III SA/Łd 693/25

Dnia 15 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 11 lipca 2025 roku nr 96/2025/II znak: NS Egz.9022.1.568.2024.KZ/AS w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pabianicach z dnia 3 marca 2025 roku, znak: PPIS.Ep.9022.1.4.2023; 2. zasądza od Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi na rzecz skarżącej J. G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III SA/Łd 693/25 Uzasadnienie Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga J. G. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 11 lipca 2025 r. (Nr 96/2025/II, znak: NS Egz.9022.1.568.2024.KZ/AS) - wydane na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj.: Dz.U. 2024 r., poz. 416) [dalej: ustawa o Inspekcji Sanitarnej] - utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pabianicach z 3 marca 2025 r. (znak: PPIS.Ep.9022.1.4.2023) w przedmiocie oddalenia zarzutów zobowiązanej w sprawie egzekucji administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że w związku z nieszczepieniem dziecka K. G., ur. 25 marca 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pabianicach (zwany dalej PPIS w Pabianicach) upomnieniem z 15 października 2025 r. wezwał matkę dziecka – J. G. do zgłoszenia się z dzieckiem do punktu szczepień w celu wykonania zaległych szczepień ochronnych przeciw gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) oraz odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince), różyczce, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu B,inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae. W związku z dalszym brakiem szczepień dziecka, PPIS w Pabianicach 29 października 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] zobowiązując skarżącą do poddania dziecka ww. obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wystosował do Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi (dalej: ŁPWIS) jako organu egzekucyjnego wniosek z 26 listopada 2024 r. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do strony. Następnie na podstawie art. 119 § 1 i nast. ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz.U. 2023 r., poz. 2505) [dalej: u.p.e.a.), ŁPWIS 16 grudnia 2024 r. wydał postanowienie Nr 1745/2024 o nałożeniu grzywny w wysokości 2.000,00 zł (słownie: dwa tysiące złotych) w celu przymuszenia strony do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego ze wskazanego powyżej tytułu wykonawczego. Skarżąca w odpowiedzi na powyższe złożyła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej podnosząc brak wymagalności obowiązku szczepień. Postanowieniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pabianicach z 3 marca 2025 r. oddalono zarzuty strony. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie, w którym zarzuciła: 1) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r., poz. 924) [dalej: ustawa o chorobach zakaźnych] poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniego nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych, 2) naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu wydanego postanowienia do sytuacji indywidualnej zobowiązanej - kiedy obowiązek zaszczepienia jej syna K. przeciwko poszczególnym chorobom stał się - zdaniem wierzyciela - wymagalny, na podstawie jakich dowodów stwierdził, iż obowiązek szczepień u małoletniego jest wymagalny i może być wykonany, a jedynie poprzestał na przytoczeniu szeregu przepisów prawnych nie dokonując subsumpcji; 3) naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego, 4) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, 5) naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego stronie prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Wspomnianym na wstępie postanowieniem Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ zauważył, że przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanej z poddania jej egzekucji administracyjnej. W rezultacie strona nie może w tym trybie skutecznie formułować zarzutów w kwestii wszelkich dostrzeżonych nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego, czy wierzyciela, chyba że poprzez nie - wskazuje na zaistnienie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Zdaniem organu II instancji PPIS w Pabianicach w wydanym postanowieniu odniósł się do wszystkich podniesionych zarzutów. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. wierzyciel wyczerpująco rozpoznał cały materiał dowodowy kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Wierzyciel w sposób wyczerpujący i zarazem poprawny wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera jasne i precyzyjne wyjaśnienia zarówno faktyczne jak i prawne. ŁPWIS stwierdził, że zarzut naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. jest nieuzasadniony. PPIS w Pabianicach w wydanym postanowieniu wskazał podstawy prawne obowiązku szczepień. Ponadto wskazał, że opierał się na dokumentacji przekazanej z Poradni Podstawowej Opieki Zdrowotnej. W tym miejscu organ zwrócił uwagę, że o wymagalności obowiązku szczepienia decyduje lekarz. Przed wykonaniem szczepienia konieczne jest dokonanie kwalifikacji lekarskiej, jednakże możliwa jest ona tylko wówczas gdy dziecko stawi się na szczepienie, bowiem kwalifikacja lekarska odbywa się tuż przed szczepieniem. Podstawą prawną wymagalności obowiązku jest art. 5 ust. 1 pkt 1 litera b ustawy o chorobach zakaźnych, zgodnie z którym osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ww. ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 powoływanej ustawy, osoby określone na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2 tej ustawy są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 1 ustawy o chorobach zakaźnych. W oparciu o art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 wskazanej ustawy Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077), w którym ustalił wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym - jeśli chodzi o dzieci - w jakim okresie ich życia. W ocenie organ wbrew twierdzeniom strony, z przepisów tych można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Dalej organ podniósł, że w § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych podane zostały zakresy wieku dzieci, w których istnieje obowiązek wykonywania szczepień ochronnych przeciwko poszczególnym chorobom zakaźnym. Rolą szczepień ochronnych jest nie tylko ochrona przed zachorowaniem, ale przede wszystkim ochrona przed występowaniem powikłań choroby i zgonem. Od wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciwko danej chorobie zakaźnej zwolnić mogą jedynie przeciwwskazania zdrowotne do szczepienia, które mogą być stałe lub tymczasowe. Zakresy wieku dzieci, w których wykonywane są dane obowiązkowe szczepienia ochronne podane w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia, określają do kiedy u dzieci istnieje obowiązek szczepień w przypadku występowania czasowych przeciwwskazań zdrowotnych. Reasumując, jakkolwiek ww. rozporządzenie wskazuje 19 rok życia jako granice poddania dziecka szczepieniom ochronnym to nie oznacza to, że wszystkie szczepienia mogą być wykonane tuż przed tą datą. Szczepienia są rozkładane w czasie, przy czym zgodnie z zasadami wakcynologii schematy szczepień dostosowane są do występowania zachorowań na poszczególne choroby, wieku i rozwoju dzieci. Następnie organ wyjaśnił, że wymagalność obowiązku nie oznacza nic innego jak istnienie stanu, w którym zobowiązana powinna już wykonać ciążącą na niej skonkretyzowaną powinność, a mimo to trwa w opozycji do tej powinności (uchyla się od niej), a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanej możność żądania spełnienia ciążącej na niej powinności. Zdaniem organu ze zgromadzonych w sprawie dokumentów jasno wynika, że do niezaszczepienia małoletniego doszło z powodu nie wyrażenia przez stronę zgody na szczepienia, nie zaś z niedopełnienia przez lekarza obowiązków podczas wizyty szczepiennej (braku wykluczenia przeciwwskazań oraz braku ułożenia indywidualnego kalendarza szczepień). Ponadto ŁPWIS wskazuje, że ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii karty uodpornienia małoletniego wynika, że u dziecka nie stwierdzono przeciwwskazań do szczepień, co świadczy o tym, że strona z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z ww. informacji wynika celowe działanie w celu niewykonania szczepień. Ponadto strona nie przedstawiła żadnych zaświadczeń o przeciwwskazaniach do szczepień małoletniego. Organ podkreślił, że dziecko K. G. będąc obecnie w piątym roku życia nie zostało zaszczepione przeciw aż jedenastu chorobom zakaźnym. Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP organ podniósł, że realizacja spoczywającego na państwie obowiązku ochrony zdrowia może uzasadniać nałożenie na obywateli ustawowego obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, w tym również nałożenia na rodziców obowiązku zaszczepienia swoich dzieci. Odnosząc się do kwestii dotyczącej braku wymagalności obowiązku pieniężnego grzywny w celu przymuszenia z uwagi na wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 9 maja 2023 r. w sprawie o sygn. akt 81/19 organ wyjaśnił, że wydane orzeczenie nie oznacza zakwestionowania istnienia obowiązku szczepień ochronnych i jego wymagalności. Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją uznał jedynie art. 17 ust. 11 ustawy chorobach zakaźnych w zakresie, w jakim organy władzy publicznej wyinterpretowały z tych przepisów błędną normę prawną, natomiast w pozostałym zakresie umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Trybunał orzekł jednocześnie, że powyższe przepisy tracą moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP, tj. od 12 maja 2023 r. Określenie innego terminu utraty mocy obowiązującej jest niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych, ponieważ ustawodawca powinien dostosować stan prawny do orzeczenia Trybunału. Przepisy odnoszące się m. in. do terminu wykonania konkretnych szczepień zostały zmienione we wskazanym powyżej terminie, a zatem skutek derogacyjny wyroku Trybunału nie zaistniał. W związku z powyższym organ stwierdził, że zarówno w dniu wystawienia tytułu wykonawczego przez PPIS w Pabianicach, jak i w dniu wydania zakwestionowanego postanowienia przepisy określające obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym pozostają w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. G. zarzuciła naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: 1. naruszenie art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o chorobach zakaźnych w zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z 27 września 2023 r. poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia Ministra Zdrowia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również poprzez prowadzenie egzekucji, mimo że obowiązek wygasł, 2. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o chorobach zakaźnych w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo iż Rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, 3. naruszenie art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej, 4. naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Wobec powyższych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a ponadto umorzenie postępowania egzekucyjnego, rozpoznanie sprawy na rozprawie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona podniosła, że zaskarżone postanowienie jest błędne z następujących względów. Obecnie obowiązujące przepisy - rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej z uwagi na brak uwzględnienia jakichkolwiek danych epidemiologicznych jak zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (brak analizy zachorowalności na daną chorobę, brak zaleceń WHO w kierunku przymusu jakichkolwiek szczepień z uwagi na możliwość wystąpienia NOP). W orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. zakwestionowano komunikat GIS jako źródło obowiązki w demokratycznym państwie prawa. Wobec powyższego strona zwróciła uwagę, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, zgodnie z którym akt normatywny uchylony (w całości lub w części) na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, niezależnie od odroczenia utraty jego mocy obowiązującej, traci cechę domniemania konstytucyjności. Wzruszenie tego domniemania następuje już z momentem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego na sali rozpraw. Z tą chwilą nie ma już wątpliwości, że taki akt normatywny nie spełnia standardów konstytucyjnych. Ponadto na skutek orzeczenia o niekonstytucyjności aktu normatywnego następuje zmiana stanu prawnego. Wynika z tego, że akt normatywny uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją nie powinien być stosowany przez sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału. Strona podniosła dodatkowo, że obowiązek szczepień w Polsce narusza również konstytucyjna zasadę proporcjonalności. Skoro w 25 krajach europejskich szczepienia mogą być dobrowolne bez szkody dla zdrowia publicznego, to znaczy to, że ustawodawca naruszył zasadę proporcjonalności wprowadzając obowiązek szczepień bez merytorycznego uzasadnienia mimo podobnej sytuacji epidemiologicznej. Ponadto strona zauważyła, że Polska do dnia dzisiejszego nie wypełniła swoich zobowiązań dotyczących prawidłowego rejestrowania NOP (niepożądanych odczynów poszczepiennych). W Polsce dotychczas nie stworzono systemu odszkodowawczego np. za zgon z powodu NOP, który może wynikać np. z reakcji osobniczej organizmu (czegoś czego medycyna nie potrafi wytłumaczyć, gdyż każdy z nas jest inny i inaczej może zareagować na szczepienie) i który również może zakończyć się zgonem. Uzupełniając dotychczasową argumentację strona zaznaczyła, że zaskarżone przepisy jak i § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września naruszają również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie jakim nakładają obowiązki na obywateli określone w komunikacie GIS bez rozważanie innych rozwiązań w tym zakresie, które bazowałyby na dobrowolności szczepień i świadomej zgodzie na wykonanie tej procedury medycznej przewidzianej przez art. 16 ustawy o prawach pacjenta jak i bez analizy przesłanych zawartych w treści art. 17 ust. 10 zawierającego delegację ustawową do wydania rozporządzenia. Brak jest uwzględnienia jakichkolwiek danych epidemiologicznych jak zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (brak analizy zachorowalności na daną chorobę, brak analizy zaleceń WHO w kierunku przymusu jakichkolwiek szczepień z uwagi na możliwość wystąpienia NOP). Dlatego również rozporządzanie Ministra Zdrowia jako wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej jest niezgodne z Konstytucją RP. Strona wniosła ponadto o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją: § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. jako niezgodnego z art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1,10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji oraz wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 17 ust. 10 ustawy o chorobach zakaźnych oraz w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie o zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i jednocześnie wskazał, że zarzuty skargi wskazane w pkt 1-4 są powtórzeniem zarzutów podniesionych w zażaleniu strony na postanowienie wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanej i ŁPWIS szczegółowo odniósł się do nich w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów, niż te które zostały w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem działania organu administracji publicznej, a nie tylko zgodność z przepisami, których naruszenie zarzucono w skardze. Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie, niezależnie od treści zarzutów i wniosków sformułowanych w skardze, Sąd z urzędu stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z 11 lipca 2025 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pabianicach z 3 marca 2025 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ organy dopuściły się rażącego naruszenia przepisów postępowania polegającego na rozpoznaniu podania (tj. zarzutów), które nie zostało podpisane przez stronę skarżącą ani prawidłowo umocowanego pełnomocnika. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz.U. z 2025 r., poz. 132) [dalej: u.p.e.a.] zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Stosownie do treści art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej: 1) do czynności wierzyciela podejmowanych przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie niniejszej ustawy, 2) w postępowaniu egzekucyjnym - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. W myśl art. 63 § 1 k.p.a., podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (art. 63 § 2 k.p.a.) Podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu (art. 64 § 3 k.p.a.). Podkreślenia w tym miejscu wymaga także, że w postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać osobiście lub przez ustanowionego pełnomocnika o ile charakter czynności nie wymaga jej osobistego działania. W myśl zaś art. 33 § 3 k.p.a., pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą podziela dominujący w judykaturze pogląd, że zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. obowiązkiem pełnomocnika strony jest dołączenie do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa. (por. np. wyrok NSA z 28 lipca 2016 r., II OSK 513/16, wyrok NSA z 12 października 2016 r., II FSK 2336/14). Natomiast w myśl art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że w przypadku wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące m.in. sposobu wniesienia i treści podania (art. 63 k.p.a.) oraz braków formalnych podania (art. 64 § 2 k.p.a.). Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej powinny zatem nie tylko określać istotę i zakres żądania stosownie do art. 33 u.p.e.a., ale również zawierać elementy określone w art. 63 k.p.a., tj. wskazanie osoby, od której pochodzą, adres i podpis. Do braków formalnych, które rodzą po stronie organu obowiązek wezwania strony do ich usunięcia w ustawowym terminie, należą braki podania wymienione w art. 63 § 2 k.p.a., a jeżeli strona działa przez pełnomocnika - dołączenie pełnomocnictwa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że art. 64 § 2 k.p.a. dotyczący wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym, odnosi się także do braków w zakresie pełnomocnictwa. W konsekwencji nieuzupełnienie braku w postaci dostarczenia dokumentu pełnomocnictwa pod rygorem przewidzianym w art. 64 § 2 k.p.a. i rozpoznanie sprawy (zarzutów, czy w dalszej konsekwencji zażalenia od postanowienia w sprawie zarzutów) było niedopuszczalne. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd co do tego, że niedołączenie dokumentu pełnomocnictwa stanowi brak formalny pisma, bez uzupełnienia którego sprawie nie można nadać dalszego biegu. Akceptowany jest w konsekwencji tak w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym prowadzenie postępowania w przypadku nieuzupełnienia takiego prowadzi do naruszenia zasady skargowości, co stanowi o rażącym naruszeniu prawa (zob. m.in. P. Przybysz - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2005 r. str. 338, zob. także wyrok NSA z 15 września 2000 r., III SA 417/00, wyrok NSA z 26 października 2011 r., I OSK 1866/10, wyrok NSA z 28 lutego 2017 r., II OSK 2774/15). Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą pogląd ten podziela. Podkreślenia zatem wymaga, że organ jest zobowiązany do rozpoznania wniesionego podania (jak w tej sprawie zarzutów czy zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów), jednakże dopiero po uprzednim stwierdzeniu, że zostało ono wniesione w terminie oraz przez stronę postępowania administracyjnego lub przez działającego w imieniu strony należycie umocowanego pełnomocnika. Dopiero spełnienie tych wymagań formalnych daje podstawę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ. Zatem innymi słowy w razie dostrzeżenia braku prawidłowego umocowania do reprezentowania strony skarżącej przez składającego w jej imieniu zażalenia pełnomocnika do kompetencji organu odwoławczego należał obowiązek wezwania pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych złożonego pisma, w trybie art. 64 § 2 k.p.a. W realiach sprawy w rozstrzyganej sprawie pismo strony skarżącej z 30 grudnia 2024 r., w którym zgłosiła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej zostało podpisane przez pełnomocnika nie mającego formalnego umocowania do reprezentowania skarżącej (brak było pełnomocnictwa). Obowiązkiem organu w tej sytuacji było zatem - jak wskazano już powyżej - wezwanie strony w trybie art. 64 § 2 k.p.a., do usunięcia braków formalnych pisma przez jego podpisanie, w wyznaczonym terminie, nie krótszym, niż siedem dni z pouczeniem, że nieusunięcie wskazanego braku formalnego w terminie spowoduje pozostawienia pisma bez rozpoznania. Organ prawidłowo wezwał pełnomocnika pismem z 17 stycznia 2025 r. do uzupełnienia braku formalnego przez załączenie pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik braku tego w wyznaczonym terminie nie uzupełnił, albowiem przekazane przy piśmie z 30 stycznia 2025 r. pełnomocnictwo nie zawierało podpisu strony skarżącej (był to komputerowy wydruk bez jakichkolwiek podpisów). W związku z powyższym prawidłowo organ odwoławczy (Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi) pismem z 12 marca poinformował o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania, zgodnie z uprzednim pouczeniem zawartym w piśmie wzywającym do uzupełnienia braków formalnych. Tymczasem jednak w rozstrzyganej sprawie organ pierwszej instancji, któremu została przekazana sprawa w zakresie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, wydał postanowienie w sprawie zarzutów egzekucyjnych. Wydał zatem rozstrzygnięcie odnośnie do zarzutów, które nie zostały podpisane ani przez stronę skarżącą ani przez należycie mocowanego pełnomocnika. Rozpoznając taki środek zaskarżenia dotknięty brakami formalnymi organ podjął swoje działania de facto z urzędu do czego nie był uprawniony. Rozpoznał merytorycznie pismo, które w istocie nie zostało skutecznie wniesione. Uchybienia tego nie dostrzegł także organ odwoławczy, który rozpoznał wniesione przez stronę zażalenie i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pabianicach z 3 marca 2025 r. Powyższe doprowadziło do rażącego naruszenia zasady skargowości wyrażonej w odniesieniu do postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym. Dostrzeżone wadliwości nie pozwalały sądowi na dokonanie merytorycznej kontroli, zaskarżonego rozstrzygnięcia ani też kontroli postanowienia organu I instancji, co uniemożliwia odniesienie się do zarzutów skargi. Reasumując, prowadzenie postępowania, bez prawidłowego uzupełnienia braków formalnych poprzez przedłożenie prawidłowo podpisanego pełnomocnictwa oznacza wadliwość postępowania w postaci kwalifikowanej. Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. Rozpoznanie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, które nie zostały podpisane przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika, prowadzi do sytuacji działania przez organ z urzędu, co narusza zasadę skargowości wyrażoną w art. 61 § 2 k.p.a. w zw. z art. 33 u.p.e.a. i tym samym wydania przez organy rozstrzygnięć z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec powyższego, zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie rozpoznanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pabianicach zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej zawartych w piśmie z 30 grudnia 2025 r., które nie zostały podpisane ani przez skarżącą ani przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika powoduje, że zarówno postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pabianicach z 3 marca 2025 r., jak i postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z 11 lipca 2025 r., wydane w wyniku rozpatrzenia niepodpisanych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej i zażalenia od postanowienia organu pierwszej instancji, dotknięte są wadą nieważności. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pabianicach z 3 marca 2025 r. O kosztach postępowania w kwocie 597 zł, na które składają się: wpis sądowy od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powoływanej ustawy p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). ec