III SA/Łd 698/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005 r. przy udziale - - - - - sprawy ze skargi R.G. na decyzję Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. uchyla zaskarżoną decyzję. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w B. orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] w części A - Orzeczenie o zdolności do służby - rozpoznała u R.G. jako choroby podstawowe: - przewlekłą nerwicę neurasteniczno-lękową, - chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, - dyskopatię L4/L5/S1z objawowymi nerwobólami korzeniowymi, - chwiejne nadciśnienie tętnicze. W części B - Orzeczenie o inwalidztwie - uznała R.G. za inwalidę i zaliczyła do drugiej grupy inwalidów. Stwierdziła, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą i istnieje od czerwca 2002 r. Jednocześnie ustaliła, że R.G. jest częściowo niezdolny do pracy , a przeciwwskazana jest praca w napięciu nerwowym i ciężka fizycznie. W uzasadnieniu orzeczenia Komisja stwierdziła, że orzeka w oparciu o całość dokumentacji leczniczej i własne badania . W jej ocenie rozpoznane dolegliwości nadal powodują częściową niezdolność do pracy poza resortem i pozostają bez związku ze służbą. W odwołaniu wniesionym od powyższego orzeczenia do Okręgowej Komisji Lekarskiej w Ł. R.G. zarzucał nie ujęcie w rozpoznaniu jako chorób podstawowych : choroby zwyrodnieniowej stawów kolanowych, gośćca mięśniowo - ściągnistego i jako choroby współistniejącej przepukliny rozworu przełykowego oraz skrzywienia przegrody nosowej . Kwestionował też ustalenie komisji , że stwierdzone choroby i schorzenia nie pozostają w związku ze służbą oraz zarzucał, że orzeczenie nie zostało wydane w oparciu o analizę całości dostarczonej dokumentacji. Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. orzeczeniem z dnia [...]. Nr [...] rozpoznała u R.G. w części A: chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy , nerwicę neurasteniczną, dyskopatię lędźwiową L4-L5-S1 z zespołem bólowym okresowym , zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych w okresie początkowym oraz nadciśnienie tętnicze chwiejne . W części B orzeczenia zaliczono R.G. do drugiej grupy inwalidów jednocześnie uznając, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą oraz powtórzono pozostałe ustalenia WKL. W uzasadnieniu orzeczenia Komisja stwierdziła, że powyższe schorzenia ograniczają zdolność do pracy poza resortem i pozwalają na zaliczenie R.G. do drugiej grupy inwalidztwa bez związku ze służbą. Skargę na decyzję Okręgowej Komisji Lekarskiej w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł R.G. powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu od orzeczenia WKL. Skarżący stwierdził m.in., że orzeczenie nie zostało wydane w oparciu o analizę całości dostarczonej dokumentacji medycznej , w szczególności niektóre choroby i schorzenia stwierdzone wcześniejszymi orzeczeniami komisji lekarskich, zostały całkowicie pominięte w rozpoznaniu. Podniósł także, że stwierdzoną u niego przewlekłą nerwicę neurasteniczną należy zakwalifikować jako chorobę pozostającą w związku ze służbą zgodnie z art. 19, 20 ustawy z dnia 18.02.1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji oraz zarządzeniem MSW z dnia 9.10.1995 roku w sprawie ustalenia wykazów chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Policji. Skarżący wyjaśnił, że przyczyną nerwicy były okoliczności powstałe podczas służby i związane z warunkami jej pełnienia , potwierdza to również wypis z Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Ś. Dodatkowo skarżący stwierdził, że zaskarżone orzeczenie lekarskie nie zawiera wskazania składu komisji oraz pieczęci imiennej przewodniczącego komisji a także poszczególnym schorzeniom nie zostały przypisane paragrafy i punktu według wykazu powołanego wyżej zarządzenia MSW . Do skargi załączył 30 szt. załączników, w tym wynik badań, orzeczenia Komisji lekarskich i odwołanie od orzeczenia WKL w B. W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu Komisja stwierdziła, że wydała decyzję w oparciu o dokumentację orzeczniczo-lekarską , opinię specjalistów z Polikliniki MSW i A w Ł. oraz badanie własne . Z uwagi na nieuwzględnienie w orzeczeniu Okręgowej Komisji Lekarskiej -choroby reumatycznej" skarżący został poddany dodatkowym badaniom przez reumatologa w dniu 3.06 2004 roku w Poliklinice MSWiA w Ł., który stwierdził jedynie początkowe zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych . Choroba ta, w ocenie organu, nie pozostaje w związku ze służbą, gdyż nie ma charakteru przewlekłego. Ponadto Okręgowa Komisja Lekarska wyjaśniła, że z opinii o służbie z dnia 21.10.2003 roku wynika, że stanowisko zajmowane przez R.G. nie wymaga szczególnych właściwości. W odniesieniu do zarzutu drugiego zawartego w skardze, Okręgowa Komisja Lekarska wyjaśniła że w orzeczeniu lekarskim nie uwzględnia się wszystkich schorzeń pacjenta lecz tylko te które należą do kategorii D ( niezdolny do służby ) oraz C ( zdolny do służby z ograniczeniem) . W odpowiedzi na wezwanie Sądu do załączenia akt administracyjnych, OKL udzieliła odpowiedzi, że dokumentacja na nazwisko R.G. została rozesłana 16.07.2004r. Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005 r nikt się nie stawił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [p.p.s.a.]( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Decyzja lub postanowienie, stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 p.p.s.a., podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania 3/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego w takim stopniu , że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie rozważań wskazać należy, że na orzeczenie okręgowej komisji lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego. Pogląd, że sąd jest właściwy w sprawach skarg na orzeczenia wojskowych komisji lekarskich wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale Składu Siedmiu Sędziów z dnia 19 stycznia 1998 r. w sprawie OPS 8/97 ( ONSA z 1998 r. Nr 2 poz. 39). W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, iż wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej zaś orzeczenia tych komisji są decyzjami administracyjnymi. Pogląd ten ma również zastosowanie do orzeczeń okręgowej komisji lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych orzekających o ewentualnym zaliczeniu do grupy inwalidów i o tym czy inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Sąd w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony we wskazanej uchwale. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego orzeczenia stwierdzić należy, że orzeczenie komisji lekarskiej winno zawierać wszystkie elementy składowe decyzji administracyjnej określone w art. 107 § 1 k.p.a.. W szczególności winno zawierać podstawę prawną ze wskazaniem konkretnych artykułów aktu prawnego i organu, który wydał ten akt, datę jego wydania, tytuł oraz miejsce publikacji. Ponadto orzeczenie, jak każda decyzja administracyjna winno zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji., uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia oraz pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, a jeżeli na decyzję przysługuje skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi. Zaskarżona decyzja przytoczonych wymagań nie spełnia, bowiem nie wskazuje w ogóle podstawy prawnej jej wydania, ani składu osobowego Komisji, a pod orzeczeniem znajduje się odcisk pieczątki - Przewodniczący Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. - i nieczytelny podpis, a więc nie wiadomo kto podpisał się pod zaskarżonym orzeczeniem. Orzeczenie nie zawiera także praktycznie żadnego uzasadnienia - jak trafnie wskazał skarżący. Dwa zdania zawarte w uzasadnieniu powtarzają bowiem jedynie treść rozpoznania. Uchybienia te praktycznie uniemożliwiają dalszą kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia . Skoro nie powołano podstawy prawnej decyzji, to nie wiadomo na postawie jakich przepisów prawa materialnego organ oparł swoje rozstrzygnięcie . Brak czytelnego podpisu pod orzeczeniem z podaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby uniemożliwia dokonanie oceny, czy decyzję podpisała osoba do tego upoważniona. Już to tylko stanowi o istnieniu istotnej wady orzeczenia i uzasadnia jego uchylenie. Zwrócić przy tym należy na treść§ 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych ( Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.) , który stanowi, że komisje lekarskie orzekają w składzie trzech osób i orzeczenie podpisują wszyscy członkowie komisji. Kolejnym uchybieniem jest brak uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia OKL , w którym wyjaśnione zostałyby okoliczności decydujące o treści rozstrzygnięcia. Orzeczenie lekarskie winno być tak napisane aby można było skontrolować jego fachowość i rzetelność oraz przyjęty tok rozumowania pod kątem spójności i logiczności wywodów. Mimo zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w B., Okręgowa Komisja Lekarska w Ł. nie wyjaśniła dlaczego nie zawarła w rozpoznaniu w części A: gośćca mięśniowo -ściągnistego jako choroby podstawowej i jako choroby współistniejącej, przepukliny rozworu przełykowego oraz skrzywienia przegrody nosowej. Nie wskazała jaką dokumentację brała pod uwagę przy wydawaniu orzeczenia oraz jakie argumenty zadecydowały o uznaniu, że inwalidztwo skarżącego nie pozostaje w związku ze służbą. Oznacza to, że zaskarżone orzeczenie narusza art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodów których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Odniesienie się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego dopiero w odpowiedzi na skargę nie może zastąpić uzasadnienia orzeczenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 grudnia 1999 r sygn. III SA 1756/99 (niepublikowany) brak podania w uzasadnieniu decyzji (orzeczeniu) motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Odpowiedź na skargę, w której została podjęta próba uzasadnienia wydanych decyzji, nie może być traktowana jako aneks do decyzji, gdyż należy już do postępowania sądowoadministracyjnego, a nie administracyjnego. W przedmiotowej sprawie, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a., nie zostały ponadto przez organ nadesłane akta administracyjne. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę wszystkie wymienione wyżej uchybienia jakich dopuścił się organ administracji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję . Po ponownym rozpoznaniu sprawy , organ wydający decyzję winien wskazać szczegółowo podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia. Decyzja winna też spełniać pozostałe wymogi formalne określone w art. 107 k.p.a. i przepisach szczególnych, a jej uzasadnienie winno wskazywać fakty, uznane za udowodnione i dowody, na których została oparta, przedstawiać sposób oceny dowodów, w tym wyjaśniać wątpliwości podnoszone przez skarżącego.