III SA/Łd 699/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi K. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy W skardze K. S. zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wskazała, iż termin mogła przekroczyć z niewiedzy oraz braku środków na uzyskanie porady prawnej. Zarządzeniem z dnia 4 lipca 2013 r. skarżąca została wezwana do uprawdopodobnienia przyczyny, dla której uchybiła terminowi do wniesienia skargi, kiedy i w jakich okolicznościach dowiedziała się o ustaniu tej przyczyny oraz uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu tego terminu w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 2 sierpnia 2013 r. skarżąca złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym pismo zatytułowane "Skarga na zawiłość, brak precyzyjności wydanej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T.". W nagłówku tego pisma wskazała sygnaturę akt III SA/Łd 699/13. W piśmie przedstawiła swoje stanowisko odnośnie wadliwości wydawanych przez organy decyzji oraz zakwestionowała sposób postępowania organów w toku prowadzonego postępowania. Jak wynika z ostatniego zdania tego pisma wniosła o wzięcie pod uwagę ww. pisma pomimo uchybienia przez nią terminu, bowiem w jej ocenie rozstrzyga ono o bezzasadności zaskarżonej przez nią decyzji. Do powyższego pisma skarżąca załączyła pismo z dnia 3 lipca 2013r. zatytułowane Podanie skierowane do Starostwa Powiatowego w T.M. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T.. Jak wynika z akt sprawy korespondencja zawierająca wezwanie do uprawdopodobnienia przez skarżącą przyczyny, dla której uchybiła terminowi do wniesienia skargi, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, kiedy i w jakich okolicznościach dowiedziała się o ustaniu tej przyczyny oraz uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu tego terminu, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi, została doręczona skarżącej w trybie awizo, na adres wskazany w skardze, w dniu 30 lipca 2013r. (pierwsze awizo w dniu 16 lipca 2013r., powtórne awizo w dniu 24 lipca 2013r). W dniu 8 sierpnia 2013r. skarżąca stawiła się osobiście w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi i złożyła dwa pisma z dnia 8 sierpnia 2013r. W pierwszym zatytułowanym "Odpowiedź na wezwanie" skarżąca poinformowała, że przyczyny dla których uchybiła terminowi do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] r. nr [...] opisała w piśmie z dnia 24 maja 2013r. "co zostało podkreślone długopisem – skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". O ustaniu przyczyny dowiedziała się w Regionalnej Izbie Obrachunkowej rozmawiając z panem W., który to zasugerował, że są takie możliwości w razie uchybienia terminu z przyczyn niezależnych od nas. Wskazała, że art. 58 znalazła w Kodeksie postępowania administracyjnego. Na okoliczność uprawdopodobnienia braku winy skarżąca załączyła pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego i Urzędu Miasta Ł. , potwierdzające fakt uregulowania przez skarżąca należności z tytułu mandatów. W drugim piśmie skarżąca zwróciła się o wydanie pisma WSA w sprawie uchybienia terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012, poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4) p.p.s.a Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesiono wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniono (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz wystąpił brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Zatem, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 1153/96 (LEX nr 45637) brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym, bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. W doktrynie postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, która spowodowała uchybienie terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej. Wskazuje się przy tym na szereg przykładów niezawinionego przez zainteresowanego niedopełnienia czynności procesowej w terminie w postaci przerwy w komunikacji, nagłej choroby, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powodzi, pożaru itp. Natomiast w odniesieniu do przypadków uchybienia terminu, które nie spełniają warunku "braku winy", w orzecznictwie wymienia się m.in. nieznajomość prawa (wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 1997 r., III SA 101/96, niepubl.), nieznajomość prawa polskiego i postępowania przed organami państwowymi (wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1999 r., V SA 946/99, niepubl.), istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa, po stronie zobowiązanego do dokonania czynności (wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96, niepubl.). W niniejszej sprawie Sąd zarządzeniem z dnia 4 lipca 2013 r. wezwał skarżącą do uprawdopodobnienia przyczyny, dla której uchybiła terminowi do wniesienia skargi, kiedy i w jakich okolicznościach dowiedziała się o ustaniu tej przyczyny oraz uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu tego terminu, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W pierwszej kolejności należy więc wskazać, że wezwanie powyższe zostało stronie doręczone w trybie awizo, na adres wskazany w skardze, w dniu 30 lipca 2013r. Wyznaczony 7 dniowy termin rozpoczął więc bieg w dniu 31 lipca 2013r, i upłynął w dniu 6 sierpnia 2013r. Oznacza to, że odpowiedź skarżącej z dnia 8 sierpnia 2013r., złożona osobiście w WSA w Łodzi, jest wniesiona po terminie. Już ta okoliczność jest wystarczająca do podjęcia rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia terminu. Również wyjaśnienia skarżącej zawarte w tym piśmie niestety nie stanowią okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jak bowiem wynika z akt sprawy skarżąca została pouczona w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] r. nr [...] o terminie i trybie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Przedmiotową decyzję zawierającą prawidłowe i czytelne pouczenie otrzymała w dniu 19 kwietnia 2013r. Wskazany więc w pouczeniu 30 dniowy termin na wniesienie skargi rozpoczął swój bieg w dniu 20 kwietnia 2013r., i upłynął w dniu 20 maja 2013r. ( z uwagi na fakt, iż 19 maja to była niedziela). Kwestią bezsporną jest fakt, że skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 28 maja 2013r. (data stempla pocztowego na kopercie (karta 5 akt sadowych), a więc po upływie obowiązującego terminu. W uzasadnieniu skargi zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując, że mogła przekroczyć termin z niewiedzy oraz braku środków na uzyskanie porady prawnej. Podniosła ponadto, że organ wskazując 30 dniowy termin na wniesienie skargi nie sprecyzował czy są to dni robocze, czy kolejne kalendarzowe. Przenosząc więc powyższe rozważania na temat warunków i możliwości przywrócenia terminu należy stwierdzić, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Jak bowiem wyjaśniono wyżej, zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie przyjmuje się, że nieznajomość prawa, czy brak wiedzy nie jest okolicznością uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu. Tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy skarżąca została prawidłowo pouczona o terminie i trybie wniesienia skargi. Podnoszony w skardze dodatkowy argument, że pouczenie zawarte w decyzji nie precyzuje, czy 30 dniowy termin na wniesienia skargi obejmuje tylko dni robocze, czy kalendarzowe nie jest argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku skarżącej o przywrócenie terminu. Artykuł 107 § 1 k.p.a., określający składniki struktury decyzji administracyjnej, wymienia jedynie pouczenie, czy i w jakim trybie służy od decyzji odwołanie, a w stosunku do decyzji co do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Powyższy przepis nie nakłada natomiast na organ obowiązku pouczenia o sposobie liczenia terminów z uwzględnieniem podziału na dni robocze i kalendarzowe. Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w doktrynie, że: "Pouczenie zawarte w decyzji nie może ograniczać się do stwierdzenia, że od decyzji służy odwołanie, powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, lecz powinno także określać tryb wniesienia środka prawnego, tj. termin złożenia środka prawnego i organ właściwy do rozpoznania tego środka, a także organ, za pośrednictwem którego należy wnieść środek prawny, jeżeli przepisy ustanawiają taki szczególny tryb. Organ administracji publicznej nie jest natomiast obowiązany w pouczeniu określić warunki formalne środka prawnego jako pisma procesowego czy innych szczegółów proceduralnych (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., s. 667, Zakamycze 2005). Z powyższego należy zatem wywieść, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku wyjaśniania sposobu liczenia terminów - informowania czy przy liczeniu terminu chodzi o dni robocze czy kalendarzowe, tak jak chce tego skarżąca. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W świetle art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Analiza pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji , w kontekście cytowanych wyżej uregulowań art. 53 § 1 i 54 § 1 p.p.s.a., prowadzi do wniosku, że sformułowanie pouczenia zamieszczonego w końcowej części przedmiotowej decyzji organu nie budzi wątpliwości, jest kompletne i czytelne dla właściwego jego zrozumienia, tym samym spełnia wymagania pouczenia o którym mowa w art. 107 § 1 k.p.a. Tłumaczenie skarżącej, że uchybiła terminowi z powodu niewiedzy i braku środków na uzyskanie porady prawnej jest więc nieuzasadnione. W świetle powyższych rozważań, nie stanowi również uzasadnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi fakt oczekiwania na potwierdzenie ze strony organów zapłacenia mandatów. Oceniając więc okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie w kontekście przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu, Sąd doszedł do wniosku, że skarżąca nie wykazała podstawowej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu jaką jest brak winy w jego uchybieniu Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu. e.o.