III SA/Łd 695/18

Dnia 18 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 roku sprawy ze skargi J. J. na czynność Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania na badania do komisji lekarskiej stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności. III SA/Łd 695/18 UZASADNIENIE Pismem z dnia 12 lipca 2018 r. J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Komendanta Miejskiego Policji w Ł. odmawiającą ponownego skierowania skarżącego na badania do komisji lekarskiej. Ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że Komendant Miejski Policji w Ł. w dniu 31 marca 2017 r. skierował podinspektora J. J. do Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji celem ustalenia stanu zdrowia w/w oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Orzeczeniem z dnia [...], [...] [...] Rejonowa Komisja Lekarska, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, uznała skarżącego za trwale niezdolnego do służby, z uwagi na stwierdzone schorzenie podstawowe – zaburzenia adaptacyjne w obrazie reakcji depresyjnej – przedłużonej (F 43.2), orzekając jednocześnie o braku związku stwierdzonych schorzeń lub ułomności ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komisja zaliczyła skarżącego do trzeciej grupy inwalidzkiej, orzekając, iż stwierdzone inwalidztwo jest trwałe i istnieje od dnia [...] Komisja orzekła także o braku konieczności przeprowadzania badania kontrolnego. Pomimo zawartego pouczenia, co do przysługującego prawa wniesienia odwołania do Centralnej Komisji Lekarskiej, skarżący nie skorzystał z powyższego uprawnienia. W oparciu o powyższe orzeczenie Komendant Miejski Policji w Ł. wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji , to jest na podstawie obligatoryjnej przesłanki orzeczenia o trwałej niezdolności funkcjonariusza do służby, o czym zawiadomił skarżącego pismem z dnia 9 marca 2018 r . W toku prowadzonego postępowania skarżący powołując art. 40 pkt 1 ustawy o Policji, pismem z dnia 11 czerwca 2018 r. wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w Ł. o ponowne skierowanie go do komisji lekarskiej w celu określenia jego stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby. W ocenie skarżącego stwierdzone u niego, w trakcie poprzednio wykonywanego badania, schorzenie podstawowe było schorzeniem ostrym o charakterze przemijającym. Po zakończeniu leczenia w dniu 10 października 2017 r., a więc już po wydaniu orzeczenia lekarskiego z dnia [...] jego stan zdrowia uległ poprawie w stopniu pozwalającym na dalsze pełnienie służby, co stosownie do treści art. 27 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, pozwala na możliwość zmiany kwalifikacji inwalidztwa. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 27 czerwca 2018 r. Komendant Miejski Policji w Ł. odmówił ponownego skierowania skarżącego do komisji lekarskiej. Uzasadniając wskazał, iż jest związany treścią prawomocnego orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] orzekającego między innymi o trwałej niezdolności skarżącego do służby w Policji, które to orzeczenie stanowiło podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Kolejnym pismem z dnia 4 lipca 2018 r. skarżący wystąpił ponownie o skierowanie go do komisji lekarskiej wskazując, iż bezpośrednio po wydaniu orzeczenia z dnia [...]. wystąpiło u niego schorzenie zdrowotne (zwyrodnienie stawów biodrowych), które nie było objęte badaniami. Pismem z dnia 19 lipca 2018 r. Komendant Miejski Policji w Ł. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, co do braku podstaw do skierowania skarżącego do komisji lekarskiej. Odnosząc się do treści pisma z dnia 4 lipca 2018 r. wskazał, iż powołane przez stronę nowe schorzenie zdrowotne, może wskazywać, że stan zdrowia skarżącego uległ pogorzeniu, co tym bardziej nie pozwala na dalsze pełnienie służby. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze J. J. wskazał, iż przepis art. 40 ust. 1 ustawy o Policji, stanowiący podstawę prawną skierowania funkcjonariusza do komisji lekarskiej podległej ministrowi spraw wewnętrznych w celu określenia jego stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, nie wskazuje, w jakich przypadkach może nastąpić odmowa uwzględnienia wniosku w powyższym zakresie, w tym w szczególności okoliczności tej nie stanowi fakt uprzedniego przeprowadzenia badania przez komisję. Wskazał także na treść art. 27 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, który to przepis dopuszcza zmianę, przez właściwy organ, kwalifikacji stwierdzonego inwalidztwa. Niemniej jednak, powyższe musi zostać poprzedzone badaniem uprawnionej komisji lekarskiej, do której funkcjonariusza kieruje właściwy organ Policji. W odpowiedzi na skargę Komendant Miejski Policji w Ł. wnosił o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. W piśmie procesowym z dnia 24 września 2018 r. skarżący uzupełnił wniesioną skargę poprzez przedstawienie powodów, które według jego oceny przyczyniły się do restrykcji, co do jego osoby, mających na celu zwolnienie ze służby, a mających podłoże "polityczne". Odnosząc się do złego stanu zdrowia, stwierdzonego wydanym w dniu [...] orzeczeniem, skarżący wyjaśnił, że do końca marca 2017 r. nigdy nie przebywał na długotrwałych zwolnieniach lekarskich i legitymował się aktualnymi badaniami profilaktycznymi. Co więcej wielokrotnie uczestniczył w "resortowych" zawodach sportowych, w tym przebiegł kilkukrotnie maratony. Jego kłopoty w pracy nałożyły się z chorobą matki, co skutkowało udaniem się po poradę do lekarza psychiatry, który stwierdził czasową niezdolność do pracy skarżącego (od 11 kwietnia do 10 października 2017 r.). Wyjaśnił, że dolegliwości chorobowe określone w orzeczeniu komisji z dnia [...] a stanowiące podstawę do uznania go za niezdolnego do służby, ustały pod koniec roku 2017, co uzasadnia przeprowadzenie ponownych badań. Podniósł także, że nie podważa treści orzeczenia z dnia [...] wskazuje jednak, iż ono wydane w trakcie trwania zwolnienia lekarskiego, na którym przebywał. Wskazał także, że stwierdzone u niego nowe dolegliwości, nieobjęte poprzednimi badaniami, mogą mieć nie tylko wpływ na określenie grupy inwalidztwa, ale również na związek schorzenia ze służba, co ma istotny wpływ dla określenia przysługującego mu świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), - dalej:p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi wniesionej w trybie art. 53 § 2 p.p.s.a. podinspektor J. J. uczynił czynność Komendanta Miejskiego Policji w Ł. o odmowie skierowania go do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w celu określenia stanu zdrowia skarżącego oraz ustalenie jego zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Policji. Podstawę materialno-prawną wydania zaskarżonej czynności stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2067). Zgodnie z treścią art. 40 ustawy o Policji policjant może być skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych: 1) z urzędu lub na jego wniosek - w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą; 2) z urzędu - w celu sprawdzenia prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, iż do określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych schorzeń ze służbą uprawnione są komisje lekarskie podległe ministrowi do spraw wewnętrznych, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o Policji. Tryb postępowania przed tymi komisjami jest uregulowany został w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 481) – dalej: ustawa o komisjach lekarskich, jak również w rozporządzeniu wykonawczym Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2016 r. w sprawie komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1894). Natomiast powołany wyżej art. 40 ustawy o Policji reguluje kwestie skierowania do komisji lekarskiej, które może nastąpić zarówno na wniosek funkcjonariusza, bądź też z urzędu przez właściwego przełożonego w sprawach osobowych, co wprost wynika z treści wskazanego przepisu. W niniejszej sprawie, z ustalonego w sposób bezsporny stanu faktycznego spraw wynika, iż prawomocnym orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...] [...] skarżący został uznany za trwale niezdolnego do służby, z uwagi na stwierdzone schorzenie podstawowe – zaburzenia adaptacyjne w obrazie reakcji depresyjnej – przedłużonej (F 43.2) oraz istniejące schorzenia współistniejące: nadciśnienie tętnicze (I 10), choroba niedokrwienia serca CCS I. (I 25.0), zaburzenia lipidowe (E 78), niezborność oka prawego, krótkowzroczność oka lewego (H 52.2; H 52.1);, przebyte zerwanie ścięgna Achillesa leczone operacyjnie. Komisja orzekła jednocześnie o braku związku stwierdzonych schorzeń lub ułomności ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komisja stwierdziła nadto, iż skarżący jest zdolny do pracy, bez jakichkolwiek przeciwwskazań, co do zatrudnienia oraz zaliczyła skarżącego do trzeciej grupy inwalidzkiej, orzekając, iż stwierdzone inwalidztwo jest trwałe i istnieje od dnia [...] Komisja orzekła także o braku konieczności przeprowadzania badania kontrolnego. Powyższe orzeczenie stanowiło podstawę do wszczęcia w dniu [...] postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. W dniu 11 czerwca 2018 r., w toku prowadzonego postępowania skarżący będąc czynnym funkcjonariuszem Policji, powołując się na przepis art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, wystąpił do właściwego przełożonego w sprawach osobowych – Komendanta Miejskiego Policji w Ł. o skierowanie go do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych celem ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby. Uzasadniając swoje żądanie skarżący wskazał, iż stwierdzone u niego schorzenie podstawowe, opisane w prawomocnym orzeczeniu lekarskim z dnia [...] było schorzeniem przemijającym i w następstwie przeprowadzonego leczenia, stan jego zdrowia uległ poprawie w stopniu pozwalającym na dalsze pełnienie służby. Ponadto pismem z dnia 4 lipca 2018 r. skarżący poinformował Komendanta Miejskiego Policji w Ł.niż po wydaniu w/w orzeczenia wystąpiło u niego schorzenie – zwyrodnienie stawów biodrowych, które to schorzenie nie było objęte badaniem przeprowadzonym we wrześniu 2017 r. Z uwagi na powyższe wnosił o skierowanie go do właściwej komisji lekarskiej celem ewentualnej zmiany kwalifikacji stwierdzonego u niego inwalidztwa. Jednocześnie skarżący wyraźnie zaznaczył, że nie kwestionuje prawidłowości wydanego w stosunku do jego osoby orzeczenia lekarskiego z dnia [...] od którego, pomimo przysługującego mu uprawnienia, nie składał odwołania. Uzasadniając odmowne rozpatrzenie wniosku skarżącego Komendant Miejski Policji w Ł. wskazał, iż jest związany prawomocnym orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...], [...] uznającym skarżącego za trwale niezdolnego do służby, a ponadto w jego ocenie, fakt ujawnienia się u skarżącego nowego schorzenia zdrowotnego ,nie objętego w/w orzeczeniem, może świadczyć o pogarszaniu się stanu zdrowia skarżącego i tym bardziej nie pozwala na dalsze pełnienie służby w Policji. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę powyższe stanowisko organu administracji uznać należy za nieprawidłowe, co skutkowało koniecznością stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności. Jak już bowiem wcześniej wskazano ocena stanu zdrowia funkcjonariuszy Policji, ustalenie ich zdolności fizycznej i psychicznej do służby, orzekanie w przedmiocie inwalidztwa funkcjonariusza, związku stwierdzonego inwalidztwa ze służbą oraz o zdolności funkcjonariusza do pracy należy do kompetencji rejonowych komisji lekarskich (orzekających jako organ I instancji) oraz Centralnej Komisji Lekarskiej (jako organu odwoławczego) podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Zasady działania oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje określa powołana wyżej ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich. Jak wynika z treści art. 25 ust. 1 i art. 26 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy do rejonowych komisji lekarskich, zgodnie z ich właściwością, kieruje przełożony właściwy w sprawach osobowych z urzędu lub na wniosek osoby ubiegającej się o wydanie orzeczenia lekarskiego. Właściwa rejonowa komisja lekarska wyznacza termin badania lekarskiego, o czym zawiadamia podmiot kierujący do komisji lekarskiej oraz osobę skierowaną, a następnie przeprowadza badanie lekarskie funkcjonariusza i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby (art. 31 ust. 1 i art. 32 ust. 1 ustawy). Rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich). W przypadku orzeczenia niezdolności do służby rejonowa komisja lekarska orzeka również o grupie inwalidzkiej w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (art. 35 ustawy). Orzeczenie rejonowej komisji lekarskiej doręcza się niezwłocznie na piśmie wraz z uzasadnieniem osobie badanej albo osobie zainteresowanej oraz podmiotowi kierującemu do komisji lekarskiej, a w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby - organowi właściwemu do ustalania prawa do świadczenia odszkodowawczego przysługującego w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (art. 41 ust. 1 ustawy). Od wydanego przez rejonową komisję lekarską orzeczenia osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej w celu wydania orzeczenia przysługuje odwołanie do Centralnej Komisji (art. 42 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ustawy). Z treści powyższego wynika zatem, iż rozstrzyganie, co do stanu zdrowia funkcjonariusza Policji oraz jego zdolności fizycznej i psychicznej do służby pozostaje w kompetencji właściwych jednostek medycznych uprawnionych, z racji posiadanej wiedzy do orzekania w powyższym przedmiocie. Za nieuprawnione tym samym uznać w ocenie Sądu należy stwierdzenie organu, zgodnie z którym podniesiona przez skarżącego, w piśmie z dnia 4 lipca 2018 r. okoliczność ujawnienia, po przeprowadzonym we wrześniu 2017 r. badaniu przez [...] Rejonową Komisję Lekarską podległą MSW, nowego, nieuwzględnionego wcześniej schorzenia (zwyrodnienia stawów biodrowych), świadczy o pogarszaniu się stanu zdrowia skarżącego i tym bardziej nie pozwala na dalsze pełnienie służby w Policji. W ocenie Sądu zarówno z treści art. 40 ust. 1 ustawy o Policji, jak i z art. 25 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich, nie wynika, iż przełożony funkcjonariusza Policji właściwy w sprawach osobowych kierując funkcjonariusza do komisji lekarskiej (czy to na wniosek zainteresowanego, czy też z urzędu) jest uprawniony, w ramach udzielonych mu przez ustawodawcę kompetencji do oceny stanu zdrowia funkcjonariusza, a co za tym idzie ocena zasadności jego wniosku, co do skierowania do komisji lekarskiej. Innymi słowy złożenie przez Policjanta wniosku o skierowanie na komisję lekarską w trybie art. 40 ust. 1 ustawy o Policji powoduje, że właściwy organ jest obowiązany do nadania temu wnioskowi dalszego biegu, kierując wnioskodawcę do właściwej komisji, a nie do oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i zasadności złożonego wniosku. Ponadto co istotne, żadna z powołanych wyżej ustaw nie zawiera regulacji, z której wynikałby brak możliwości pozytywne rozpatrzenia wniosku o skierowanie do komisji lekarskiej w celu ustalenia stanu zdrowia funkcjonariusza, z uwagi na wcześniejsze wydanie wobec tej samej osoby orzeczenia właściwej komisji lekarskiej. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje także argumentacja Komendanta Miejskiego Policji w Ł., co do związania organu prawomocnym orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...], [...]. W sprawie bezspornym pozostaje bowiem, iż od powyższego orzeczenia skarżący, pomimo prawidłowego pouczenia, nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia wniesienia odwołania do Centralnej Komisji Lekarskiej. Ponadto co istotne skarżący wprost oświadczył, że nie kwestionuje powyższego orzeczenia lekarskiego. Jego intencją jest natomiast przeprowadzenie weryfikacji jego stanu zdrowia, zarówno pod kątem stwierdzonego po jego stronie schorzenia podstawowego, stanowiącego podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby, w oparciu o przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 u stawy o Policji oraz pod kątem ujawnienia u niego, nowego schorzenia – zwyrodnienia stawów biodrowych, które to schorzenie nie było brane pod uwagę w trakcie przeprowadzanych we wrześniu 2017 r. badań, a które w jego ocenie mogą mieć wpływ na orzeczony w stosunku do niego stopień inwalidztwa oraz związek schorzenia ze służbą, a co ewentualnie rzutowałoby na wysokość należnych mu świadczeń. W ocenie Sądu, skoro z treści wyjaśnień skarżącego wynika, iż złożony przez niego wniosek o skierowanie do komisji lekarskiej nie stanowi próby wzruszenia prawomocnego orzeczenia lekarskiego z [...], , a skarżący podnosi, iż w wyniku przeprowadzonego leczenia jego stan zdrowia w tym zakresie uległ poprawie w stopniu pozwalającym na dalsze pełnienie służby, to zasadnym byłoby uwzględnienie tego wniosku i uzyskanie w tym przedmiocie opinii uprawnionego organu. Podkreślić w tym miejscu należy, iż zajmując powyższe stanowisko Sąd nie przesądza o poprawie stanu zdrowia skarżącego, bowiem Sąd , tak jak i Komendant Miejski Policji w Ł. nie dysponuje wiedzą pozwalająca na postawienie takiej tezy. Tym samym koniecznym było uwzględnienie przedmiotowego wniosku i uzyskanie opinii właściwego medycznego organu orzeczniczego. Nadto jak słusznie wskazuje skarżący stwierdzone u niego dodatkowe schorzenie, a nie brane pod uwagę w trakcie przeprowadzanych badań przez komisję lekarską, może mieć wpływ na orzeczony w stosunku do jego osoby stopień inwalidztwa, jak również pozostawać w związku z pełnioną służbą. Jednakże właściwym do rozstrzygnięcia powyższych kwestii pozostają komisje lekarskie podległe ministrowi do spraw wewnętrznych. Rozpatrując wniosek skarżącego ponownie Komendant Miejski Policji w Ł. uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku i skieruje J. J. do [...]j Rejonowej Komisji Lekarskiej w Ł. celem uzyskania stosownego orzeczenia lekarskiego, wydanego przez uprawniony do tego organ. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 146 §1 p.p.s.a stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. a.l.