżący nie mógł zostać uznanym za kierującego pojazdem, a jego skierowanie na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy było bezprzedmiotowe. Nadto w uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie administracyjne wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie wszczęcie postępowania mogło nastąpić z urzędu, które to wszczęcie pozostawione jest uznaniu organu właściwego- w tym przypadku Staroście [...]; co oznacza, że w przypadku stwierdzenia, przez ten organ, że nie zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania lub jego prowadzenie byłoby bezprzedmiotowe organ nie ma obowiązku jego wszczęcia. Kolegium zwróciło uwagę organowi pierwszej instancji, iż wszczynając przedmiotowe postępowanie z urzędu, winien zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym min. powinien poinformować stronę o wszczęciu postępowania. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym jest bowiem kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Kolegium podkreśliło również, iż w przedmiotowej sprawie, jedyną możliwością odzyskania przez S. B. uprawnień do kierowania pojazdami jest realizacja dyspozycji określonej w art. 140 ust. 2 oraz w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. a/ ustawy prawo o ruchu drogowym. S. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję SKO w Ł. z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, ponieważ posiada pozytywne badania lekarskie i wywiązał się w ciągu jednego roku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. i wniosło o odrzucenie skargi argumentując, że skarga nie spełnia wymogów formalnych wynikających z art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przypadku uznania przez Sąd, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej Kpa.; art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym(t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 79 poz.856). W myśl powołanych przepisów organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji (art.138 § 1 pkt 2 Kpa.). Natomiast przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 stanowi, iż badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W przedmiotowej sprawie Starosta [...], w wyniku wniosku Prokuratury Rejonowej w Ł., decyzją z dnia [...] skierował S. B. na badania lekarskie. Jako podstawę wydanej decyzji organ pierwszej instancji powołał przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo o ruchu drogowym. W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji, uznając, iż z uwagi na fakt cofnięcia Skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mocą ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] strona nie wypełnia dyspozycji powołanego przepisu, tym samym skierowanie jej decyzją z dnia [...] na badania lekarskie było bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu powyższe stanowisko organu odwoławczego znajduje oparcie w powołanych w podstawie prawnej decyzji przepisach prawa. Zgodnie z treścią art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W myśl § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2 poz. 15) osobie, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy, decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie wydaje starosta, w przypadku otrzymania: 1) wniosku od egzaminatora o stwierdzonych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby poddanej egzaminowi państwowemu; 2) wniosku od organu kontroli ruchu drogowego o stwierdzonych w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem; 3) zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, o posiadaniu przez osobę niepełnosprawną uprawnienia do kierowania pojazdem. W świetle § 2 ust. 5 powyższego rozporządzenia starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Niewątpliwie informacja o stanie zdrowia S. B. jaką otrzymał Starosta [...] uzasadniała zastrzeżenia w stanie zdrowia skarżącego, które mogą powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Należy jednak mieć na uwadze, że analiza treści powołanych przepisów, uprawniających starostę do skierowania danej osoby na badania lekarskie wskazuje jednoznacznie, że strona podmiotowa decyzji o skierowaniu na takie badania jest ograniczona do kierującego pojazdem. Przepis art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, iż kierującym może być osoba, która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym oraz posiada wymagane umiejętności do kierowania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę oraz wymagany dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem. Dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym jest prawo jazdy określonej kategorii (art. 88 ust. 1 ustawy). W tym miejscu godzi się podnieść, że ostateczną decyzją z dnia [...], wydaną przez Starostę [...], S. B. cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. W związku z powyższym skierowanie decyzją z dnia [...] na badania lekarskie skarżącego, któremu mocą ostatecznej decyzji z dnia [...] cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi należało uznać za bezprzedmiotowe. W dniu skierowania na badania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. skarżącego nie można było bowiem uznać za kierującego pojazdem. Skarżący nie wypełniał dyspozycji art. 122 ust. 1 pkt 4 i tym samym nie mógł być podmiotem skierowania na badania lekarskie na podstawie tego przepisu. Przepis art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. wprowadza wyjątek od obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy, pozwalając organowi odwoławczemu na ograniczenie się tylko do wyeliminowania decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie ma jednak swobody w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania odwoławczego. Ograniczenie bowiem wynika z kryterium umorzenia postępowania pierwszej instancji, a zatem tylko do przypadków gdy to postępowanie było bezprzedmiotowe. Przesłanka bezprzedmiotowości wystąpi, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed tym organem pierwszej instancji.(por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 1996, s. 590; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Katowicach z dnia 1 lipca 1999 r. , sygn. akt I SA/Ka 2437/97, publ. LexPolonica; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 1986 r., sygn. akt II SA 1829/85, publ. ONSA 1986/2 poz.43). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać będzie z kilku różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe ( co nie kłóci się z formułą przepisu stanowiącego o "bezprzedmiotowości") oraz przedmiotowe (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 8. wydanie Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2006, s. 489). Wobec powyższego z uwagi na fakt, iż S. B. mocą ostatecznej decyzji z dnia [...] cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie mógł on być podmiotem skierowania na badania lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy. Powyższe rozważania, jak również treść wskazanych przepisów prawa wskazują, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zasadnie umorzyło postępowanie Starosty [...] uznając je za bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że decyzja jest dla niego krzywdząca ponieważ posiada pozytywne badania lekarskie i wywiązał się w ciągu jednego roku należy stwierdzić, że wobec ustalenia bezprzedmiotowości postępowania w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie ich posiadanie pozostaje bez wpływu na ocenę zasadności postępowania organu odwoławczego. Ustosunkowując się do wniosku SKO w Ł. o odrzucenie skargi Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że art. 57 § 1 p. p. s. a. należy interpretować w ten sposób, że określone w nim wymagania muszą być spełnione w stopniu umożliwiającym nadanie skardze dalszego biegu. Zwrot "naruszenie prawa lun interesu prawnego" nie powinno się rozumieć jako żądania konkretnego przepisu prawa, który został zdaniem skarżącego naruszony, czy przeprowadzeniem przez niego wywodu prawnego, wymagającego niekiedy zabiegów interpretacyjnych (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz Jan Paweł Tarno Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004r. str.112). Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 cytowanej ustawy. TG